I SA/Łd 130/08

PostanowienieWSA w Łodzi2008-09-01

Skład orzekający: Referendarz sądowy: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazała dochód w wysokości około 1700 zł miesięcznie z emerytur oraz niewielki dochód z działalności gospodarczej, ale nie przedstawiła pełnej dokumentacji kosztów utrzymania rodziny?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, oddalając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jednakże, nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów sądowych, które zostały już częściowo uiszczone.
Stan faktyczny
Skarżący R. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej opłaty targowej. Skarżący wykazał dochody z emerytur i niewielki dochód z działalności gospodarczej, ale nie przedstawił pełnej dokumentacji kosztów utrzymania rodziny. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku, jednak skarżący nie zastosował się w pełni do wezwania.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano R. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 1 września 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy: Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 1 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty targowej p o s t a n a w i a: 1. przyznać R. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 5 maja 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]. w przedmiocie opłaty targowej. Powyższe wyrok na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez pełnomocnika skarżącego został uchylony w całości wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2007 roku. Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. postanowieniem z dnia 12 czerwca 2008 roku zawiesił postępowanie sądowe w przedmiotowej sprawie z uwagi na toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie w przedmiocie zbadania zgodności z konstytucją przepisów art. 15 ust. 2a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 11 lit. b ustawy z dnia 30 października 2002 roku o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. W dniu 7 lipca 2008 roku do sądu wpłynął wniosek R. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżący wskazał, iż wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego dochód z tytułu emerytur pobieranych przez małżonków zamyka się kwotą około 1.700 zł miesięcznie. Skarżący prowadzi także działalność gospodarczą, która jednak nie przynosi dochodów i sprowadza się do wyprzedaży towarów. Skarżący jest współwłaścicielem działki o powierzchni 950 m2 oraz ½ budynku mieszkalnego, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Zarządzeniami z dnia 9 oraz 30 lipca 2008 roku skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie zaświadczeń z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów skarżącego oraz jego żony za dwa ostatnie lata kalendarzowe, wyciągów za ostatnie 3 miesiące z posiadanych rachunków i lokat bankowych, ostatniego rachunku zysków i strat z prowadzonej działalności gospodarczej, odpisów deklaracji PIT-5 oraz VAT-7 za ostatnie 3 okresy rozliczeniowe, udokumentowania wysokości miesięcznych kosztów eksploatacyjnych oraz udokumentowanie wypowiedzenia pełnomocnictwa udzielonego prawnikom Kancelarii Baker & McKenzie w Warszawie. W odpowiedzi na wezwanie sądu skarżący oświadczył , iż nie posiada kont ani lokat bankowych oraz nie jest podatnikiem podatku VAT , nadesłał także deklaracje na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy za miesiące: kwiecień, maj, i czerwiec 2008 roku oraz zestawienie obrotów z miesiąca czerwca br. narastająco od początku roku z których wynika, iż z prowadzonej działalności od początku roku osiągnął przychód w wysokości 7.241 zł i poniósł koszty w kwocie 6500 zł uzyskując dochód w wysokości 740 zł Dostarczył ponadto zaświadczenie z Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł -G, z którego wynika, iż w 2006 roku skarżący wraz z żoną wskazali łączny dochód do opodatkowania w wysokości 14.485, 67 zł zaś w roku 2007 w wysokości 20.288,43 zł. Ponadto skarżący oświadczył, iż z uwagi na trudną sytuację materialną i niemożliwość opłacenia pełnomocnika zmuszony był cofnąć udzielone pełnomocnictwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. R. S. wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, w którego dochód z tytułu emerytur małżonków zamyka się kwotą około 1.700 zł, nadto skarżący prowadzi działalność gospodarczą z której do czerwca osiągnął dochód w wysokości 740 zł . Skarżący wraz z żoną zamieszkuje w domu o powierzchni 70 m2 , na działce o powierzchni 950 m2, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Skarżący nie zastosował się w pełni do wezwanie sądu zobowiązującego do wskazania ponoszonych miesięcznie kosztów utrzymania rodziny, powyższe nie pozwala na pełną ocenę czy sytuacja majątkowa skarżącego odpowiada przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uzasadnia przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Uwzględniając miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego, jego stan majątkowy oraz wysokość obciążeń, jakie musi ponieść w tym postępowaniu stosownie do treści art. 245 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że R. S. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd nie przychylił się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym mając na uwadze, iż obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Wysokość dochodów w rodzinie skarżącego pozwala przyjąć, iż jest wstanie ponieść wydatki związane z uiszczeniem kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, w której został już uiszczony wpis sądowy od skargi. Całokształt sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego przemawia zaś za przyjęciem, iż nie jest on w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść kosztów postępowania związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika w sprawie i dlatego uwzględnieniu podlega jego wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło