I SA/Łd 130/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie: sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant asystent sędziego Maciej Dębski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2014 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 rok 1) oddala skargę; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszy Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adw. P. N. kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych plus należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. I SA/Łd 130/14 Uzasadnienie W dniu 15 stycznia 2013 r. Starostwo Powiatowe w T. Wydział Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami zawiadomiło Urząd Gminy C. o zmianach w ewidencji gruntów i budynków, dotyczących działki nr [...] o pow. 0,54 ha położonej w obrębie 4 C., stanowiącej własność J. i B. małżonków P.. Działka była wcześniej w całości sklasyfikowana jako grunty orne (B-RIVa), a po zmianach grunty o pow. 0,06 ha sklasyfikowano jako tereny mieszkaniowe (B). Zmiany wynikały z konieczności modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków. Na skutek powyższego zawiadomienia J. i B. P. zostali wezwani do złożenia informacji podatkowych celem prawidłowego naliczania należności podatkowych na 2012 i 2013 r. Z uwagi na brak złożenia informacji podatkowej wezwanie zostało ponowione. Ostatecznie podatnicy informacji nie złożyli. W dniu 11 marca Wójt Gminy C. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia małżonkom P. wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r., a następnie decyzją z [...] r. ustalił podatek na kwotę 344 zł. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wójt Gminy C. ponownie wezwał podatników do złożenia informacji podatkowej. W odpowiedzi J. P. wniósł o wyznaczenie pracownika lub radcy prawnego do wypełnienia informacji w sprawie podatku wyjaśniając, że formularz jest dla niego niezrozumiały. Organ I instancji odmówił uwzględnienia wniosku wskazując, że podatnikowi zostanie udzielona ustna informacja jak należy wypełnić druk informacji podatkowej, jeżeli zgłosi się do Urzędu Gminy. Z możliwości takiej podatnik nie skorzystał. Decyzją z [...] r. organ I instancji ustalił małżonkom P. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. w kwocie 344 zł. Opodatkowane zostały: 1. podatkiem rolnym - użytki rolne o pow. 0,48 ha (kwota podatku 151 zł), 2. podatkiem od nieruchomości – budynki mieszkalne o pow. 90 m² (podatek 43,20 zł) i grunty pod budownictwo mieszkaniowe o pow. 600 m² (podatek 150 zł). W uzasadnieniu organ podatkowy wyjaśnił, że wysokość podatku ustalił na podstawie wcześniej składanych informacji podatkowych oraz danych z ewidencji gruntów. W odwołaniu podatnik domagał się wymiaru podatku w wysokości ustalonej na 2012 r. oraz sprawdzenia prawidłowości procedury przekwalifikowania gruntów, wcześniej sklasyfikowanych jako rolne, na mieszkaniowe. Strona zaznaczyła też, że pozostaje w konflikcie z Wójtem Gminy C.. Decyzją z [...] r. SKO w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Argumentowało, że podatnicy mimo kilkukrotnych wezwań, nie złożyli informacji na podatek od nieruchomości i podatek rolny na 2013 r. W tej sytuacji organ I instancji zasadnie wszczął postępowanie podatkowe w tym przedmiocie, a z uwagi na zmianę zapisów w ewidencji gruntów i budynków, uzasadnione było opodatkowanie gruntów o pow. 0,06 ha, podatkiem od nieruchomości. Jednocześnie, odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji wyjaśnił, iż w postępowaniu podatkowym nie ma możliwości kontrolowania legalności procedury w przedmiocie zmian zapisów w ewidencji gruntów i budynków, gdyż jest to odmienne postępowanie od postępowania podatkowego, prowadzone przez inny organ (starostę). Dalej organ odwoławczy wywodził, że podstawą wymiaru podatku są, stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 100, poz. 1086 ze zmianami; dalej "pr.g.k."), dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja ma charakter dokumentu urzędowego, a zatem zgodnie z art. 194 Ordynacji podatkowej, stanowi dowód tego, co zostało w niej stwierdzone. SKO zaznaczyło, że nie jest uprawnione do weryfikacji klasyfikacji wskazanej w ewidencji. Podkreśliło też, że dopóki zapis w ewidencji gruntów i budynków nie zostanie zmieniony, jego treść jest dla organów podatkowych wiążąca. O słuszności tego poglądu świadczą, w ocenie organu podatkowego, wypowiedzi judykatury. Podatnik, który kwestionuje prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów powinien wszcząć procedurę ich zmiany przed starostą prowadzącym daną ewidencję. Zdaniem SKO, w świetle powyższego, na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 2 i art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 1381; dalej "u.p.r.") w związku z uchwałą Rady Gminy C. z 29 listopada 2012 r. Nr XXX/163/12 w sprawie obniżenia skupu żyta do celów wymiaru podatku rolnego (Dz. Urz. Woj. Łódz. Z 2012 r. poz. 4499) należało ustalić podatek rolny w kwocie 315 zł. Z kolei podstawę prawną wymiaru podatku od nieruchomości stanowić powinien art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 4 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. nr 95 z 2010 r., poz. 613 ze zmianami; dalej "u.p.o.l.") w związku z § 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. a) uchwały Rady Gminy C. z 29 listopada 2012 r. Nr XXX/164/12 w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Łódz. Z 2012 r. poz. 4500). Odnośnie do zarzutów związanych z konfliktem między podatnikiem a Wójtem, organ odwoławczy stwierdził, że kwestie te wykraczają poza ramy postępowania podatkowego, dlatego nie mogą być jego przedmiotem. W skardze do tutejszego Sądu J. P., wnosząc o zamianą bądź uchylenie decyzji w sprawie zobowiązania pieniężnego, argumentował, że decyzja w sprawie podatku na 2013 r. jest odpowiedzią niektórych pracowników Urzędu Gminy i Starostwa Powiatowego w T. na trwający od kilku lat konflikt z Wójtem Gminy C.. Zarzucił nadto, że SKO nie wyjaśniło wszystkich kwestii związanych ze zmianą zapisów w ewidencji gruntów, skutkującą podwyższeniem podatku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 2 ust. 1 punkt 1 i 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty (z wyjątkiem użytków rolnych – ust. 2) i budynki. Na podstawie art. 3 ust. 1 cytowanej ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne będące właścicielami gruntów lub budynków. Z kolei w myśl art. 1 u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne. Z art. 3 ust. 1 tejże ustawy wynika, że podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne będące właścicielami wymienionych użytków rolnych. Stosownie zaś do art. 21 ust. 1 pr.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, że stosownie do przywołanej regulacji organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09, CBOSA). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku) do celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Zasadnie zatem przyjmuje się powszechnie, że dopóki dane ewidencyjne dotyczące obszaru i granic nieruchomości nie zostaną zmienione we właściwym trybie administracyjnym, mają one charakter wiążący nawet przed danymi ujawnionymi w dziale pierwszym księgi wieczystej, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r., poz. 707). Ewidencja gruntów nie może jedynie przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego). W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Rękojmia ta natomiast jest wyłączona, o czym była mowa wyżej, w odniesieniu do danych zawartych w dziale pierwszym księgi. Reasumując, wymiar podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości jest ustalany na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, a w ramach postępowania podatkowego nie ma możliwości dokonania zmian w tych ewidencjach. Przenosząc powyższe rozważania o charakterze ogólnym na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, co następuje. Z dniem 27 listopada 2012 r. dokonano modernizacji ewidencji gruntów i założono ewidencję budynków w miejscowości C.. Na skutek powyższej zmiany dokonanej przez Starostwo Powiatowe w T. grunty stanowiące własność skarżącego zaklasyfikowane do klasy B-RIVa, o powierzchni 0,0600 ha, będące przed zmianą uznawane za grunty rolne podlegające podatkowi rolnemu, zostały przekształcone na tereny mieszkaniowe. Rację należy więc przyznać organom podatkowym, że zarówno w zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji przyjęły, iż przedmiotowe grunty stanowią przedmiot podatku od nieruchomości a nie, jak poprzednio, podatku rolnego. Z dniem zmiany ewidencji straciły one charakter gruntów rolnych i zostały zaklasyfikowane jako tereny mieszkaniowe, wobec czego, w myśl cytowanego wyżej art. 2 ust. 1 punkt 1 u.p.o.l., podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a nie, jak poprzednio podatkiem rolnym. Jak stwierdzono wyżej organy podatkowe nie mają podstaw prawnych by kwestionować zapisy w ewidencji gruntów i budynków, które na podstawie art. 21 ust. 1 pr.g.k. mają znaczenie decydujące dla wymiaru podatków od nieruchomości i rolnego. Jeśli zaś skarżący nie zgadza się ze zmienionymi zapisami w ewidencji gruntów, to ma prawo domagać się podważenia zapisów w ewidencji bądź ich zmiany, co może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, gdyż organ podatkowy nie ma podstaw do zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. W związku z treścią skargi podnieść też należy, że zadaniem sądu administracyjnego jest, zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zmianami), kontrola legalności decyzji organów administracji. Jak wskazuje lektura wyroku wydanego w rozpoznawanej sprawie kontrola ta wypadła po myśli organów podatkowych, gdyż sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Sąd ten nie ma natomiast uprawnień do weryfikacji zarzutów dotyczących rzekomego konfliktu skarżącego z organami administracji. Kwestia ta pozostaje poza polem rozważań sądu kontrolującego jedynie zgodność z prawem zaskarżonej decyzji organu podatkowego. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 i art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji. E.B.