I SA/Łd 1309/13

PostanowienieWSA w Łodzi2013-12-16

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Pomimo posiadania znacznego majątku i otrzymania darowizny, nie przedstawiła pełnej dokumentacji dotyczącej swoich dochodów, wydatków oraz stanu kont bankowych, co uniemożliwia ocenę jej rzeczywistej sytuacji finansowej i możliwości pokrycia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca I.K. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. ustalającą zobowiązanie podatkowe. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Złożyła oświadczenie o stanie majątkowym i rodzinnym, wskazując na posiadany majątek (mieszkanie, nieruchomość rolna, samochody) oraz niskie dochody z pracy, a także pomoc finansową od rodziców i babci. Referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów, w tym zeznania podatkowe, wycenę majątku, dowody dochodów i wydatków, a także wyciągi z kont bankowych. Skarżąca przedstawiła część dokumentów, jednak nie wyjaśniła wszystkich kwestii dotyczących jej sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej I. K. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 grudnia 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku I.K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej I. K. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 8 października 2013 roku I. K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku ustalającą skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 4005 zł podatniczka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W złożonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wskazał, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są jej dochody z tytułu zatrudnienia na stanowisku pracownik biurowy w wysokości 800 zł miesięcznie. Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni 56 m2, w którym zamieszkuje, nieruchomości rolnej o powierzchni 2, 16 ha, trzech samochodów zabytkowych oraz samochodu Jeep Grand Cherokee rocznik 2005. Wnioskodawczyni wskazała, że obecnie jest wspomagana finansowo przez rodziców oraz babcię ma zablokowany rachunek bankowy na kwotę 1.000.600 zł, nie może spieniężyć samochodów zabytkowych ani mieszkania na poczet kosztów sądowych zaś samochód Jeep jest zajęty przez komornika. Zarządzeniem z dnia 25 listopada 2013 roku pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącej za rok 2012; wskazanie wartości posiadanego majątku (mieszkanie, nieruchomość rolna, samochody); udokumentowanie wysokości wynagrodzenia za pracę z okresu ostatnich trzech miesięcy, nadesłanie zaświadczenia z właściwego Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wysokości otrzymanych dopłat bezpośrednich do rolnictwa ze środków UE, bądź o niewystępowaniu z wnioskiem o ich otrzymanie, udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawczyni; nadesłanie wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych skarżącej za ostatnie 2 miesiące, wskazanie wysokości wsparcia finansowego uzyskiwanego od rodziców oraz babci. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawczyni oświadczyła, że nie była zatrudniona w okresie ostatnich trzech miesięcy, nie starała się o żadne dopłaty z ARiMR przedłożyła dowody zajęcia rachunków bankowych na łączną sumę 982.753 zł oraz 163.009 USD. Z nadesłanego zeznania podatkowego skarżącej za 2012 rok wynika, że nie osiągnęła żadnych dochodów. Wartość posiadanego majątku. wnioskodawczyni oszacowała na kwotę ok. 344.000 zł. Udokumentowane wydatki eksploatacyjne wnioskodawczyni zamykają się kwota ok. 700 zł miesięcznie (czynsz za mieszkanie, energia elektryczna, telewizja i Internet), do tego dochodzi opłata za telefon komórkowy w wysokości ok. 80 zł miesięcznie. Skarżąca oświadczyła, że co miesiąc od rodziców uzyskuje wsparcie w wysokości 100 zł, a od swojej babci 500 zł co jakiś czas, nadesłała także 2 umowy darowizny z 7 sierpnia br. na podstawie których została przez swoich rodziców oraz babcie obdarowana kwotą po 9.600 ości 68 zł miesięcznie, oraz składki na swoje ubezpieczenie w wysokości 1.300 zł miesięcznie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest nie zasadny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych dokumentów wynika, że I. K. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe jest właścicielką mieszkania o powierzchni 56 m2, w którym zamieszkuje, nieruchomości rolnej o powierzchni 2,16 ha, trzech samochodów zabytkowych oraz samochodu Jeep Grand Cherokee rocznik 2005, majątek ten został przez nią oszacowany na kwotę ok. 344.000 zł. Skarżąca co miesiąc ponosi koszty utrzymania mieszkania, w wysokości ok. 700 zł oraz koszty opłat telefon wysokości ok. 80 zł miesięcznie. W odniesieniu do źródeł pokrycia ponoszonych wydatków w formularzu PPF wnioskodawczyni wskazała, że utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę na stanowisku pracownik biurowy wysokości 800 zł miesięcznie oraz pomocy finansowej rodziców i babci, jednak wezwana do udokumentowania wysokości uzyskiwanych dochodów oświadczyła, że nie była zatrudniona na przestrzeni ostatnich trzech miesięcy, nie wyjaśniając źródła pochodzenia deklarowanej na utrzymanie kwoty 800 zł. Mimo wystosowanego do niej wezwanie nie przedstawiła także wyciągów z rachunku bankowego, za pośrednictwem którego, jak wynika z nadesłanych dokumentów, dokonuje comiesięcznych opłat za mieszkanie i telefon, powyższe nie pozwala na pełną ocenę możliwości finansowych skarżącej. Uwzględniając powyższe, oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Skarżąca w sierpniu br. tytułem darowizny od rodziców oraz babci otrzymała kwotę 17.200 zł, która w zestawieniu z wykazanymi comiesięcznymi wydatkami, wskazują, iż jest ona wstanie ponieść koszty zainicjowanego przez nią postępowania sądowego. W tym miejscu wskazać należy, iż w interesie skarżącej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na niej spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Tymczasem skarżąca w ogóle nie wskazuje bieżących źródeł utrzymania siebie oraz posiadanego majątku, który także wymaga sporych nakładów finansowych, mimo wezwania nie przedstawiła wyciągów z posiadanego rachunku bankowego pozwalających ocenić jej rzeczywistą kondycję finansową, powyższe czyni niewiarygodnym jej oświadczenie o braku jakichkolwiek środków, którymi mogłaby pokryć koszty procesu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AK.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło