I SA/Łd 1309/14

Dnia 16 stycznia 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Ż. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja do grudnia 2010 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – M. Ż. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 3 listopada 2014 roku M. Ż. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] określającą zobowiązanie podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja do grudnia 2010 roku. W związku z powyższą skargą w dniu 22 grudnia 2014 roku skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularz PPF, oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, bowiem żona opuściła go, gdy zaczęły się jego problemy podatkowe. Skarżący wskazał, że został wymeldowany z miejsca stałego zamieszkania i obecnie zamieszkuje u swoich kolegów. Z powodu silnego napięcia nerwowego zaczął nadużywać alkoholu i dlatego nie jest w stanie prawidłowo prowadzić swojej działalności gospodarczej. Oświadczył, że aktualnie dochód z niej uzyskuje na poziomie 500 zł miesięcznie. Wnioskodawcy przestali także finansowo pomagać rodzice. Jednocześnie skarżący wskazał, że posiada kredyt obrotowy w rachunku o wartości 300.000 zł oraz kredyt odnawialny w rachunku osobistym o wartości 30.000 zł, obu nie spłaca od grudnia 2014 roku. Do wniosku skarżący dołączył poświadczone za zgodność z oryginałem kopie zeznań podatkowych za lata 2012 i 2013, z których wynika, że w 2012 roku z tytułu działalności gospodarczej uzyskał dochód rzędu 18.000 zł przy przychodach na poziomie 9.756.774 zł, zaś w roku 2013 jego dochód wyniósł 95.467 zł przy przychodach 6.732.808 zł. Z deklaracji VAT-7 wynika, że od maja do października 2014 roku obroty jego firmy kształtowały się na poziomie od 612.865 zł do 867.082 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie wykazał posiadania jakiegokolwiek majątku. Ponadto skarżący nadesłał wyciągi z rachunków bankowych posiadanych wspólnie z żoną z okresu ostatnich 6 miesięcy, tj. obu rachunków, w których posiada kredyty oraz rachunku nr [...], na którym na dzień 22 grudnia 2014 roku wnioskodawca nie posiadał środków. Suma uznań na tym rachunku za okres ostatnich 6 miesięcy (od 5 czerwca do 5 grudnia 2014 roku) wynosiła 793.684 zł, przy czym na rachunek ten żona skarżącego w okresie od 3 do 7 listopada 2014 roku, a więc wówczas gdy wnioskodawca występował z przedmiotową skargą, wpłaciła w gotówce kwotę rzędu 57.000 zł. Rachunek ten został także opróżniony na przełomie listopada i grudnia 2014 roku poprzez wypłaty gotówkowe. Nadesłane dokumenty nie potwierdzają faktu zajęcia rachunków skarżącego, na co wskazuje on w formularzu PPF. Starszy referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie jest zasadny. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza PPF), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy M. Ż. wskazał, że od kwietnia 2014 roku nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego, źródłem jego utrzymania jest działalność gospodarcza, z której, ze względu na wywołaną postępowaniem podatkowym depresję i nadużywanie alkoholu, uzyskuje obecnie dochód na poziomie 500 zł miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, został wymeldowany ze swojego dotychczasowego miejsca zamieszkania i zamieszkuje u kolegów. Z załączonych do wniosku dokumentów w postaci kopii zeznań podatkowych za lata 2012 i 2013 wynika, że w 2012 roku z tytułu działalności gospodarczej skarżący uzyskał dochód rzędu 18.000 zł, zaś w roku 2013 jego dochód wyniósł 95.467 zł. Z kolei z deklaracji VAT-7 wynika, że od maja do października 2014 roku obroty jego firmy kształtowały się na poziomie od 612.865 zł do 867.082 zł miesięcznie. Powyższe przeczy twierdzeniom wnioskodawcy o braku jakichkolwiek środków na pokrycie niezbędnych kosztów procesu. Oświadczenie wnioskodawcy o braku dochodów umożliwiających mu pokrycie kosztów sądowych jest całkowicie gołosłowne, skarżący w żaden sposób nie udokumentował też wysokości ponoszonych kosztów utrzymania. Wątpliwości wzbudza także oświadczenie wnioskodawcy o nieprowadzeniu z żoną od kwietnia 2014 roku wspólnego gospodarstwa domowego i jego wymeldowaniu w sytuacji utrzymywania wspólnych rachunków bankowych i dokonywania za ich pośrednictwem operacji, w tym wpłat i wypłat gotówkowych, także przez żonę skarżącego. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Starszy referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności, a rozstrzygnięcie sądu w kwestii prawa pomocy zależne jest od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 30.04.2009 r. II OZ 379/09). Materiał dowodowy przedstawiony przez wnioskodawcę w żaden sposób nie potwierdza prawdziwości jego twierdzeń o braku środków finansowych na pokrycie kosztów zainicjowanego postępowania. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.