I SA/Łd 1319/10

Dnia 6 maja 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: Asystent sędziego Joanna Skrzypczak-Zajger po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2011 roku sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz K. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 140 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej "O.p."), Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zawiadomił pełnomocnika K. K. o wyznaczeniu nowego terminu rozpatrzenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy za 2003 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Powodem przedłużenia terminu załatwienia sprawy było zlecenie organowi pierwszej instancji przeprowadzenia postępowania uzupełniającego, w trybie art. 229 O.p. W postanowieniu tym organ odwoławczy, informując podatniczkę o konieczności uzupełnienia materiału dowodowego, użył słów "w znacznej części". W piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik strony zwrócił uwagę, że art. 229 O.p. nie uprawnia do przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej sprostował wskazane wyżej rozstrzygnięcie poprzez wykreślenie zwrotu "w znacznej części". Organ uznał, że jego zamieszczenie stanowiło oczywistą omyłkę pisarską, o czym świadczy treść art. 229 O.p., który nie zawiera takiego zwrotu. W zażaleniu na to postanowienie podatniczka zarzuciła rażące naruszenie art. 215 § 1 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i art. 121 § 1 O.p. poprzez zmianę postanowienia w następstwie przeanalizowania skutków prawnych jakie wiążą się z pierwotnie wydanym rozstrzygnięciem, które musiało prowadzić do przyznania przez organ, że zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu. Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił zastrzeżeń strony i postanowieniem, wydanym w dniu [...] r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Dodatkowo wyjaśnił, że zwrot "w znacznej części" został użyty w sposób niezamierzony (bezwiedny). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. podatniczka podniosła zarzuty takie jak w zażaleniu, domagając się uchylenia obu postanowień wydanych w przedmiocie sprostowania oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Kontroli sądowoadministracyjnej poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu informującym stronę o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania odwoławczego. Sprostowanie dotyczyło zwrotu "w znacznej części" odnoszącego się do zakresu postępowania dowodowego, które miał przeprowadzić organ pierwszej instancji i które stanowiło uzasadnienie wyznaczenia późniejszego terminu rozpatrzenia odwołania. W myśl art. 215 § 1 O.p. organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej zachodziła podstawa do zastosowania powyższego przepisu. Argumentem uzasadniającym taką tezę miała być treść art. 229 O.p. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Organ dalej wywodził, że skoro w art. 229 O.p. nie ma mowy o możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, to użycie takiego sformułowania w postanowieniu z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 140 O.p., należało potraktować jako "niezamierzone (bezwiedne)". Zgodnie z art. 217 § 2 O.p. postanowienie, poza elementami wymienionymi w § 1, musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie zawiera wystarczających argumentów by można było uznać, że zamieszczenie w postanowieniu z dnia [...] r. zwrotu "w znacznej części", stanowiło oczywistą omyłkę. Art. 215 § 1 O.p. służy usuwaniu najprostszych błędów pisarskich, czyli takich, które można stwierdzić w sposób niewątpliwy, na pierwszy rzut oka, bez konieczności analizowania przepisów prawa. Taka sytuacja nie występuje zaś w rozpatrywanej sprawie. Aby jednoznacznie ustalić charakter popełnionego przez organ błędu Sąd musiałby badać to, jaki faktycznie zamiar przyświecał organowi, kiedy formułował treść postanowienia o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania odwoławczego. Już sama konieczność dokonania tego rodzaju zabiegu wyklucza uznanie omyłki za oczywistą, a po drugie, badanie rzeczywistych zamierzeń organu nie jest możliwe na obecnym etapie postępowania. Podkreślić w tym miejscu należy, że rozpatrywana sprawa dotyczy kontroli legalności jedynie postanowienia o sprostowaniu omyłki pisarskiej, zaś Sąd jest związany granicami sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a./). Oznacza to tyle, że w tej fazie postępowania kwestia zakresu, w jakim organ rzeczywiście planował prowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe musi pozostać poza sferą zainteresowania Sądu. Ponieważ zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania (art. 215 § 1 i art. 217 § 2 O.p.), a uchybienie to ma charakter istotny, Sąd uchylił je na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Rozpoznając ponownie zażalenie strony organ winien uwzględnić przedstawioną powyższej ocenę. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparte zostało na art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). P.Z-C.