I SA/Łd 1320/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia I raty podatku od nieruchomości za 2011 r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi E. S. – Sz. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. W dniu [...] r. J. K. złożył w Urzędzie Miasta Ł. wniosek o umorzenie I raty podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie 13 zł płatnej do 15 marca 2011 r. W uzasadnieniu wskazał, że jedynym dochodem jaki uzyskuje jest renta z tytułu niezdolności do pracy wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym (849,35 zł). Pozostające w dyspozycji środki pieniężne podatnik przeznacza na zaliczkę na koszty związane z zajmowanym lokalem (390,69 zł) i prowizję bankową (2 zł). W marcu 2011 r. wnioskodawca poniósł następujące wydatki: 106,86 zł za energię elektryczna, 0,99 zł tytułem prowizji bankowej, 27,13 zł za gaz, 18,79 zł za leki, 25 zł za telefon. Ponadto poniósł też wydatek w kwocie 158,30 zł za użytkowanie wieczyste gruntu w 2011 r. Podniósł nadto, że nie otrzymał dodatku mieszkaniowego, ani wsparcia z MOPS, nie otrzymuje też bezpłatnych posiłków i paczek żywnościowych. Wyjaśnił również, że Naczelnik Urzędu Skarbowego zwolnił płatnika z obowiązku pobrania podatku dochodowego od wypłacanych świadczeń rentowych w 2011 r. Decyzją z [...] r. Prezydent Miasta Ł. odmówił uwzględnienia powyższego wniosku. Organ wskazał, że podatnik uzyskuje dochód miesięczny w wysokości 849,35 zł, zaś kwota ponoszonych wydatków na czynsz za mieszkanie, energię elektryczną, gaz i telefon wynosi około 500 zł miesięcznie. Na zakup żywności, środków czystości i leków pozostaje wnioskodawcy około 350 zł. Organ wziął również pod uwagę ponoszone przez podatnika koszty okresowe takie jak szczepionka przeciw tężcowi (13,55 zł dawka) oraz opłata roczna z tytułu wieczystego użytkowania gruntu w 2011 r. (158,30 zł). Z ustaleń organu wynikało też, że podatnik jest osobą niepełnosprawną, a ustalony stopień niepełnosprawności datowany jest od 1998 r. Wnioskodawca jest właścicielem położonej w Ł. nieruchomości (lokalu mieszkalnego) o powierzchni użytkowej 47 m², posiada też 12 akcji o wartości 120 zł. Na podstawie przedłożonych przez podatnika dokumentów organ wyliczył, że osiągnięty przez wnioskodawcę dochód netto za pierwszy kwartał 2011 r. wyniósł 2 496,99 zł, a zatem zaległe zobowiązanie w wysokości 13 zł stanowi 0,52% dochodu kwartalnego, zaś w skali miesiąca jest to kwota 4,33 zł. Prezydent Miasta podkreślił, że jedną z przesłanek przyznania ulgi w spłacie zaległości podatkowej jest, zgodnie z art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej "O.p."), ważny interes podatnika rozumiany jako sytuacja, w której podatnik z powodu nadzwyczajnych zdarzeń losowych nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowej. W ocenie organu nie wystąpiły żadne nadzwyczajne okoliczności uzasadniające przyznanie wnioskowanej ulgi płatniczej. Organ dodatkowo wyjaśnił, że zwolnienie płatnika z obowiązku pobrania zaliczek na podatek dochodowy nie oznacza zwolnienia podatnika z obowiązku zapłaty podatku dochodowego, a jedynie przesunięcie go w czasie, tj. do 30 kwietnia 2012 r., czyli do daty złożenia zeznania podatkowego. Wskazał też, że podatnik zapłacił podatek dochodowy za 2010 r. w kwocie 141 zł. Zaznaczył również, że wnioskodawca reguluje opłatę za wieczyste użytkowanie, którą jest w stanie zaplanować w budżecie domowym. Zważywszy na poczynione w sprawie ustalenia organ stwierdził, że podatnik miał i ma realne możliwości uregulowania zaległego zobowiązania. W odwołaniu od tej decyzji podatnik podniósł, że w postępowaniu brała udział A. F., która podlegała wyłączeniu. Ponadto organ przeprowadził nieprawidłową analizę wydatków za okres styczeń-marzec 2011 r., gdyż w styczniu podatnik poniósł na energię elektryczną, gaz i czynsz kwotę 431,38 zł, w lutym 636,27, a w marcu 729,76 zł, gdyż dodatkowo uiścił opłatę za użytkowanie wieczyste. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło zgłoszonych w odwołaniu zastrzeżeń podatnika i decyzją z [...] r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że sytuacja majątkowa podatnika choć nie jest łatwa, to umożliwia odłożenie co miesiąc kwoty 4,33 zł na zapłacenie raty podatku od nieruchomości, o czym świadczył fakt zapłacenia w dniu 23 maja 2005 r. 13 zł tytułem I raty podatku za 2011 r. SKO wskazało również, że decyzją wydawana w trybie art. 67a § 1 O.p. jest decyzją uznaniową, co oznacza, że organ nie ma obowiązku uwzględnienia wniosku o zastosowanie ulgi płatniczej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi podatnik zarzucił, że organ nie uwzględnił, iż wnioskodawca ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności z czym się wiąże niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji, a zatem brak możliwości pozyskiwania dochodu z tytułu świadczenia pracy. Wskazał, że organ nie wziął pod uwagę, że renta którą otrzymuje została przyznana do października 2011 r. W ocenie podatnika przedstawiona przez niego sytuacja majątkowa i osobista uzasadniała umorzenie objętej wnioskiem zaległości. Skarżący podniósł też, że w postępowaniu uczestniczyli podlegający wyłączeniu pracownicy Urzędu Miasta – A. F. i S. P.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że w aktach brak jest wniosku o wyłączenie od udziału w sprawie pracowników wymienionych w skardze, zaś Kolegium nie miało podstaw zakładać, że istniały przesłanki skutkujące wyłączeniem tych osób z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego aktu stanowi art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Przepis ten uprawnia organ podatkowy m. in. do umorzenia, na wniosek podatnika, w całości lub w części zaległości podatkowych, a także odsetek za zwłokę, o ile będzie za tym przemawiał ważny interes podatnika lub interes publiczny. Decyzja w przedmiocie zastosowania ulgi w spłacie zadłużenia oparta jest na uznaniu administracyjnym, o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "może umorzyć". Oznacza to tyle, iż nawet gdy wystąpią okoliczności uzasadniające preferencyjne potraktowanie podatnika, organ nie ma obowiązku pozytywnie rozpatrzyć złożonego wniosku. Wydając zaskarżoną decyzję organ ocenił, że nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 67a O.p. Dokonana analiza sytuacji materialnej podatnika pozwoliła organowi na sformułowanie wniosku, że choć sytuacja ta jest trudna, to jednak nie może stanowić jedynego uzasadnienia dla umorzenia zadłużenia. Z tym stwierdzeniem należy się zgodzić. Organ ma rację akcentując, że ulgi w spłacie zaległych należności podatkowych są odstępstwem od zasady powszechności i równości opodatkowania, a więc mogą być przyznawane jedynie w szczególnych sytuacjach, nie zaś w każdym przypadku, gdy podatnik wystąpi z wnioskiem o ich udzielenie. Najczęściej powodem wnioskowania o ulgę są problemy finansowe podatnika, które utrudniają bądź uniemożliwiają realizację zobowiązań wobec Skarbu Państwa. Gdyby więc uznać, iż w każdym wypadku jest to wystarczająca okoliczność do uwzględnienia wniosku o ulgę, instytucja ta utraciłaby wyjątkowy charakter. Biorąc pod uwagę kwotę zaległości wynoszącą 13 zł oraz fakt, że podatnik w okresie przypadającym na termin zapłaty podatku dysponował środkami w kwocie umożliwiającej zapłacenie raty podatku, na co wskazuje przeprowadzona przez organy analiza wydatków i dochodów, jak również wyliczenie przedstawione przez skarżącego, organy trafnie oceniły, że sytuacja strony nie była aż tak zła, by uzasadniała umorzenie zaległości w takiej wysokości. Równie ważnym argumentem przemawiającym za zasadnością odmowy przyznania wnioskowanej ulgi jest też okoliczność uregulowania przez podatnika spornej należności w dniu 23 maja 2011 r., co dowodzi, że skarżący był w stanie zgromadzić kwotę potrzebną na zapłacenie podatku. Warto również wskazać, że z informacji udzielonych Sądowi we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący zapłacił także II i III ratę podatku od nieruchomości za 2011 r. Wskazał też, że poza wydatkami wcześniej wykazywanymi poniósł koszty zakupu biletów do kina (14 zł i 6 zł) oraz naprawy i konserwacji maszyny do pisania (100 zł). Z uwagi na powyższe dokonaną przez organ ocenę, sprowadzającą się do stwierdzenia, że sytuacja finansowa podatnika umożliwiała zapłacenie objętej wnioskiem o ulgę kwoty 13 zł, uznać należy za prawidłową. Sąd nie ma możliwości ustosunkowania się do zasadności podniesionego przez skarżącego zarzutu uczestnictwa w postępowaniu podlegających wyłączeniu pracowników Urzędu Miasta Ł. z tej przyczyny, iż podatnik nie wskazał, z jakich powodów osoby te nie mogły brać udziału w postępowaniu. Można się jedynie domyślać, że powodem ewentualnego wyłączenia pracowników powinien być fakt brania udziału w postępowaniach, w których skarżący był stroną i które zakończyły się dla skarżącego niepomyślnie. Okoliczność taka nie uzasadnia wyłączenia pracownika z urzędu, może natomiast stanowić podstawę do wyłączenia na wniosek strony, jeżeli ma ona wątpliwości co do bezstronności pracownika (art. 130 § 3 O.p.). Z akt sprawy nie wynika, by skarżący złożył taki wniosek. Mając na uwadze to, że zaskarżony akt odpowiada prawu, Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") oddalił skargę. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). P.Z-C.