I SA/Łd 1320/14

PostanowienieWSA w Łodzi2015-01-30

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został uwzględniony, ponieważ skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Okoliczności takie jak niskie dochody, wysokie zobowiązania kredytowe, brak majątku płynnego oraz obciążenia związane z utrzymaniem rodziny uzasadniają przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu VAT. Jednocześnie wniósł o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący przedstawił swoją trudną sytuację majątkową, wskazując na brak dochodów, posiadanie nieruchomości obciążonych kredytami hipotecznymi oraz niskie wynagrodzenie żony jako jedyne źródło utrzymania rodziny. Po uzupełnieniu wniosku, sąd uznał, że skarżący wykazał wystarczająco swoją niezdolność do poniesienia kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu M. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 30 stycznia 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2007 roku wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – M. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. M. S., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2007 roku wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie w skardze skarżący wniósł o całkowite zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W nadesłanym następnie, na wezwanie Przewodniczącego Wydziału, urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną. Majątek rodziny stanowią nieruchomości, w postaci działki rolnej z domem o pow. 3 ha i budynku przemysłowo-biurowego, będące przedmiotem zajęcia komorniczego. Jednocześnie skarżący wskazał, że jedynym źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę jego żony w kwocie 1.500 zł. On bowiem nie osiąga żadnego dochodu, jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Skarżący dodał przy tym, że na małżonkach ciąży obowiązek spłaty dwóch kredytów hipotecznych dotyczących budynku przemysłowo-handlowego w kwocie 140.000 zł i działki rolnej w kwocie 235.000 zł. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 5 stycznia 2015 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, określenie aktualnej kwoty wydatków przeznaczanych miesięcznie na utrzymanie rodziny i raty kredytowe oraz wyjaśnienie przyczyny braku zatrudnienia i osiągania dochodu przez skarżącego - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 20 stycznia 2015 roku przedstawił dodatkowe wyjaśnienia dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego. Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest zasadny. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (rubryka nr 4 formularza PPF). Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną. W skład majątku rodziny wchodzą nieruchomości w postaci działki rolnej z domem o pow. 3 ha i budynku przemysłowo-biurowego stanowiące przedmiot zajęcia komorniczego. Na małżonkach ciąży obowiązek spłaty kredytów zaciągniętych w związku z nabyciem tych nieruchomości, łączna kwota zadłużenia kredytowego wynosi 375.000 zł, natomiast raty miesięczne z tego tytułu stanowią kwotę 975 zł. Ponadto koszty związane z podstawowymi opłatami eksploatacyjnymi i wydatkami na utrzymanie rodziny wynoszą 701 zł miesięcznie. Jedyne przy tym źródło utrzymania rodziny stanowi wynagrodzenie za pracę żony skarżącego w kwocie 1.400 zł netto. Skarżący jest bowiem osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Z uwagi na stan zdrowia skarżący nie może znaleźć aktualnie zatrudnienia. W związku z niemożnością pokrycia wydatków związanych ze spłatą zaciągniętych kredytów skarżący korzysta z wsparcia finansowego swojego syna. Ponadto, jak wyjaśnił pełnomocnik skarżącego, małżonkowie nie posiadają rachunków bankowych. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza kwotę dochodu i niezbędnych wydatków wnioskodawcy, a także kwotę wpisu od skargi (500 zł), Starszy referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał bowiem dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504). Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło