I SA/Łd 1321/14

PostanowienieWSA w Łodzi2015-02-25

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie przedstawiła wyczerpujących danych o swoim stanie majątkowym i dochodach, mimo wezwania sądu, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niewykazanie tych okoliczności poprzez złożenie wyczerpującego oświadczenia lub przedstawienie wymaganych dokumentów, mimo wezwania sądu, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca B. N. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. odmawiającą rozłożenia na raty zaległości podatku VAT. Do skargi dołączyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżąca złożyła oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach, które okazało się niewystarczające. Sąd wezwał ją ponownie do przedstawienia dodatkowych dokumentów, w tym wyciągów z kont bankowych i dowodów potwierdzających zajęcie wynagrodzenia. Skarżąca nie wykonała tego wezwania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącej – B. N. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 lutego 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. N. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – B. N. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. B. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006 roku. W skardze skarżąca zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z uwagi na fakt, że wniosek ten nie spełniał wymogów formalnych, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 grudnia 2014 roku skarżąca została wezwana do uzupełnienia powyższego wniosku poprzez nadesłanie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonego na urzędowym formularzu (PPF) oraz do jego podpisania i zwrócenia do Sądu – w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W wykonaniu powyższego wezwania skarżąca złożyła na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku, za wyjątkiem mieszkania o pow. 39 m2. Uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości ok. 3000 zł, które w 50% podlega zajęciu przez Urząd Skarbowy w Z.. W uzasadnieniu wniosku skarżąca powołała się na trudną sytuację finansową spowodowaną wielością spraw podatkowych i celnych. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, zarządzeniem starszego referendarza sądowego z dnia 5 stycznia 2015 roku wezwano skarżącą do nadesłania wyciągów z posiadanych przez nią kont i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, wskazania kwoty środków przeznaczanych miesięcznie na własne utrzymanie, opłaty eksploatacyjne i pozostałe wydatki wraz z podaniem, w jakiej wysokości tych wydatków partycypują rodzina i przyjaciele skarżącej oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających fakt zajęcia wynagrodzenia skarżącej do wysokości podanej we wniosku, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie w powyższej kwestii wraz ze stosownym pouczeniem o skutkach jego niewykonania zostało doręczone skarżącej w trybie awizo w dniu 29 stycznia 2015 roku (vide: zarządzenie z dnia 24 lutego 2015 roku). W zakreślonym terminie skarżąca nie nadesłała wymaganych przez starszego referendarza sądowego dodatkowych dokumentów wskazanych w zarządzeniu z dnia 5 stycznia 2015 roku. Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."). Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Odnosząc powyższe uwagi do złożonego wniosku stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi brak przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. Tymczasem oświadczenie skarżącej zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznać należało za niewystarczające, gdyż zawierało jedynie wskazanie, że nie posiada żadnego majątku, za wyjątkiem mieszkania o pow. 39 m2. Uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości ok. 3000 zł, które w 50% podlega zajęciu przez Urząd Skarbowy w Z.. Z uwagi na ten fakt zasadne było zatem wezwanie wnioskodawczyni do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jej realnych możliwości płatniczych, w tym do nadesłania wyciągów z posiadanych przez nią kont i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, wskazania kwoty środków przeznaczanych miesięcznie na własne utrzymanie, opłaty eksploatacyjne i pozostałe wydatki wraz z podaniem, w jakiej wysokości tych wydatków partycypują rodzina i przyjaciele skarżącej oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających fakt zajęcia wynagrodzenia skarżącej do wysokości podanej we wniosku. Niewątpliwie wymagane dokumenty i informacje pozwoliłyby zweryfikować twierdzenia skarżącej w kwestii niezbędności przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak zaś realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem Starszego referendarza sądowego uniemożliwia faktyczną ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej i ustalenia, czy rzeczywiście nie ma żadnych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Tym samym uznać należało, iż wnioskodawczyni nie wykazała, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowało Starszego referendarza sądowego do przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 319). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło