I SA/Łd 1321/14

Dnia 20 kwietnia 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. N. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006 roku p o s t a n a w i a: zmienić postanowienie z dnia 25 lutego 2015 roku, sygn. akt I SA/Łd 1321/14, o odmowie przyznania skarżącej – B. N. prawa pomocy w zakresie częściowym w ten sposób, że przyznaje skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. B. N. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006 roku. Wniosek ten został rozpoznany postanowieniem referendarza sądowego z dnia 25 lutego 2015 roku, którym odmówiono przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na niewykazanie przez wnioskodawczynię istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a w szczególności niewykonanie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 5 stycznia 2015 roku w kwestii uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty i oświadczenia poprzez nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącą kont i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, wskazanie kwoty środków przeznaczanych miesięcznie na własne utrzymanie, opłaty eksploatacyjne i pozostałe wydatki wraz z podaniem, w jakiej wysokości tych wydatków partycypują rodzina i przyjaciele skarżącej oraz przedstawienie dokumentów potwierdzających fakt zajęcia jej wynagrodzenia za pracę do wysokości podanej we wniosku. Pismem z dnia 27 marca 2015 roku skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wykonania powyższego zarządzenia referendarza sądowego. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że nie otrzymała odpisu tego zarządzenia, gdyż nie otrzymała awizo i w związku z tym nie mogła odebrać korespondencji. Nie ponosi zatem winy w uchybieniu terminowi do wykonania tego zarządzenia. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że na własne utrzymanie wydatkuje kwotę około 500 zł, ponosi wydatki na opłaty eksploatacyjne w wysokości około 900 zł. Ponadto w miesiącu marcu poniosła dodatkowe wydatki związane z prywatnymi wizytami lekarskimi w wysokości 350 zł. Dodała przy tym, że spłaca raty kredytowe w wysokości 500 zł miesięcznie. W spłacie kredytu pomaga jej syn, a pomoc znajomych ogranicza się do zaproszeń na niedzielny obiad lub zrobienia zakupów spożywczych. Jej siostra w miarę możliwości przesyła jej ubrania lub pieniądze na konto i w ten sposób skarżąca "wiąże koniec z końcem". Do pisma skarżąca załączyła dokumenty dotyczące zajęć egzekucyjnych oraz wyciągi bankowe. Zarządzeniem z dnia 8 kwietnia 2015 roku powyższe pismo skarżącej potraktowano jako ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy i wezwano skarżącą do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPF), w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W wykonaniu powyższego wezwania skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku, z wyjątkiem mieszkania o pow. 39 m2. Uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości ok. 3.000 zł, które w 50% podlega zajęciu przez Urząd Skarbowy w Z.. W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadczyła, że znajduje się w tragicznej sytuacji finansowej. Po opłaceniu czynszu i pozostałych opłat "na życie" pozostaje jej kwota 500 zł, z której trudno się utrzymać. Skarżąca dodała przy tym, że aktualnie pozostaje pod opieką onkologa, z uwagi na długie oczekiwanie na wizytę refundowaną przez NFZ (lipiec 2015 roku) zmuszona jest korzystać z wizyt prywatnych, koszt takiej wizyty to kwota 150 zł. W miarę możliwości pomaga jej syn oraz znajomi. W konkluzji skarżąca stwierdziła, że nie stać jej na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: W niniejszej sprawie z uwagi na fakt, że postanowienie referendarza sądowego z dnia 25 lutego 2015 roku o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stało się prawomocne, aktualnie złożony przez skarżącą wniosek o przyznanie prawa pomocy, uzupełniony w drodze formularza urzędowego z dnia 14 kwietnia 2015 roku, mógł być rozpoznany jedynie w kontekście przesłanek wynikających z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawach mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Podkreślić przy tym należy, iż zmiany okoliczności sprawy to wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Musi to być jednak zmiana, która uzasadnia zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia, i to na stronie spoczywa ciężar wykazania, że jej sytuacja finansowa zmieniła się na tyle, iż w porównaniu z poprzednio wykazaną uprawnia ją do skorzystania z prawa pomocy. Jednocześnie wskazać należy, że z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 2, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 252 p.p.s.a. wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, w tym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że wykładnia ustawowego określenia "gdy osoba ta wykaże", sprowadza się do przyjęcia, iż to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że ze złożonego aktualnie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych do akt sprawy dokumentów źródłowych wynika, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej jedyny majątek stanowi mieszkanie o pow. 39 m2. Skarżąca uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości ok. 3.000 zł, które w 50% podlega zajęciu przez Urząd Skarbowy w Z.. Na własne utrzymanie wydatkuje kwotę około 500 zł, ponadto ponosi wydatki na opłaty eksploatacyjne w wysokości około 900 zł, a niekiedy także na prywatne wizyty lekarskie u lekarza onkologa w wysokości 150 zł. Dodatkowo skarżąca spłaca raty kredytowe w wysokości 500 zł miesięcznie, w spłacie tych rat pomaga jej syn, a pomoc znajomych ogranicza się do zaproszeń na niedzielny obiad lub zrobienia zakupów spożywczych. Pomoc świadczona zaś przez jej siostrę polega na przesyłaniu ubrań lub pieniędzy na konto skarżącej. Przy czym analiza załączonych wyciągów bankowych dowodzi, że skarżąca nie dysponuje środkami, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Dodatkowo uwagę zwraca kwota ciążącego na skarżącej zadłużenia, znajdująca potwierdzenie w nadesłanych dokumentach dotyczących zajęć egzekucyjnych. W tej sytuacji referendarz sądowy uznał, że aktualnie wykazane przez skarżącą w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności faktyczne dotyczące jej sytuacji majątkowej wyczerpują znamiona przesłanek warunkujących możliwość zmiany postanowienia z dnia 25 lutego 2015 roku w trybie powołanego art. 165 p.p.s.a. Jednocześnie ocena przedstawionych przez skarżącą okoliczności pozwala uznać, że skarżąca wykazała aktualnie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Uwzględniając powyższe, z uwagi na fakt wystąpienia przesłanek warunkujących zmianę postanowienia z dnia 25 lutego 2015 roku, należało dokonać zmiany tego postanowienia polegającej na przyznaniu skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Niewątpliwie przedstawiona aktualnie sytuacja materialna skarżącej w porównaniu z poprzednio wykazaną uprawnia ją do skorzystania z prawa pomocy w żądanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.