I SA/Łd 1327/14
PostanowienieWSA w Łodzi2015-01-19
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został uwzględniony, ponieważ skarżący wykazał, że jego sytuacja majątkowa, w tym niskie dochody, wysokie zobowiązania finansowe oraz konieczność ponoszenia wydatków na leczenie i utrzymanie rodziny, uniemożliwia mu pokrycie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący J.S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację finansową, wynikającą m.in. z wypadku, długotrwałego leczenia, niskich dochodów, wysokich zobowiązań finansowych oraz utrzymywania żony. Organ wezwał do uzupełnienia wniosku, a skarżący przedstawił dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty, jednak nie wszystkie wymagane.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu J.S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 stycznia 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – J. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
J.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych. W skardze został zawarty wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym, na urzędowym formularzu (PPF), oświadczeniu o stanie rodzinnym, dochodach i majątku, skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną Z. Jedyne źródło utrzymania rodziny stanowi jego wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.500 zł, żona bowiem pozostaje na jego utrzymaniu. Majątek rodziny stanowią zaś nieruchomości w postaci domu o pow.
200 m2 i budynku gospodarczego o pow. 200 m2 oraz dwóch działek o pow. 11 i 29 arów, położonych w P. Skarżący podkreślił przy tym, że musi się stale rehabilitować, spłacać ciążące na nim zobowiązania finansowe i z tego względu nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść kosztów postępowania sądowego.
Ponadto w uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wyjaśnił, że w 2013 roku uległ wypadkowi, był w szpitalu, następnie długo przebywał na zwolnieniu lekarskim. Obecnie jest zatrudniony przez synową i z tego tytułu osiąga dochód w wysokości 1.500 zł. Natomiast jego obciążenia na rzecz wierzycieli łącznie opiewają na kwotę 138.200,99 zł. Ponadto obciążają go zobowiązania finansowe na łączną kwotę 3.000 zł (raty kredytów zaciągniętych na zakup samochodów ciężarowych). Natomiast jego wydatki związane z utrzymaniem domu miesięcznie zamykają się kwotą 1.227 zł.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 15 grudnia 2014 roku wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, wyjaśnienie przyczyny braku zatrudnienia i osiągania dochodu przez żonę skarżącego oraz określenie aktualnej kwoty wydatków przeznaczanych miesięcznie na utrzymanie rodziny, leczenie i rehabilitację oraz podstawowe opłaty eksploatacyjne - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 28 grudnia 2014 roku wskazał, że obecnie nie pracuje. Z uwagi na konieczność leczenia i rehabilitacji ma przyznane świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 422 zł (do dnia 01.01.2015 r.). Jego aktualne wydatki na żywienie, zakup leków i gazu wynoszą
500 zł. W ponoszeniu tych wydatków pomaga mu syn, który także ponosi pozostałe wydatki związane z utrzymaniem i koniecznością spłaty zobowiązań wobec Urzędu Skarbowego. Jednocześnie skarżący podkreślił, że jego żona nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów, gdyż znalezienie pracy na ich terenie bądź w okolicach jest niemożliwe. Żona nie posiada także rachunku bankowego. Do pisma skarżący załączył rachunek za leki i dowód wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego. Nie załączył jednak wyciągów bankowych.
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest zasadny.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Stosownie do postanowień art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (rubryka nr 4 formularza PPF). Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz pisma z dnia 28 grudnia 2014 roku i nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną Z. Majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu
o pow. 200 m2 i budynku gospodarczego o pow. 200 m2 oraz dwóch działek o pow. 11 i 29 arów, położonych w P. W 2013 roku skarżący uległ wypadkowi, był hospitalizowany, następnie długo przebywał na zwolnieniu lekarskim. Na dzień składania wniosku skarżący był zatrudniony przez synową i z tego tytułu osiągał dochody w wysokości 1.500 zł, na jego utrzymaniu pozostawała niepracująca żona. Ze złożonych aktualnie oświadczeń wynika jednak, że w okresie do dnia 1 stycznia 2015 r. skarżący nie pracował i z uwagi na stan zdrowia pobierał świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 422 zł. Ponosił wydatki na zakup żywności i leków oraz z tytułu opłaty za gaz w kwocie 500 zł. W znacznej części tych wydatków oraz wydatków związanych ze spłatą zobowiązań wobec urzędu skarbowego partycypował syn skarżącego. Ponadto do wykazanych wcześniej zobowiązań skarżącego należą obciążenia na rzecz wierzycieli, które łącznie opiewają na kwotę 138.200,99 zł, a ponadto zobowiązania finansowe w wysokości 3.000 zł (suma rat kredytów zaciągniętych na zakup samochodów ciężarowych).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza kwotę dochodu i niezbędnych wydatków wnioskodawcy, Starszy referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Przedstawiona sytuacja majątkowa wnioskodawcy pozwala bowiem przyjąć, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło