I SA/Łd 1329/14
PostanowienieWSA w Łodzi2015-01-15
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) nie został uwzględniony, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Przedłożone dokumenty, w tym zeznania podatkowe i deklaracje VAT, przeczą twierdzeniom o braku środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący M. Ż. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. dotyczącą opłaty paliwowej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową i rodzinną. Do wniosku dołączył oświadczenie o stanie majątkowym oraz kopie zeznań podatkowych i deklaracji VAT.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu M. Ż. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 stycznia 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Ż. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia opłaty paliwowej za poszczególne miesiące od maja do grudnia 2010 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu M. Ż. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W dniu 6 listopada 2014 roku M. Ż. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [...]roku określającą skarżącemu opłatę paliwową za poszczególne miesiące od maja do grudnia 2010 roku.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.500 zł skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe bowiem żona opuściła go, gdy zaczęły się jego problemy podatkowe. Skarżący wskazał, że został wymeldowany z miejsca stałego zamieszkania i obecnie zamieszkuje u swoich kolegów. Z powodu silnego napięcia nerwowego zaczął nadużywać alkoholu i dlatego nie jest wstanie prawidłowo prowadzić swojej działalności gospodarczej. Oświadczył, że aktualnie dochód z niej uzyskuje na poziomie 500 zł miesięcznie. Wnioskodawcy przestali także finansowo pomagać rodzice. Skarżący wskazał, że posiada kredyt obrotowy w rachunku o wartości 300.000 zł oraz kredyt odnawialny w rachunku osobistym o wartości 30.000 zł obu nie spłaca od grudnia 2014 roku. Do wniosku skarżący dołączył poświadczone za zgodność z oryginałem kopie zeznań podatkowych za lata 2012 i 2013, z których wynika, że w 2012 roku z tytułu działalności gospodarczej uzyskał dochód rzędu 18.000 zł przy przychodach na poziomie 9.756.774 zł, zaś w roku 2013 jego dochód wyniósł 95.467 zł przy przychodach 6.732.808 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że od maja do października 2014 roku obroty jego firmy kształtowały się na poziomie od 612.865 zł do 867.082 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie wykazał posiadania jakiegokolwiek majątku. Skarżący nadesłał wyciągi z rachunków bankowych posiadanych wspólnie z żoną z okresu ostatnich 6 miesięcy tj. obu rachunków, w których posiada kredyty oraz rachunku nr [...] na którym na dzień 23 grudnia 2014 roku wnioskodawca nie posiadał środków. Suma uznań na tym rachunku za okres ostatnich 6 miesięcy wynosiła 688.798 zł, przy czym na rachunek ten żona skarżącego w okresie od 3 do 7 listopada 2014 roku, a więc wówczas gdy wnioskodawca występował z przedmiotową skargą wpłaciła w gotówce kwotę rzędu 57.000 zł. Rachunek ten został także opróżniony na przełomie listopada i grudnia 2014 roku poprzez wypłaty gotówkowe. Nadesłane dokumenty nie potwierdzają faktu zajęcie rachunków skarżącego, na co wskazuje on w formularzu PPF .
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego nie jest zasadny.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza PPF), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy M. Ż. wskazał, że od kwietnia 2014 roku nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego, źródłem jego utrzymania jest działalność gospodarcza, z której ze względu na wywołaną postępowaniem podatkowym depresję i nadużywanie alkoholu uzyskuje obecnie dochód na poziomie 500 zł miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, został wymeldowany ze swojego dotychczasowego miejsca zamieszkania i zamieszkuje u kolegów. Z załączonych do wniosku dokumentów w postaci kopii zeznań podatkowych za lata 2012 i 2013 wynika, że w 2012 roku z tytułu działalności gospodarczej skarżący uzyskał dochód rzędu 18.000 zł, zaś w roku 2013 jego dochód wyniósł 95.467 zł. Z kolei z deklaracji VAT-7 wynika, że od maja do października 2014 roku obroty jego firmy kształtowały się na poziomie od 612.865 zł do 867.082 zł miesięcznie. Powyższe przeczy twierdzeniom wnioskodawcy o braku jakichkolwiek środków na pokrycie niezbędnych kosztów procesu. Oświadczenie wnioskodawcy o braku dochodów umożliwiających mu pokrycie kosztów sądowych jest całkowicie gołosłowne, skarżący w żaden sposób nie udokumentował też wysokości ponoszonych kosztów utrzymania. Wątpliwości wzbudza także oświadczenie wnioskodawcy o nieprowadzeniu z żoną od kwietnia 2014 roku wspólnego gospodarstwa domowego i jego wymeldowaniu w sytuacja utrzymywania wspólnych rachunków bankowych i dokonywania za ich pośrednictwem operacji w tym wpłat i wypłat gotówkowych także przez żonę skarżącego. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (1.500 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że podatnik nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść opłat sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności, a rozstrzygnięcie sądu w kwestii prawa pomocy zależne jest od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 30.04.2009 r. II OZ 379/09). Materiał dowodowy zaoferowany przez wnioskodawcę w żaden sposób nie potwierdza prawdziwości jego twierdzeń o braku środków finansowych na pokrycie kosztów zainicjowanego postępowania.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Ake.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło