I SA/Łd 133/15
WyrokWSA w Łodzi2015-06-10
Skład orzekający: Joanna Grzegorczyk-Drozda, Wiktor Jarzębowski, Paweł Kowalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy były członek zarządu spółki z o.o. może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli wykaże, że nie miał wpływu na prowadzenie spraw spółki i że pozostali członkowie zarządu uniemożliwiali mu wgląd w dokumentację podatkowo-księgową?Ratio decidendi
Były członek zarządu spółki z o.o. nie może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli nie udowodni, że wystąpiły przesłanki zwalniające go od tej odpowiedzialności, zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej. Samo twierdzenie o braku wpływu na prowadzenie spraw spółki i uniemożliwianiu wglądu w dokumentację nie jest wystarczające do zwolnienia z odpowiedzialności; strona skarżąca musi wykazać brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość lub niewszczęciu postępowania układowego, stosując obiektywny miernik staranności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu A Sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu spółek handlowych, kwestionując m.in. sposób powołania do zarządu oraz możliwość zwolnienia się od odpowiedzialności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędziowie: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.) Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: Starszy asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2015 r. ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od kwietnia 2008 roku do listopada 2010 roku oddala skargę.
I SA/Łd 133/15
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z dnia [...] roku, którą orzeczono o solidarnej odpowiedzialności M. D. jako byłego członka zarządu A Sp. z o.o., w części dotyczącej zaległości podatkowych z tytułu pobranego i niewypłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych oraz odsetek za zwłokę za okresy od kwietnia do listopada 2008 roku w łącznej kwocie 2.469 zł i kwocie odsetek wynoszącej 1.533 zł oraz w części dotyczącej kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie 1.037,80 zł i w tym zakresie umorzył postępowanie w sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Podstawą decyzji były następujące ustalenia i wnioski organów prowadzących postępowanie.
Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej M. D. za zaległości podatkowe A Sp. z o.o. z tytułu pobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za 04-12/2008r., 01-12/2009r., 01-11/2010r. w łącznej wysokości 14.278,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę od ww. zaległości w łącznej wysokości 7.050,00 zł oraz za powstałe koszty egzekucyjne w łącznej kwocie 1.245,40 zł. Jednocześnie Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. prowadził postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe A Sp. z o.o. również wobec drugiego Członka Zarządu Spółki – M. T. i wydał stosowne decyzje.
Pełnomocnik M. D. odwołaniem z dnia 30 grudnia 2013 r. zaskarżył ww. decyzję, zarzucając naruszenie:
1. art. 120 i 121 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 304 Kodeksu postępowania karnego - poprzez zaniechanie zawiadomienia organów ścigania o możliwości popełnienia przestępstw na szkodę Spółki przez członków zarządu i prokurenta A Sp. z o.o.,
2. art. 116 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Ordynacja podatkowa - poprzez uznanie, iż adresat decyzji miał możliwość złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości A Sp. z o.o.,
3. art. 116 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Ordynacja podatkowa - poprzez uznanie, iż gdyby adresat decyzji nie miał możliwości złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, to winien złożyć rezygnację z członkostwa w zarządzie spółki,
4. art. 116 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Ordynacji podatkowej oraz art. 201 § 4 Kodeksu spółek handlowych - poprzez uznanie, iż doszło do powołania na członka zarządu adresata mimo braku uchwały wspólników Spółki zarząd powołującej.
Pełnomocnik strony wniósł o uchylenie decyzji, bądź o zawieszenie postępowania po uprzednim powiadomieniu prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa przez członków zarządu i prokurenta A Sp. z o.o.
Ponadto treść żądania zawartego w odwołaniu pełnomocnik sprecyzował w piśmie z dnia 04.08.2014r., w którym wnioskował, aby zalecono organowi pierwszej instancji rozważenie możliwości zawieszenia postępowania w sprawie.
Decyzją z dnia [...] r., wydaną w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z dnia [...] roku, którą orzeczono o solidarnej odpowiedzialności M. D. jako byłego członka zarządu A Sp. z o.o., w części dotyczącej zaległości podatkowych z tytułu pobranego i niewypłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych oraz odsetek za zwłokę za okresy od kwietnia do listopada 2008 roku w łącznej kwocie 2.469 zł i kwocie odsetek wynoszącej 1.533 zł oraz w części dotyczącej kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie 1.037,80 zł i w tym zakresie umorzył postępowanie w sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do kwestii przedawnienia należności Spółki z o.o. A z tytułu niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń za okresy od kwietnia 2008 r. do listopada 2008 r., kwestii bezskuteczności egzekucji z majątku tej Spółki, terminu płatności należności z tytułu pobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za powyższy okres, kwestii niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości bez winy strony oraz kwestii braku wskazania przez stronę mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
W skardze strona zarzuciła naruszenie przepisów:
1. art. 116 § 1 ust. 1 lit. b ustawy Ordynacja podatkowa poprzez uznanie, iż przesłanka, o której mowa w tym przepisie odnosi się zarówno do winy umyślnej, jak i nieumyślnej – i w konsekwencji uznanie, iż skarżący miał możliwość złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, przy uznaniu zaniechania prowadzenia spraw Spółki w sposób należyty (jako mającego charakter winy nieumyślnej),
2. art. 116 § 1 ust. 1 lit.b ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 201 § 4 Kodeksu spółek handlowych poprzez uznanie, iż doszło do powołania skarżącego na członka zarządu, mimo braku uchwały wspólników Spółki powołującej zarząd,
3. art. 116 § 1 ust. 1 lit.b ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 202 § 1 Kodeksu spółek handlowych poprzez uznanie, iż doszło do powołania skarżącego na członka zarządu, mimo braku uchwały wspólników Spółki powołującej zarząd na kolejne lata obrachunkowe po roku 2007.
W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona, bowiem Dyrektor Izby Skarbowej nie naruszył ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów procesowych w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie są uzasadnione zarzuty podniesione w skardze. Jakkolwiek zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270), sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to z oczywistych względów szczególnej uwagi wymaga zaskarżony akt w kontekście zarzutów podniesionych w skardze.
Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują w określonych sytuacjach odpowiedzialność podatkową osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika. Zgodnie z art. 107 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej w przypadkach i w zakresie przewidzianych w niniejszym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Osoby te co do zasady odpowiadają również za podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów, odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek i za koszty postępowania egzekucyjnego. Zgodnie zaś z art. 108 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji, z tym że postępowanie w sprawie odpowiedzialności takiej osoby nie może zostać wszczęte m. in. przed dniem doręczenia decyzji o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta.
Przepisem określającym zasady odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jak w rozpatrywanej sprawie, jest art. 116 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z treścią jego § 1, 2 i 4 za zaległości podatkowe takiej spółki odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna i odpowiedzialność ta obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu, a ponadto przepisy o odpowiedzialności członków zarządu stosuje się odpowiednio do byłego członka zarządu.
Organ podatkowy orzekający o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki z o.o. musi wykazać istnienie wyżej wymienionych przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności
Zaskarżoną decyzją orzeczono o odpowiedzialności skarżącego, jako byłego członka zarządu spółki z o.o. A, za zaległości tej Spółki z tytułu niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń, a więc za zaległości tej Spółki powstałe z powodu niewywiązania się z roli płatnika. Jak wynika ze wskazanych wyżej przepisów były członek zarządu spółki z o.o. odpowiada także za tego rodzaju zaległości, a organ odwoławczy wykazał, że postępowanie w sprawie niniejszej zostało wszczęte już po doręczeniu Spółce jako płatnikowi decyzji o jej odpowiedzialności. Te okoliczności, jak i to, że Spółka nie wywiązała się z obowiązków płatnika i z tego powodu doszło do powstania zaległości nie są przedmiotem sporu.
Członek lub były członek zarządu spółki z o.o. może się zwolnić od odpowiedzialności, mimo istnienia pozytywnych przesłanek, ale powinien wówczas wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Może też się zwolnić od odpowiedzialności, wskazując mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Zaskarżona decyzja ma charakter kasacyjno-merytoryczny, bowiem Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej zaległości podatkowych z tytułu pobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych oraz odsetek za zwłokę za okresy od kwietnia do listopada 2008 r. a także w części dotyczącej określonych kosztów postępowania egzekucyjnego i w tym zakresie umorzył postępowania w sprawie, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Chociaż skarga kasacyjna nie jest sformułowana precyzyjnie, to niewątpliwie z jej treści wynika, że skarżący nie kwestionuje decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w części uchylającej decyzję Naczelnika urzędu Skarbowego i umarzającej postępowanie, natomiast zaskarża tę decyzję w pozostałej części.
Przede wszystkim należy odnieść się do podstawowego zarzutu skargi związanego z pełnieniem przez skarżącego funkcji członka zarządu spółki z o.o. A. Twierdzenia skarżącego, że nie został on formalnie prawidłowo i skutecznie powołany w skład zarządu Spółki są nieuzasadnione. Kwestie związane z powstaniem spółki z o.o. i funkcjonowaniem jej organów uregulowane zostały w ustawie z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1030). Zgodnie z art. 201 § 4 tej ustawy członek zarządu jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Jednocześnie z art. 167 § 1 pkt 3 tej ustawy wynika, że jeżeli o powołaniu członków organów spółki nie stanowi akt notarialny zawierający umowę spółki, to do zgłoszenia spółki do sądu rejestrowego należy dołączyć dowód ich ustanowienia. Z przepisu tego wynika zatem, że pierwsze organy spółki, a więc także zarząd, mogą zostać powołane mocą postanowień ujętych w akcie notarialnym zawierającym umowę spółki, czyli w akcie założycielskim. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Umowa założycielska spółki z o.o. A z dnia 1 marca 2007 r. zawarta w formie aktu notarialnego zawiera w swej treści odrębny paragraf ustanawiający zarząd Spółki. Ustanowienie pierwszego zarządu nastąpiło zatem zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych. Spółka została zarejestrowana przez sąd rejestrowy, który nie miał wątpliwości także co do legalności powołania w akcie założycielskim pierwszego zarządu, w którego składzie znalazł się skarżący, jakkolwiek wpis zarządu do rejestru ma charakter deklaratoryjny. Twierdzenia skarżącego o wadliwości aktu założycielskiego w części dotyczącej ustanowienia zarządu nie znajdują potwierdzenia w przepisach Kodeksu spółek handlowych. W świetle powyższych przepisów zupełnie wystarczające jest ujęcie w treści aktu notarialnego powołującego spółkę składu pierwszego zarządu.
Nie jest zasadne twierdzenie skarżącego, że jego kadencja w zarządzie (w razie przyjęcia, że został skutecznie do zarządu powołany aktem założycielski Spółki) wygasła z dniem zatwierdzenia sprawozdania obrachunkowego za rok 2007. Art. 202 § 1 Kodeksu spółek handlowych nie ma w tej sytuacji zastosowania, bowiem z § 16 umowy założycielskiej Spółki z o.o. A wynika jasno, że zarząd Spółki został powołany na trzyletnią kadencję. Twierdzenia skarżącego o braku zapisu o długości kadencji zarządu w umowie założycielskiej są sprzeczne z treścią tej umowy.
Nie jest też uzasadnione żądanie skarżącego, aby okres jego kadencji w zarządzie Spółki liczyć od chwili podpisania umowy o pracę, czyli od 2 kwietnia 2009 r. Pełnienie funkcji członka zarządu może, ale nie musi być związane z jednoczesnym zatrudnieniem w tej spółce na podstawie umowy o pracę. Powołanie skarżącego do zarządu Spółki już w umowie założycielskiej spowodowało powstanie pomiędzy nim a Spółką stosunku organizacyjnego, natomiast późniejsze zawarcie ze skarżącym umowy o pracę spowodowało powstanie dodatkowego stosunku obligacyjnego, czyli stosunku pracy. Nie ma jednak wątpliwości, że dla przyjęcia, iż dana osoba jest członkiem zarządu spółki z o.o. konieczne jest powstanie stosunku organizacyjnego pomiędzy tą osobą a spółką, natomiast powstanie stosunku obligacyjnego, np. stosunku pracy, nie jest konieczne, bowiem stosunek obligacyjny ma charakter dodatkowy, uzupełniający.
Dodatkowo należy wskazać, że skarżący nie miał wątpliwości, iż jest członkiem zarządu spółki z o.o. A. Jest przecież poza sporem, że do dokumentacji złożonej do Krajowego Rejestru Sądowego załączony został poświadczony notarialnie wzór podpisu członka zarządu M. D. oraz podpisane przez członków zarządu, w tym przez skarżącego, oświadczenie o wniesieniu wkładów na pokrycie kapitału zakładowego.
Ustanie stosunku organizacyjnego może być spowodowane różnymi zdarzeniami, w szczególności rezygnacją członka zarządu z pełnienia funkcji w zarządzie. Tak stało się w tej sprawie. Skarżący złożył rezygnację. Strony są zgodne co do tego, że w związku ze złożoną rezygnacją skarżący przestał być członkiem zarządu z końcem 2010 r. Ustalona przez organy podatkowe odpowiedzialność skarżącego dotyczy zaległości podatkowych Spółki, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu Spółki.
Zarówno z treści skargi, jak i z treści wcześniejszego odwołania wynika, że nie jest przedmiotem sporu istnienie pozostałych pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu Spółki, a mianowicie posiadanie przez Spółkę zaległości podatkowej i bezskuteczność egzekucji tej zaległości z majątku Spółki. Wystarczy zatem przypomnienie, że organy wskazały decyzję z [...] r., którą orzeczono o odpowiedzialności płatnika, czyli spółki z o.o. A, za niewpłacone zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń. Zaległość płatnika, czyli Spółki w tym zakresie dotyczy także 2011 r., ale skarżący już nie był wtedy członkiem zarządu, więc zaskarżona decyzja nie przenosi na niego odpowiedzialności za tę zaległość. Organ wskazał także tytuły wykonawcze wystawione na zaległości Spółki oraz szeroko omówił przebieg postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko Spółce. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z uwagi na brak składników majątkowych, z których możliwa byłaby skuteczna egzekucja. Jakkolwiek odpowiedzialność członka lub byłego członka zarządu spółki z o.o. ma charakter akcesoryjny, bowiem członek zarządu odpowiada dopiero wtedy, gdy nie jest możliwe wyegzekwowanie zaległości podatkowej od samego dłużnika, czyli od spółki, to jednak w tej sprawie organy wykazały, że wszelkie możliwe działania w celu ustalenia majątku Spółki i przeprowadzenia egzekucji z tego majątku były podejmowane, ale okazały się bezskuteczne.
Nie są też uzasadnione zarzuty co do wystąpienia przewidzianych w art. 116 Ordynacji podatkowej przesłanek zwalniających członka zarządu Spółki od odpowiedzialności. Skarżący nie wykazał, aby przesłanki takie wystąpiły. Organy podatkowe, w kontekście treści art. 116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, prawidłowo stwierdziły, że określenie "właściwego czasu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego" powinno nastąpić z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. nr 60, poz. 535 ze zm.). Przesłanki do wystąpienia z wnioskiem o upadłość spółki z o.o. A wystąpiły już na początku 2008 r., gdyż Spółka zaprzestała wtedy wpłacania podatków, czyli zaprzestała regulowania swych zobowiązań. Najwcześniejsze zaległości dotyczyły podatku od towarów i usług. Zaległości sukcesywnie narastały. Wniosek o zgłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego nie został zgłoszony. Fakty powyższe nie są przez skarżącego kwestionowane.
Nie jest też spełniona przesłanka zwalniająca od odpowiedzialności wymieniona w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej. Skarżący niewątpliwie był członkiem zarządu Spółki w 2008 r. i w dwóch latach następnych, a więc był w zarządzie Spółki, gdy wystąpiły przesłanki do zgłoszenia wniosku o jej upadłość. Miał więc obowiązek kontrolowania finansów Spółki i w razie stwierdzenia wystąpienia przesłanek przewidzianych w ustawie Prawo upadłościowe i naprawcze powinien podjąć działania zmierzające do zgłoszenia wniosku o upadłość.
Ustawodawca uzależnia odpowiedzialność członków zarządu od tego, czy brak złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spowodowany był zawinionym działaniem (winą) odpowiedzialnego, czy też nie. W wyroku NSA z dnia 12 lutego 2002 r., III SA 2544/00, Prz. Pod. 2002, nr 9, s. 63, Sąd, rozważając kryterium braku winy, stwierdził, iż jako kryterium w tym zakresie powinno się przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Należy zgodzić się z tym poglądem. Uwzględnianie obiektywnego miernika należytej staranności oznacza, że wyłączenie odpowiedzialności możliwe jest w razie stwierdzenia braku jakiejkolwiek winy, a więc w razie wykluczenia nawet lekkomyślności i niedbalstwa, które odpowiadają winie nieumyślnej na gruncie prawa karnego. Poglądy skarżącego, że analizowany przepis odnosi się jedynie do winy umyślnej, nie są uzasadnione. Ustawodawca nie wprowadził na gruncie Ordynacji podatkowej rozróżnienia winy umyślnej i nieumyślnej, a więc nie ma podstaw do twierdzenia, że w analizowanym przepisie miał na uwadze jedynie winę umyślną. Skarżący proponuje, aby pojęcie winy użyte w art. 116 Ordynacji podatkowej rozpatrywać w kategoriach prawa karnego, ale ustawodawca nie dokonał takiego odesłania.
Członek zarządu spółki nie może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości spółki, jeżeli wykaże, że w składzie zarządu nastąpił podział czynności i do jego obowiązków nie należała piecza nad majątkiem. Skoro bowiem art. 201 Kodeksu spółek handlowych stanowi, że zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę, to należy raczej przyjąć, że taki podział obowiązków nie jest okolicznością wyłączającą winę członka zarządu. "To, że członek zarządu nie miał wpływu na działalność spółki, nie zwalnia go z odpowiedzialności za jej długi podatkowe. Ustawodawca nie łączy odpowiedzialności z faktycznym wykonywaniem obowiązków członka zarządu" (wyrok NSA z dnia 23 listopada 2010 r., I FSK 1193/10, Dziennik Gazeta Prawna z 26 listopada 2010 r.). Podobnie należy traktować sytuację, gdy faktyczne stosunki między członkami zarządu są takie, że tylko niektórzy z nich zajmują się kwestiami finansowymi, a więc tylko oni mają rozeznanie w sytuacji finansowej spółki.
Udowodnienie wystąpienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność należy do członka zarządu. W ocenie Sądu nie jest wystarczające gołosłowne twierdzenie skarżącego, że nie miał wpływu na prowadzenie spraw Spółki i że pozostali członkowie zarządu uniemożliwiali mu wgląd w dokumentację podatkowo-księgową. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, że interesował się sytuacją finansową Spółki, że próbował analizować dokumentację lub że sprawdzał, czy Spółka wywiązuje się ze swych zobowiązań. To nie organ podatkowy ma obalić twierdzenie strony o niemożności wpływania na sprawy Spółki, ale to strona powinna swe twierdzenie udowodnić. Każdy członek zarządu spółki z o.o. musi zdawać sobie sprawę z własnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki i w razie potrzeby powinien wykazać, że wywiązał się ze swych obowiązków.
Z uwagi na powyższe należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270).
DB
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło