I SA/Łd 1332/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie obciążenia strony kosztami opinii biegłego oddala skargę. M. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. z dnia [...] r. w sprawie obciążenia strony kosztami opinii biegłego. W toku postępowania ustalono, że w dniu 8 września 2011 r. przed Sądem Rejonowym dla Ł. – Ś. w Ł. Wydział Cywilny, między A. W., a M. K. zawarto ugodę sądową o sygn. akt [...], w wyniku której zniesiona została współwłasność 3 nieruchomości lokalowych, położonych w Ł. przy ul. A. 85. W oparciu o art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f i ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2010 r., Nr 101, poz. 649 ze zm.) Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. decyzją z dnia [...] r. określił stronie zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 5.310 zł z tytułu zniesienia współwłasności lokalu nr 4. W odwołaniu od powyższej decyzji reprezentujący stronę pełnomocnik zawarł wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie obciążenia strony kosztami opinii biegłego w wysokości 1.414,50 zł w związku z wyceną lokalu nr 4, położonego w Ł., przy ul. A. 85, nabytego przez podatniczkę w wyniku przedmiotowego zniesienia współwłasności. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odmówił stwierdzenia nieważności ww. postanowienia. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka do stwierdzenia postanowienia ostatecznego z dnia 1 marca 2013 r. na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik strony zarzucił naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej wobec odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś., nakładającego na skarżącą obowiązek pokrycia kosztów biegłego, w sytuacji gdy przedmiotowe postanowienie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 6 ust.4 w zw.z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f w związku z art. 6 ust. 1 pkt 5 upcc i wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i stwierdzenie jego nieważności. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów zawartych w zażaleniu, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy ww. własne postanowienie z dnia [...] r. Organ wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowień ostatecznych jest postępowaniem szczególnym, mającym na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowień dotkniętych poważnymi wadami o charakterze materialnoprawnym. Celem tego postępowania nie jest rozstrzyganie co do istoty sprawy, lecz wyłącznie ustalenie, czy w sprawie rozstrzygniętej postanowieniem ostatecznym zachodzą przesłanki określone w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ wyjaśnił, że zasadność powołania biegłego w celu dokonania wyceny ww. nieruchomości nabytej przez panią M. K. w wyniku przedmiotowego zniesienia współwłasności regulują przepisy prawa materialnego, wyrażone w art. 6 upcc. Jeżeli podatnik, pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 3, nie określił wartości lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy dokona jej określenia na podstawie opinii biegłego lub przedłożonej przez podatnika wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33% od wartości podanej przez podatnika, koszty opinii ponosi podatnik. Przepis ten, regulujący sposób dochodzenia do określenia wartości rynkowej rzeczy i praw majątkowych, ma istotne znaczenie dla ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych i zasady w nim określone muszą być przestrzegane. Z akt sprawy bezspornie wynika, iż określając wartość rynkową samodzielnego lokalu nr 4, Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. wezwał stronę do podwyższenia jego wartości do kwoty 307.692 zł. Z uwagi na brak odpowiedzi na wezwanie, organ podatkowy dokonał określenia wartości z uwzględnieniem opinii biegłego, który wartość tą określił na kwotę 531.000 zł ( operat szacunkowy z dnia 18 grudnia 2012 r.). W oparciu o tę opinię określona została podstawa opodatkowania w ww. decyzji z dnia [...] r. Mając na uwadze, że wartość rynkowa udziału w lokalu, stanowiąca podstawę opodatkowania (265.000 zł) przekroczyła o ponad 33% kwotę podana przez stronę w deklaracji PCC-3 (117.000 zł) - pani M. K. została obciążona kosztami sporządzenia ww. opinii, na podstawie art. 6 ust. 4 upcc. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, podatniczka zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 247 § l pkt 3 Ordynacji podatkowej wobec odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś., nakładającego na skarżącą obowiązek pokrycia kosztów biegłego, w sytuacji gdy przedmiotowe postanowienie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 6 ust.4 w zw. z art. l ust. l pkt l lit f w związku z art. 6 ust. l pkt 5 upcc i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznego aktu (decyzji lub postanowienia) organu administracji ma charakter nadzwyczajny i szczególny. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji (postanowienia) jest możliwe wówczas, gdy decyzja (postanowienie) zawiera wadę (podstawę stwierdzenia nieważności) określoną w art. 247 § 1 O.p. W doktrynie prawa podkreśla się, że nieważność jest rodzajem sankcji stosowanej w sytuacji "szczególnie dotkliwego naruszenia prawa", to jest wówczas, gdy dany akt administracyjny dotknięty jest wadą najcięższą. Takie wady określone w sposób ścieśniający, nazywane są wadami kwalifikowanymi. Ustawodawca wymienia enumeratywnie osiem przesłanek, będących podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej (postanowienia). Każda z tych przesłanek, może oddzielnie stanowić samodzielną podstawę do zastosowania instytucji unieważnienia rozstrzygnięcia – J. Brolik, Ordynacja podatkowa, Komentarz do art. 247, Lex, 2013. W skardze na zaskarżone postanowienie, podobnie jak w zażaleniu na postanowienie wydane w I instancji strona skarżąca nie wskazała żadnej z przesłanek stwierdzenia nieważności tego postanowienia wymienionych w art. 247§ 1 O.p. Powołanie się na przesłankę z art. 247 § 1 punkt 3 ma bowiem charakter jedynie formalny, nie wskazujący w czym strona upatruje owego rażącego naruszenia prawa. Strona w istocie ograniczyła się do podnoszenia zarzutów merytorycznych, dotyczących dostrzeżonych przez nią nieprawidłowości w zakresie sposobu wyliczenia podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Nie wskazała natomiast na czym miało polegać rażące naruszenie prawa stanowiące podstawę żądania stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia w przedmiocie obciążenia kosztami opinii biegłego. Zarzuty te nie mogły przynieść oczekiwanego skutku w niniejszym postępowaniu. Choć postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zauważyć bowiem należy, że organ, po bezskutecznym wezwaniu strony do podania wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej, był zobligowany, w myśl art. 6 ust.4 ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tekst jednolity Dz. U. nr 101 z 2010r., poz. 649 ze zmianami), do powołania biegłego dla określenia wartości rynkowej tej czynności. W rozpoznawanej sprawie organ sprostał temu obowiązkowi i po bezskutecznym wezwaniu strony określił wartość rynkową podstawy opodatkowania za pomocą powołanego przez siebie biegłego. Niekwestionowana jest przy tym przez stronę okoliczność, że wartość określona przez biegłego przekroczyła o ponad 33% wartość podaną przez stronę w deklaracji PCC-3. Dlatego organ na podstawie art. 6 ust. 4 miał obowiązek obciążyć stronę kosztami opinii biegłego. Sąd stwierdza, że zastosowanie powyższego przepisu było właściwe i uzasadnione zajściem przesłanek, o których mowa w cytowanym przepisie. Jak wyżej wskazano zarzut skargi o rażącym naruszeniu prawa w zaskarżonym postanowieniu nie został w żaden sposób uzasadniony. Sąd z urzędu również nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa w postępowaniu organu obciążającego stronę kosztami opinii biegłego. Jak trafnie zauważył organ w odpowiedzi na skargę rażące naruszenie prawa zachodzi gdy ujawniona zostanie oczywista sprzeczność między treścią przepisu a kwestionowanym rozstrzygnięciem. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zachodziła, wobec czego brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Jeśli zaś strona uważa, co wynika ze skargi i poprzedzającego ją zażalenia na postanowienie wydane w I instancji, że błędnie określono podstawę opodatkowania, a w konsekwencji naruszono art. 6 ust.1 punkt 5 ustawy podatkowej to winna zarzut ten przedstawić w postępowaniu wymiarowym, a nie wpadkowym, dotyczącym kosztów opinii biegłego. W przedmiotowej sprawie jest on nieprzydatny do obalenia kwestionowanego rozstrzygnięcia, w szczególności w sytuacji uruchomienia trybu nadzwyczajnego. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji. J.B.