I SA/Łd 1333/11

Dnia 9 maja 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji określającej za maj 2005 roku nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu A. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi kasacyjnej; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji. W dniu 29 marca 2012 roku podatnik wystąpił ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dodatkowych informacji i dokumentów załączonych do wniosku oraz nadesłanych do spraw I SA./Łd 165 - 176/12 wynika, że A. K. jest osobą rozwiedzioną, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego w postaci stacji kontroli pojazdów. Z działalności tej w roku ubiegłym wnioskodawca zanotował stratę w wysokości 29.481 zł. W bieżącym roku dwa pierwsze miesiące również przyniosły skarżącemu straty dopiero w miesiącu marcu odnotował on niewielki dochód w wysokości 1.049 zł. Skarżący mieszka w wynajętym mieszkaniu, za które ponosi wydatki w wysokości około 950 zł miesięcznie (opłata za najem, czynsz do spółdzielni, woda, światło). Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości na której zlokalizowana jest jego stacja kontroli pojazdów, oraz środków trwałych ujętych w ewidencji działalności. Wskazał, iż w związku z sytuacja rodzinną, w której się znalazł zmuszony był do rozpoczęcia na nowo, w nowej lokalizacji prowadzonej działalności gospodarczej. Powyższe wiązało się z koniecznością zaciągnięcia bardzo wysokich kredytów na zakup drogich urządzeń diagnostycznych. W chwili obecnej z tytułu zaciągniętych kredytów skarżący ma do spłaty kwotę ok. 1.500.000 zł, zaś miesięczna rata kredytowa stanowi blisko 10.000 zł. Ponadto wnioskodawca obciążony jest obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz swojej córki i byłej żony w wysokości blisko 1.200 zł miesięcznie. Z nadesłanych odpisów deklaracji VAT-7 za miesiące od października 2011 roku do marca 2012 roku wynika, że miesięczne przychody skarżącego z tytułu prowadzonej działalności wahają się w granicach od 40.000 do 25.000 zł Wnioskodawca wskazał, iż nie posiada środków na rachunku bankowym, umożliwiających mu jednorazowe uiszczenie w terminie 7 dni wpisów od skarg kasacyjnych w 10 sprawach, w których oddalone zostały jego skargi na postanowienia stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia, których łączna wysokości wynosi 1.000 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącego jest częściowo zasadny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sadowego od skargi kasacyjnej, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy A. K. wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jego działalność gospodarcza, która za rok 2011 przyniosła stratę w wysokości 29.481 zł, zaś w bieżącym roku dopiero w marcu podatnik uzyskał dochód w wysokości ok. 1.049 zł. Skarżący mieszka w wynajętym mieszkaniu, za które ponosi wydatki w wysokości około 950 zł miesięcznie, dodatkowo jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym wobec byłej żony i córki w łącznej wysokości ok. 1.200 zł miesięcznie. Jedyny majątek wnioskodawcy stanowi nieruchomość, na której zlokalizowana jest jego stacja kontroli pojazdów, oraz zakupione na kredyt środki trwałe ujęte w ewidencji działalności. Miesięczna rata związana z zaciągniętymi na uruchomienie działalności gospodarczej kredytami wynosi ok. 10.000 zł, zaś miesięczny obrót skarżącego z prowadzonej działalności waha się w granicach od 40.000 do 25.000 zł. Uwzględniając powyższe, fakt, iż przed tutejszym sądem zawisło łącznie dziesięć skarg kasacyjnych podatnika, w których łączna wysokość wpisów wynosi 1.000 zł, a także okoliczność że w tym samym czasie ze skarg wnioskodawcy zawisły kolejne sprawy, w których także jest on zobowiązany do częściowej partycypacji w kosztach postępowania stosownie do treści art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należało za nieuzasadniony. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja materialna skarżącego ulega zmianom, niedochodowa działalność gospodarcza w marcu po raz pierwszy przyniosła niewielki zysk, który rokuje prawdopodobieństwem przynoszenia dochodu w przyszłości. Dla oceny przedmiotowego wniosku nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że skarżący co miesiąc reguluje swoje zobowiązania prywatnoprawne z tytułu posiadanego kredytu, a przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżącego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. pzc