I SA/Łd 1334/11
PostanowienieWSA w Łodzi2012-05-09
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi kasacyjnej jest uzasadniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną strony?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi kasacyjnej jest częściowo uzasadniony, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku skarżącego, mimo znaczących strat w działalności gospodarczej i wysokich zobowiązań kredytowych, częściowe zwolnienie od wpisu jest zasadne w celu zachowania prawa do sądu, jednak całkowite zwolnienie nie jest uzasadnione, gdyż strona powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący A.K. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi oddalającego jego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłaty. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wynikającą ze strat w działalności gospodarczej, wysokich zobowiązań kredytowych i alimentacyjnych.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu A. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi kasacyjnej; oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 maja 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji określającej za czerwiec 2005 roku nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu A. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi kasacyjnej; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji.
W dniu 29 marca 2012 roku podatnik wystąpił ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dodatkowych informacji i dokumentów załączonych do wniosku oraz nadesłanych do spraw I SA./Łd 165 - 176/12 wynika, że A. K. jest osobą rozwiedzioną, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego w postaci stacji kontroli pojazdów. Z działalności tej w roku ubiegłym wnioskodawca zanotował stratę w wysokości 29.481 zł. W bieżącym roku dwa pierwsze miesiące również przyniosły skarżącemu straty dopiero w miesiącu marcu odnotował on niewielki dochód w wysokości 1.049 zł. Skarżący mieszka w wynajętym mieszkaniu, za które ponosi wydatki w wysokości około 950 zł miesięcznie (opłata za najem, czynsz do spółdzielni, woda, światło). Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości na której zlokalizowana jest jego stacja kontroli pojazdów, oraz środków trwałych ujętych w ewidencji działalności. Wskazał, iż w związku z sytuacja rodzinną, w której się znalazł zmuszony był do rozpoczęcia na nowo, w nowej lokalizacji prowadzonej działalności gospodarczej. Powyższe wiązało się z koniecznością zaciągnięcia bardzo wysokich kredytów na zakup drogich urządzeń diagnostycznych. W chwili obecnej z tytułu zaciągniętych kredytów skarżący ma do spłaty kwotę ok. 1.500.000 zł, zaś miesięczna rata kredytowa stanowi blisko 10.000 zł. Ponadto wnioskodawca obciążony jest obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz swojej córki i byłej żony w wysokości blisko 1.200 zł miesięcznie.
Z nadesłanych odpisów deklaracji VAT-7 za miesiące od października 2011 roku do marca 2012 roku wynika, że miesięczne przychody skarżącego z tytułu prowadzonej działalności wahają się w granicach od 40.000 do 25.000 zł Wnioskodawca wskazał, iż nie posiada środków na rachunku bankowym, umożliwiających mu jednorazowe uiszczenie w terminie 7 dni wpisów od skarg kasacyjnych w 10 sprawach, w których oddalone zostały jego skargi na postanowienia stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia, których łączna wysokości wynosi 1.000 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego jest częściowo zasadny.
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sadowego od skargi kasacyjnej, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy A. K. wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jego działalność gospodarcza, która za rok 2011 przyniosła stratę w wysokości 29.481 zł, zaś w bieżącym roku dopiero w marcu podatnik uzyskał dochód w wysokości ok. 1.049 zł. Skarżący mieszka w wynajętym mieszkaniu, za które ponosi wydatki w wysokości około 950 zł miesięcznie, dodatkowo jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym wobec byłej żony i córki w łącznej wysokości ok. 1.200 zł miesięcznie. Jedyny majątek wnioskodawcy stanowi nieruchomość, na której zlokalizowana jest jego stacja kontroli pojazdów, oraz zakupione na kredyt środki trwałe ujęte w ewidencji działalności. Miesięczna rata związana z zaciągniętymi na uruchomienie działalności gospodarczej kredytami wynosi ok. 10.000 zł, zaś miesięczny obrót skarżącego z prowadzonej działalności waha się w granicach od 40.000 do 25.000 zł. Uwzględniając powyższe, fakt, iż przed tutejszym sądem zawisło łącznie dziesięć skarg kasacyjnych podatnika, w których łączna wysokość wpisów wynosi 1.000 zł, a także okoliczność że w tym samym czasie ze skarg wnioskodawcy zawisły kolejne sprawy, w których także jest on zobowiązany do częściowej partycypacji w kosztach postępowania stosownie do treści art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należało za nieuzasadniony. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja materialna skarżącego ulega zmianom, niedochodowa działalność gospodarcza w marcu po raz pierwszy przyniosła niewielki zysk, który rokuje prawdopodobieństwem przynoszenia dochodu w przyszłości. Dla oceny przedmiotowego wniosku nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że skarżący co miesiąc reguluje swoje zobowiązania prywatnoprawne z tytułu posiadanego kredytu, a przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżącego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
pzc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło