I SA/Łd 1344/07

PostanowienieWSA w Łodzi2008-02-04

Skład orzekający: Referendarz sądowy: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą i posiadający znaczący majątek, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżący, prowadzący działalność gospodarczą z dochodami rzędu 3.500 zł miesięcznie, posiadający dom, gospodarstwo rolne o powierzchni 13 ha, dwa samochody ciężarowe oraz oszczędności na rachunku bankowym przekraczające 10.000 zł, nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd uznał, że koszty sądowe w tym przypadku stanowią de facto koszty działalności gospodarczej, z którymi przedsiębiorca powinien się liczyć.
Stan faktyczny
Skarżący K. G. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. odmawiającą umorzenia zaległości w podatku od środków transportowych za 2006 rok. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, podobnie jak jego żona, posiadają dom, gospodarstwo rolne i samochody ciężarowe. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty dotyczące stanu majątkowego i dochodów. Po analizie przedstawionych dokumentów, sąd uznał, że skarżący nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu K. G. prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 4 lutego 2007roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy: Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od środków transportowych za 2006 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu K. G. prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 15 listopada 2007 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. przekazało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę K. G. na swoją decyzję z dnia [...] odmawiającą umorzenia zaległości w podatku od środków transportowych za 2006 rok. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym w dniu 6 grudnia 2007 roku na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach K. G. wskazał, iż wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, w którym pozostaje jeszcze troje dzieci. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga dochody rzędu 3.500 zł miesięcznie, działalność gospodarczą w postaci sklepu spożywczo-przemysłowego prowadzi także żona skarżącego i z tego tytułu uzyskuje dochody rzędu 2.200 zł miesięcznie. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni około 200 m2, w którym zamieszkuje wraz z rodziną oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni około 13,14 ha, a także samochodów ciężarowych marki Scania wraz z naczepą i marki Mercedes, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Wskazał, iż w 2006 roku jeden z jego samochodów ciężarowych uległ wypadkowi co zwiększyło koszty prowadzonej działalności, gdyż zmuszony był wynajmować transport zastępczy, dlatego wniósł o nieobciążanie go kosztami sprawy, ponieważ wpłynęłoby to ujemnie na dalsze kształcenie jego dzieci. Zarządzeniami z dnia 13 grudnia 2007 roku oraz 2 stycznia 2008 skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów za ostatnie 3 miesiące z posiadanych przez niego oraz jego żonę rachunków i lokat bankowych, określenia wysokości wydatków na utrzymanie rodziny, określenia kosztów transportu zastępczego, nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za lata 2005 i 2006 oraz ostatniego rachunku zysków i strat z działalności gospodarczej skarżącego i jego żony. W odpowiedzi na wezwanie sądu skarżący wskazał, iż przeciętny koszt związany z nauką dzieci w szkołach ponadgimnazjalnych to kwota rzędu 1.200 zł miesięcznie. Nadto przedstawił faktury VAT z 2006 roku dokumentujące wydatki poniesione z tytułu konieczności zapewnienia transportu zastępczego. Skarżący nadesłał także wyciągi z konta bankowego w Banku Spółdzielczym Oddział w K. należącego do jego żony, którego saldo na dzień 20 września 2007 roku wynosiło 3.936, 32 zł zaś na dzień 20 grudnia 2007 roku 2.889,93 zł, a także wyciąg z prowadzonego przez ten sam bank swojego rachunku, którego saldo na dzień 20 września 2007 roku wynosiło 10.154,12 zł zaś na dzień 20 grudnia 2007 roku 10.142,78 zł. Z nadesłanych zeznań podatkowych wynika, iż żona skarżącego w 2005 roku uzyskała dochód rzędu 38.195,94 zł zaś w 2006 roku dochód w wysokości 41.878,15zł. Skarżący w 2005 roku z tytułu prowadzonej działalność gospodarczą uzyskał dochód w wysokości 41.860,42 zł , zaś w roku 2006 poza dochodami z działalności gospodarczej w kwocie 26.377,53 zł osiągnął także dochód z innych źródeł w wysokości 12.300,87 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie jest zasadny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy K. G. wskazał, iż wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, w którym pozostaje jeszcze troje dzieci. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga dochody rzędu około 3.500 zł miesięcznie, co znajduje odzwierciedlenie w przedstawionych zeznaniach podatkowych. Żona skarżącego także prowadzi działalność gospodarczą i jak wynika ze złożonych zeznań podatkowych uzyskuje z niej dochody także rzędu ponad 3.000 zł miesięcznie. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni około 200 m2, w którym zamieszkuje wraz z rodziną oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni około 13 ha, a także dwóch samochodów ciężarowych i naczepy, na rachunku bankowym w okresie od września do grudnia 2007 roku posiadał oszczędności w wysokości ponad 10.000 zł. Wskazane przez skarżącego przeciętne miesięczne koszty kształcenia dzieci zamykają się kwotą około 1.200 zł Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że K. G. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Sąd nie przychylił się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym mając na uwadze, iż obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga stałe dochody, nawet krytyczny dla niego rok 2006, w którym zmuszony był korzystać z transportu zastępczego zakończył zyskiem. Z akta sprawy wynika, iż spór w sprawie niniejszej ma związek z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą, a wobec powyższego koszty sądowe są w tym wypadku de facto kosztami tej działalności, z którymi skarżący jako przedsiębiorca powinien się liczyć. Wysokość miesięcznego dochodu w rodzinie skarżącego, jego sytuacja majątkowa oraz fakt pozostawania właścicielem 13 hektarowego gospodarstwa rolnego stanowiącego dodatkowe źródło utrzymania rodziny nie pozwalają na przyjęcie, iż skarżący obiektywnie nie posiada środków finansowych, z których mogłyby zostać pokryte należności sądowe. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło