I SA/Łd 1344/07
PostanowienieWSA w Łodzi2008-02-04
Skład orzekający: Referendarz sądowy: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą i posiadający znaczący majątek, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżący, prowadzący działalność gospodarczą z dochodami rzędu 3.500 zł miesięcznie, posiadający dom, gospodarstwo rolne o powierzchni 13 ha, dwa samochody ciężarowe oraz oszczędności na rachunku bankowym przekraczające 10.000 zł, nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd uznał, że koszty sądowe w tym przypadku stanowią de facto koszty działalności gospodarczej, z którymi przedsiębiorca powinien się liczyć.Stan faktyczny
Skarżący K. G. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. odmawiającą umorzenia zaległości w podatku od środków transportowych za 2006 rok. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, podobnie jak jego żona, posiadają dom, gospodarstwo rolne i samochody ciężarowe. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty dotyczące stanu majątkowego i dochodów. Po analizie przedstawionych dokumentów, sąd uznał, że skarżący nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu K. G. prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 lutego 2007roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy: Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od środków transportowych za 2006 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu K. G. prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 15 listopada 2007 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. przekazało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę K. G. na swoją decyzję z dnia [...] odmawiającą umorzenia zaległości w podatku od środków transportowych za 2006 rok. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym w dniu 6 grudnia 2007 roku na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach K. G. wskazał, iż wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, w którym pozostaje jeszcze troje dzieci. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga dochody rzędu 3.500 zł miesięcznie, działalność gospodarczą w postaci sklepu spożywczo-przemysłowego prowadzi także żona skarżącego i z tego tytułu uzyskuje dochody rzędu 2.200 zł miesięcznie. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni około 200 m2, w którym zamieszkuje wraz z rodziną oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni około 13,14 ha, a także samochodów ciężarowych marki Scania wraz z naczepą i marki Mercedes, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Wskazał, iż w 2006 roku jeden z jego samochodów ciężarowych uległ wypadkowi co zwiększyło koszty prowadzonej działalności, gdyż zmuszony był wynajmować transport zastępczy, dlatego wniósł o nieobciążanie go kosztami sprawy, ponieważ wpłynęłoby to ujemnie na dalsze kształcenie jego dzieci.
Zarządzeniami z dnia 13 grudnia 2007 roku oraz 2 stycznia 2008 skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów za ostatnie 3 miesiące z posiadanych przez niego oraz jego żonę rachunków i lokat bankowych, określenia wysokości wydatków na utrzymanie rodziny, określenia kosztów transportu zastępczego, nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za lata 2005 i 2006 oraz ostatniego rachunku zysków i strat z działalności gospodarczej skarżącego i jego żony.
W odpowiedzi na wezwanie sądu skarżący wskazał, iż przeciętny koszt związany z nauką dzieci w szkołach ponadgimnazjalnych to kwota rzędu 1.200 zł miesięcznie. Nadto przedstawił faktury VAT z 2006 roku dokumentujące wydatki poniesione z tytułu konieczności zapewnienia transportu zastępczego. Skarżący nadesłał także wyciągi z konta bankowego w Banku Spółdzielczym Oddział w K. należącego do jego żony, którego saldo na dzień 20 września 2007 roku wynosiło 3.936, 32 zł zaś na dzień 20 grudnia 2007 roku 2.889,93 zł, a także wyciąg z prowadzonego przez ten sam bank swojego rachunku, którego saldo na dzień 20 września 2007 roku wynosiło 10.154,12 zł zaś na dzień 20 grudnia 2007 roku 10.142,78 zł. Z nadesłanych zeznań podatkowych wynika, iż żona skarżącego w 2005 roku uzyskała dochód rzędu 38.195,94 zł zaś w 2006 roku dochód w wysokości 41.878,15zł. Skarżący w 2005 roku z tytułu prowadzonej działalność gospodarczą uzyskał dochód w wysokości 41.860,42 zł , zaś w roku 2006 poza dochodami z działalności gospodarczej w kwocie 26.377,53 zł osiągnął także dochód z innych źródeł w wysokości 12.300,87 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego nie jest zasadny.
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy K. G. wskazał, iż wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, w którym pozostaje jeszcze troje dzieci. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga dochody rzędu około 3.500 zł miesięcznie, co znajduje odzwierciedlenie w przedstawionych zeznaniach podatkowych. Żona skarżącego także prowadzi działalność gospodarczą i jak wynika ze złożonych zeznań podatkowych uzyskuje z niej dochody także rzędu ponad 3.000 zł miesięcznie. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni około 200 m2, w którym zamieszkuje wraz z rodziną oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni około 13 ha, a także dwóch samochodów ciężarowych i naczepy, na rachunku bankowym w okresie od września do grudnia 2007 roku posiadał oszczędności w wysokości ponad 10.000 zł. Wskazane przez skarżącego przeciętne miesięczne koszty kształcenia dzieci zamykają się kwotą około 1.200 zł
Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że K. G. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Sąd nie przychylił się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym mając na uwadze, iż obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga stałe dochody, nawet krytyczny dla niego rok 2006, w którym zmuszony był korzystać z transportu zastępczego zakończył zyskiem. Z akta sprawy wynika, iż spór w sprawie niniejszej ma związek z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą, a wobec powyższego koszty sądowe są w tym wypadku de facto kosztami tej działalności, z którymi skarżący jako przedsiębiorca powinien się liczyć. Wysokość miesięcznego dochodu w rodzinie skarżącego, jego sytuacja majątkowa oraz fakt pozostawania właścicielem 13 hektarowego gospodarstwa rolnego stanowiącego dodatkowe źródło utrzymania rodziny nie pozwalają na przyjęcie, iż skarżący obiektywnie nie posiada środków finansowych, z których mogłyby zostać pokryte należności sądowe.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło