I SA/Łd 1346/05

WyrokWSA w Łodzi2006-04-05

Skład orzekający: Piotr Kiss, Paweł Chmielecki, Arkadiusz Cudak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące nieistnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji oraz niespełnienia wymogów tytułu wykonawczego, wniesione na podstawie przepisów o ubezpieczeniach obowiązujących w roku 2003, mogą być uwzględnione, jeśli postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte po zmianie przepisów w 2004 roku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące nieistnienia obowiązku są wiążące dla organu egzekucyjnego w zakresie stanowiska wierzyciela, który uznał je za niezasadne. W kwestii niedopuszczalności egzekucji, sąd stwierdził, że jeśli obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia OC dotyczy okresu sprzed 1 stycznia 2004 r., zastosowanie mają przepisy ustawy z 1990 r., a nie ustawy z 2003 r., co czyni zarzut niezasadnym. Podobnie, zarzut dotyczący niespełnienia wymogów tytułu wykonawczego został uznany za niezasadny, ponieważ tytuł został wystawiony zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Stan faktyczny
W. K. wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości z tytułu opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC. Zarzuty dotyczyły nieistnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji oraz niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów formalnych. Organ egzekucyjny odmówił uwzględnienia zarzutów, opierając się na stanowisku wierzyciela (Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego). Po kolejnych instancjach, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. W. K. złożył skargę do WSA w Łodzi.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 kwietnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi- Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Kiss, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Chmielecki, Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (spr.), Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę I SA/Łd 1346/05 Uzasadnienie Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. wszczął postępowanie egzekucyjne przeciwko W. K. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] 2004 r., nr [...], wystawionego przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Tytuł ten dotyczy zaległości z tytułu opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC. W dniu 20 września 2004 r. zobowiązany wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne podnosząc następujące zarzuty: - nieistnienie obowiązku – art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanej dalej u.p.e.a.); - niedopuszczalność egzekucji – art. 33 pkt 6 u.p.e.a.; - niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. – art. 33 pkt 10 u.p.e.a. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów. Zarząd Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w Warszawie w postanowieniu z dnia [...] 2004 r. Nr [...] uznał zarzuty za niezasadne. Na postanowienie to zażalenie złożył zobowiązany. Postanowieniem z dnia [...] 2004 r., Nr [...], Rada Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w Warszawie utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T., postanowieniem z dnia [...], Nr [...], odmówił uwzględnienia zarzutów. W postanowieniu tym, organ egzekucyjny w sprawie zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt l u.p.e.a.) oparł się na stanowisku wierzyciela. Natomiast w sprawie zarzutu niedopuszczalności egzekucji oraz zarzutu dotyczącego prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego Naczelnik Urzędu Skarbowego w postanowieniu, stwierdził, że podziela stanowisko wierzyciela zawarte w postanowieniu Rady Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. Na postanowienie organu egzekucyjnego zażalenie złożył zobowiązany. W zażaleniu, zobowiązany podtrzymał swoje stanowisko zajęte w piśmie z dnia 20.09.2004r. oraz zakwestionował stanowisko zawarte w powyższych postanowieniach Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w Warszawie. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., postanowieniem z dnia [...], umorzył postępowanie w sprawie zarzutów, gdyż zostały one wniesione z uchybieniem terminu. Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2005r., sygn. akt I SA/Łd 428/05, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i stwierdził, że zobowiązany wniósł zarzuty w terminie. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., ponownie rozpatrując zażalenie, zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że zobowiązany złożył zarzut nieistnienia obowiązku wymieniony w punkcie l art. 33 ustawy. Z przepisu art. 34 § l u.p.e.a. wynika, że wypowiedź wierzyciela w sprawie tego zarzutu jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Rada Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w ostatecznym postanowieniu z dnia [...] 2004 r., Nr [...], uznała zgłoszony zarzut za niezasadny. Z uwagi na to, Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. w postanowieniu z dnia [...], Nr [...], odrzucił ten zarzut. Zobowiązany podnosi, że egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, ponieważ prowadzona jest na podstawie nieobowiązującego przepisu t. j. art. 90 e ustawy z dnia 28 lipca 1990r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 1996r., Nr 11, poz. 62 z późn. zm.). Zdaniem zobowiązanego, podstawą prawną wystawienia tytułu wykonawczego powinna być ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 2003r., Nr 124, poz. 1151), która obowiązuje od dnia 1.01.2004 r. W związku z tym, zgłosił on zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, wymieniony w punkcie 6 art. 33 ustawy. Jak wynika z przedmiotowego tytułu wykonawczego, zobowiązany nie spełnił obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC w roku 2003. Zatem zdaniem organu odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie, mają zastosowanie przepisy obowiązujące w roku 2003 t.j. ustawa o działalności ubezpieczeniowej z dnia 28 lipca 1990r. Zgodnie z art. 33 pkt 10 ustawy, podstawą zarzutu może być niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Zdaniem zobowiązanego fakt, że tytuł wykonawczy został oparty na nieobowiązujących przepisach, skutkuje tym, iż nie spełnia on wymogów określonych w art. 27. Jak już podkreślono, w tytule wykonawczym z dnia [...] 2004r. Nr [...] powołano obowiązujące przepisy. Ponadto, tytuł ten zawiera wszystkie składniki wymienione w art. 27 ustawy. W związku z tym, ten zarzut nie został uwzględniony. Powyższe postanowienie zaskarżył skargą zobowiązany W. K. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieuwzględnienie faktu, że tytuł wykonawczy został wystawiony w oparciu o uchyloną ustawę z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia nie naruszono przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania. Należy podkreślić, że przepis art. 34 § 1 u.p.e.a. wprowadził zasadę, że konieczność uzyskania stanowiska wierzyciela dotyczy wszystkich zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 u.p.e.a. Jedyny wyjątek odnosi się do egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym i zarzutu opartego na art. 33 pkt 8 u.p.e.a., a więc zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Niezwykle istotne jest to, że poczynając od dnia 30 listopada 2001 r. wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1 – 5 u.p.e.a. jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W związku z powyższym stanowisko organu egzekucyjnego w zakresie oceny zasadności zarzutu, opartego na przepisie art. 33 pkt 1 u.p.e.a., a dotyczącego nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jest trafne. Skoro bowiem wierzyciel w trybie przewidzianym w art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a., wyraził stanowisko o braku zasadności tego zarzutu, organ egzekucyjny był związany tym poglądem, gdyż wypowiedź wierzyciela jest wiążąca. W tym zakresie organ rozpoznający zarzuty nie przeprowadza postępowania wyjaśniającego. Wbrew stanowisku skarżącego również trafnie uznano w zaskarżonym postanowieniu, że nie są zasadne pozostałe zarzuty. Zdaniem zobowiązanego, egzekucja jest niedopuszczalna albowiem prowadzona jest na podstawie nieobowiązującego przepisu art. 90 e ustawy z dnia 28 lipca 1990r. o działalności ubezpieczeniowej. Podstawą prawną wystawienia tytułu wykonawczego powinna być ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej, która obowiązuje od dnia 1 stycznia 2004 r. Wprawdzie ma rację skarżący, że z tym dniem ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej przestała obowiązywać. Jednak fakt ten nie może przesądzić o zasadności rozpoznawanego środka odwoławczego. Zobowiązany bowiem nie dokonał obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w 2003 r., a więc pod rządami wówczas obowiązującej ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. W związku z tym zastosowanie miał przepis art. 90e ust. 1 tej ustawy, który stanowił, że osoba fizyczna lub prawna, która nie dopełniła obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, zgodnie z ogólnymi warunkami tego ubezpieczenia, jest obowiązana wnieść opłatę. Stosownie zaś do treści art. 90e ust. 2 pkt 1 powyższej ustawy należności z tytułu tej opłaty podlegają egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z dniem 1 stycznia 2004r. weszła w życie ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 124, poz. 1152 z późn. zm.). Tenże akt prawny istotnie w przedmiotowym zakresie zastąpił ustawę z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej. Jednakże zgodnie z art. 159 ust. 3 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. w sprawach roszczeń Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z tytułu opłat za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego przepisy ustawy mają zastosowanie do zdarzeń zaistniałych po dniu wejścia ustawy w życie. Stosownie zaś do treści art. 159 § 1 i 2 tej ustawy do postępowań dotyczących roszczeń Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy toczą się według przepisów dotychczasowych. Innymi słowy o dopuszczalności stosowania przepisów odpowiedniej ustawy decyduje data zdarzenia. Jeśli zatem opłata za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego dotyczy okresu sprzed dnia 1 stycznia 2004 r., zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej. Natomiast, gdy obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej powstał po tej dacie to wówczas stosuje się unormowania ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Z tych też względów zasadnie uznano w zaskarżonym postanowieniu, że zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, oparty na przepisie art. 33 pkt 6 u.p.e.a., nie jest trafny. W związku z powyższym prawidłowa jest ocena trzeciego zarzutu podniesiona przez zobowiązanego, dokonana przez organ egzekucyjny. Skoro bowiem podstawą prawną prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej to trafnie w tytule wykonawczym wskazano ten akt prawny. Dlatego też w sposób prawidłowy wystawiono przedmiotowy tytuł wykonawczy, zgodnie z art. 27 § 1 u.p.e.a. Stąd też zarzut z art. 33 pkt 10 u.p.e.a. nie jest zasadny. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło