I SA/Łd 1347/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.), Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 czerwca 2006 r. przy udziale --- sprawy ze skargi F. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości. 1. oddala skargę, 2. nakazuje wypłacić pełnomocnikowi strony skarżącej ustanowionemu z urzędu adwokat E. W. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych wraz z należnym podatkiem od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I SA/Łd 1347/05 U Z A S A D N I E N I E We wniosku z dnia [...] F. B. zwróciła się z prośbą o umorzenie zaległego podatku od nieruchomości położonej w S. przy ulicy A za rok 2005. Podatniczka wskazała, że nie posiada środków finansowych, otrzymuje najniższą emeryturę i ma na utrzymaniu bezrobotną córkę. Decyzja z dnia [...] Prezydent Miasta S. odmówił umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości (I i II raty) za 2005 r. przy ul. A w S. w kwocie 66,40 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, ze podatek od nieruchomości należy do grupy podatków majątkowych, co oznacza, że jest podatkiem związanym z posiadaniem majątku i nie jest on uzależniony od dochodów ani korzyści uzyskiwanych z danej nieruchomości ani też od warunków materialnych podatnika. Obowiązek jego zapłaty wynika z samego faktu władania nieruchomością. F. B. osiąga dochody z tytułu emerytury (w 2004 wysokości 6.731,06 zł), ponosi koszty energii elektrycznej. Jej córka ur. 1954 r. jest bezrobotna od 1990 r. a od 01.03.1992 r. nie posiada prawa do zasiłku. Sytuacja finansowa podatniczki jest trudna, ale w obecnych realiach gospodarczych nie wyjątkowa a fakt otrzymania najniższej emerytury i pozostawania córki bez pracy nie może stanowić wystarczającej przesłanki do udzielenia wnioskowanej ulgi. F. B. otrzymywała wcześniej ulgę w postaci umorzenia podatku od nieruchomości u latach 2000 – 2002. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko, że nie zachodzą podstawy z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej do udzielenia żądanej ulgi. Nie można uznać za okoliczność wyjątkową, której podatniczka nie mogła przewidzieć, trudnej sytuacji finansowej wynikającej z niskich dochodów. Żadna nadzwyczajna okoliczność nie wpłynęła na sytuację podatniczki. Jej trudności finansowe nie mogą być łagodzone przy pomocy nadzwyczajnej instytucji ulg podatkowych, z których nie można czynić zasady. Pomoc materialna dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej i finansowej udzielana jest przez wyspecjalizowane samorządowe instytucje pomocy społecznej. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję F. B. wniosła o jej uchylenie. Skarżąca podnosi, że nie została zawiadomiona o posiedzeniu SKO w S. i nie mogła w nim uczestniczyć w celu obrony swojego interesu. Zdaniem skarżącej zachodzi "ważny interes podatnika" w rozumieniu art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Strona wystąpiła z wnioskiem o umorzenie podatku, gdyż ma na utrzymaniu bezrobotną córkę, która pozostaje bez pracy z przyczyn od niej niezależnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosła o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. F. B. wystąpiła z wnioskiem o udzielenie ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości. Podstawę prawną do udzielenia ulgi tego rodzaju stanowił przepis art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz.60 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Udzielenie ulg może nastąpić jedynie na wniosek podatnika, który powinien wskazać okoliczności uzasadniające udzielenie żądanej ulgi podatkowej. W swoim wniosku F. B. powołała się na swoje niskie dochody (emerytura w kwocie 495,57 zł) oraz fakt, że jej córka jest bezrobotna i pozostaje na utrzymaniu matki. Organy podatkowe, bez przekroczenia granic uznania administracyjnego oceniły, że te okoliczności nie stanowią wystarczającej podstawy do udzielenia wnioskowanej ulgi. Podstawową zasadą polskiego prawa podatkowego jest powszechność i równość opodatkowania. Przepis art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej jest przepisem o charakterze wyjątkowym, dlatego też umorzenie zaległości podatkowej stosuje się jedynie w wyjątkowych i szczególnie uzasadnionych wypadkach. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Szczególności zauważyć należy, że podatniczka ma stałe źródło dochodu. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego córka F. B. na ponad 50 lat i już od kilkunastu lat jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Trudno więc taką sytuację uznać za zdarzenie nagłe, nieoczekiwane, które spowodowało niemożność wykonania zobowiązania podatkowego. Decyzje dotyczące umorzenia zaległości podatkowych zostały uzależnione od uznania organu administracyjnego (podatkowego). Uzasadnienie administracyjne ma miejsce wówczas, gdy norma prawna nie przewiduje obowiązku określonego zachowania się organu lecz daje mu możliwość wyboru sposobu załatwienia sprawy. Organy podatkowe dokonały analizy sytuacji życiowej skarżącej i nie kwestionowały, że jest ona trudna. Jednak ta sytuacja nie obligowała organów podatkowych do uwzględnienia wniosku strony. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o Samorządowych Kolegiach Odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr. 79 poz. 856 ze zm.). organ odwoławczy mógł wydać orzeczenie na posiedzeniu niejawnym, gdyż okoliczności sprawy nie wymagały dodatkowych wyjaśnień a trudna sytuacja strony nie była kwestionowana. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. z naruszeniem art. 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nie wyznaczyło stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Biorąc jednak pod uwagę fakt, że organ odwoławczy nie przeprowadził dodatkowego postępowania dowodowego a na stronie ciążył obowiązek wskazania okoliczności uzasadniających udzielenie żądanej ulgi należało ocenić, że to uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy. Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy w związku z § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).