I SA/Łd 1348/08
PostanowienieWSA w Łodzi2009-01-19
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających dochody, wydatki oraz sytuację majątkową, strona nie wykonała nałożonego obowiązku. Brak tych dokumentów uniemożliwił sądowi całościową ocenę sytuacji materialnej strony i możliwości płatniczych, co jest warunkiem koniecznym do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Strona skarżąca R. K. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. odmawiającą umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług. W skardze zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania w całości. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach R. K. wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą z dochodem ok. 3.500 zł miesięcznie, jest właścicielem domu i gospodarstwa rolnego, a jego rodzina liczy sześć osób. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty, czego skarżący nie uczynił.Rozstrzygnięcie
Odmówiono R. K. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 stycznia 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004, 2005, 2006 i 2007 roku p o s t a n a w i a: odmówić R. K. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 10 października 2008 roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. i skargę R. K., na swoją decyzję z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usługa poszczególne miesiące 2004, 2005, 2006 i 2007 roku. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania w całości.
W złożonym na wezwanie sądu na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach R. K. wskazał, iż wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, w którym pozostaje jeszcze czworo dzieci. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga dochody rzędu 3.500 zł miesięcznie, które są jedynym źródłem utrzymania jego rodziny. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni około 70 m2, w którym zamieszkuje wraz z rodziną oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni około 1,8 ha nie posiada innego majątku ani oszczędności. Wskazał, iż jego dzieci uczą się, a opłaty za dom, szkołę oraz wydatki na ubranie, wyżywienie i leczenie pochłaniają cały dochód rodziny.
Zarządzeniem z dnia 8 grudnia 2008 roku skarżący został wezwany do nadesłania odpisu rocznego zeznania podatkowego za 2007 rok oraz deklaracji podatkowych z tytułu podatku dochodowego oraz podatku od towarów i usług za ostatnie trzy okresy rozliczeniowe; wyciągów i wykazów z posiadanych kont i lokat bankowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy w tym rachunku związanego z prowadzona działalnością gospodarczą; zaświadczenia z właściwego Powiatowego Urzędu Pracy o pozostawaniu przez żonę skarżącego osobą bezrobotną, wskazanie wysokości miesięcznych kosztów związanych z eksploatacją domu oraz wydatkami na szkołę i leczenie, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższy termin upłynął bezskutecznie.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy R. K. wskazał, iż wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, w którym pozostaje jeszcze czworo dzieci. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga dochody rzędu 3.500 zł miesięcznie, które są jedynym źródłem utrzymania jego rodziny. Wskazał, iż jest właścicielem domu o powierzchni około 70 m2, w którym zamieszkuje wraz z rodziną oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni około 1,8 ha nie posiada innego majątku ani oszczędności. Dzieci skarżącego uczą się, a opłaty za dom, szkołę oraz wydatki na ubranie, wyżywienie i leczenie pochłaniają cały dochód rodziny. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Zarządzeniem z dnia 8 grudnia 2006 roku skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie odpisu rocznego zeznania podatkowego za 2007 rok oraz deklaracji na zaliczki na podatek dochodowy oraz deklaracje VAT-7 za ostatnie trzy okresy rozliczeniowe; wyciągów i wykazów z posiadanych kont i lokat bankowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy; wskazanie czy żona skarżącego jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, wskazanie i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów związanych z eksploatacją domu oraz wydatkami na szkołę i leczenie, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. W tej sytuacji brak jest możliwości przeprowadzenia całościowej oceny sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, postawa skarżącego służy zaś zaprezentowaniu swojej sytuacji majątkowej w taki sposób by odpowiadała przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że R. K. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący nie udokumentował w żaden sposób wysokości uzyskiwanych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, ani kosztów utrzymania rodziny, ponadto jest on właścicielem 1,8 hektarowego gospodarstwa rolnego stanowiącego dodatkowe źródło utrzymania rodziny wobec powyższego za niewiarygodne uznać należało twierdzenia R.K. o braku jakichkolwiek środków finansowych, z których mogłyby zostać pokryte należności sądowe.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
M.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło