I SA/Łd 1358/10

PostanowienieWSA w Łodzi2010-12-22

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wskazał na trudną sytuację materialną, spłacanie zaległości podatkowych i posiadanie nieruchomości, ale jednocześnie ponosi wysokie koszty utrzymania mieszkania komunalnego, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co obliguje do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Pomimo posiadania nieruchomości, wysokie koszty utrzymania mieszkania komunalnego, spłata zaległości podatkowych oraz niskie dochody uzasadniają częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący S. P. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na niskie dochody swoje i żony, wysokie koszty utrzymania mieszkania komunalnego, spłatę zaległości podatkowych oraz problemy zdrowotne. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał również na posiadanie domu o powierzchni 220 m2.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu S. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 grudnia 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – S. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. S. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi podatnik złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podatnik wskazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną K.. Uzyskuje dochód z tytułu renty rodzinnej w wysokości 750 zł. Jego żona osiąga natomiast dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w niepełnym wymiarze czasu (1/4 etatu) w wysokości 320 zł brutto. Jedyny majątek rodziny stanowi dom o pow. 220 m2. Ponadto w uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że czynsz z tytułu najmu mieszkania komunalnego wraz z opłatami za media (gaz, prąd i wodę) wynoszą miesięcznie ok. 550 zł. Pozostałą część dochodu przeznacza na zakup odzieży, wyżywienie i leki. Wskazał przy tym, że jest po operacji usunięcia płuca. Dodał, że spłaca rozłożoną na raty zaległość podatkową z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych za 2003 rok w wysokości 6.000 zł. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Z kolei koszty sądowe obejmują opłaty sądowe, w tym wpis i opłatę kancelaryjną, oraz zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.) Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Przede wszystkim należy jednak zauważyć, że stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Podkreślić przy tym należy, że ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżąca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada ona majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, jednoznacznie wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną K.. Łączny miesięczny dochód małżonków wynosi 1.070 zł brutto. Obciążenie tak kształtującego się budżetu rodziny stanowią wydatki na podstawowe świadczenia w wysokości ok. 550 zł, zakup żywności, leków i odzieży. A ponadto skarżący spłaca rozłożoną na raty zaległość podatkową z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych za 2003 rok w wysokości 6.000 zł. Pewne wątpliwości budzi natomiast kwestia posiadanie przez skarżącego nieruchomości, którą określił mianem "domu o powierzchni 220 m2", wskazując jednocześnie, że ponosi wydatki na czynsz z tytułu najmu mieszkania komunalnego. Biorąc jednak pod uwagę informacje zawarte w aktach sprawy, w tym zwłaszcza w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, Referendarz sądowy przyjął, że zajmowane przez skarżącego mieszkanie jest mieszkaniem kwaterunkowym (2 pokoje z kuchnią o pow. 150 m2). W tej sytuacji, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Przedstawiona bowiem we wniosku sytuacja majątkowa skarżącego dowodzi, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało Referendarza sądowego do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Sz.Ch.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło