I SA/Łd 1372/15

Dnia 6 października 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 6 października 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego A. G. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawartego w sprzeciwie od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 5 sierpnia 2016 roku o cofnięciu prawa pomocy w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr UNP: [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2016 roku referendarz sądowy orzekł o cofnięciu przyznanego skarżącemu J. W. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w drodze postanowienia z dnia 21 grudnia 2015 roku, sygn. akt I SO/Łd 18/15. Pismem z dnia 24 sierpnia 2016 roku pełnomocnik skarżącego – radca prawny A. G. wystąpił ze sprzeciwem od powyższego postanowienia. W sprzeciwie radca prawny zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (zasądzenie kosztów zastępstwa radcowskiego pełnomocnika z urzędu), oświadczając, że powyższe koszty nie zostały ani w całości ani w części zapłacone według norm przepisanych. Postanowieniem z dnia 14 września 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu powyższego sprzeciwu, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego. Jednocześnie zarządzeniem z dnia 14 września 2016 roku wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (zasądzenie kosztów zastępstwa radcowskiego pełnomocnika z urzędu), zawarty w pkt IV sprzeciwu, został przekazany do rozpoznania referendarzowi sądowemu. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek należało oddalić. Zgodnie z treścią art. 250 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej: "p.p.s.a.", wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W odniesieniu do radców prawnych powyższe zasady od dnia 1 stycznia 2016 roku określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805). Jednakże należy mieć na uwadze, że zgodnie z § 22 tego rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Do kwestii ustalania wynagrodzenia za pomoc prawną w sprawie wszczętej przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 22 października 2015 roku, to jest przed dniem 1 stycznia 2016 roku, należy stosować przepisy dotychczasowe, tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tj.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.) Stosownie do § 14 ust. 2 powoływanego rozporządzenia stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynoszą: 1) w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 6, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł, c) w innej sprawie - 240 zł; 2) w drugiej instancji: a) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny - 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, b) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, c) za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam radca prawny, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, d) w postępowaniu zażaleniowym - 120 zł. Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zdecydowanie przeważa stanowisko, że katalog czynności radcy prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym, za które przysługuje wynagrodzenie, o którym mowa w § 14 ust. 2 wskazanego rozporządzenia ma charakter zamknięty. Zatem wynagrodzenie radcy prawnego za czynności, które nie zostały wymienione w § 14 ust. 2 tego rozporządzenia, nie stanowi niezbędnych kosztów postępowania, o których mowa w art. 204 oraz w art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyrok NSA z 19.11.2010 r., sygn. akt I OSK 112/10; postanowienie NSA z 16.06.2004 r., sygn. akt FSK 93/04, z 17.09.2010 r., sygn. akt II OSK 854/09, z 06.10.2010 r., sygn. akt II OSK 1900/10). W sprawie niniejszej radca prawny A. G. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (zasądzenie kosztów zastępstwa radcowskiego pełnomocnika z urzędu) zawarł w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 sierpnia 2016 roku o cofnięciu prawa pomocy. Mając na uwadze ww. orzeczenia NSA z całą mocą należy podkreślić, że wśród czynności wymienionych w § 14 ust. 2 omawianego rozporządzenia nie ma czynności prawnej polegającej na sporządzeniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego. Brak jest zatem podstaw prawnych do zaliczenia wynagrodzenia radcy prawnego za sporządzenie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego do niezbędnych kosztów postępowania. Uwagę zwraca przy tym fakt, że wskazany radca prawny wystąpił już z dwoma wnioskami o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, które zostały rozpoznane odpowiednio w wyroku z dnia 14 czerwca 2016 roku i postanowieniu z dnia 6 października 2016 roku. Z powyższych względów, na podstawie § 14 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu oraz na podstawie art. 205 § 2 i art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. Ake.