I SA/Łd 1376/15
PostanowienieWSA w Łodzi2016-03-11
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy powinno zostać umorzone, jeśli strona już korzysta z prawa pomocy w tej samej sprawie lub jej skarga została odrzucona z powodu braku interesu prawnego?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., gdy rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Jest tak w sytuacji, gdy strona już korzysta z prawa pomocy w tej samej sprawie (w zakresie całkowitym lub częściowym), co czyni kolejny wniosek zbędnym. Również w przypadku, gdy skarga strony została odrzucona z powodu braku interesu prawnego, jej wniosek o przyznanie prawa pomocy staje się zbędny, ponieważ nie posiada legitymacji do złożenia wniosku w sprawie, która jej nie dotyczy.Stan faktyczny
Strony T. W. i J. W. wniosły skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej. Wraz ze skargą złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W toku postępowania okazało się, że T. W. już korzystała z prawa pomocy w tej samej sprawie na mocy wcześniejszego postanowienia referendarza sądowego. Skarga J. W. została odrzucona przez WSA w Łodzi z powodu braku interesu prawnego. W związku z tym referendarz sądowy umorzył postępowanie w sprawie wniosków o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w sprawie wniosków T. W. i J. W. o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 marca 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosków T. W. i J. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi T. W. i J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej T. W. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok p o s t a n a w i a: 1/ umorzyć postępowanie z wniosku skarżącej – T. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, 2/ umorzyć postępowanie z wniosku skarżącego – J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. m.m.
T. W. i J. W. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] określającej T. W. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok. W skardze skarżący wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w osobie A. G. (w skardze błędnie podano "adwokata"). Do skargi został załączony urzędowy formularz (PPF) podpisany przez J. W. i T. W.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 21 grudnia 2015 roku, sygn. akt I SO/Łd 22/15, przyznano T. W. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, po rozpoznaniu jej wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przed wpłynięciem wskazanej powyżej skargi do Sądu na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] określającej T. W. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok. Postanowienie referendarza sądowego zapadło z uwzględnieniem wyjaśnień strony skarżącej w zakresie prawidłowego oznaczenia osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy zawartych w piśmie z dnia 14 grudnia 2015 roku, załączonym do akt sprawy o sygn. I SO/Łd 22/15.
Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę J. W. na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] jako niedopuszczalną, wskazując w uzasadnieniu, że J. W. nie posiada interesu prawnego do wniesieniu skargi w sprawie, rozumianego jako istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem. Sąd wyjaśnił przy tym, że zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] określającej T. W. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok. Tym samym, w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie nie oddziałuje w żaden sposób na sferę uprawnień czy obowiązków J. W.
Zarządzeniem z dnia 3 marca 2016 roku zawarty w skardze wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 28 października 2015 roku złożony przez T. W. i J. W. na urzędowym formularzu (PPF) został skierowany do referendarza sądowego.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek, złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania, prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Stosownie zaś do art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Przedstawiona w tym przepisie sytuacja zbędności rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy ma miejsce w niniejszej sprawie, zarówno w odniesieniu do wniosku T. W., jak i J. W.
W pierwszej kolejności odnosząc się do wniosku T. W. należy stwierdzić, że z akt sprawy o sygn. I SO/Łd 22/15, załączonych do akt sprawy o sygn. I SA/Łd 1376/15, wynika, że w rozpatrywanej sprawie T. W. korzysta już z prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, na podstawie postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 grudnia 2015 roku, sygn. akt I SO/Łd 22/15. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przyznane prawo pomocy w sprawie sądowoadministracyjnej odnosi się do sprawy w znaczeniu materialnoprawnym, którą wyznacza określony stosunek prawny poddany pod osąd sądu administracyjnego, tą zaś jest właśnie sprawa ze skargi T. W. na wskazane na wstępie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] określającej T. W. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok. Oznacza to zatem, że wniosek skarżącej T. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym z dnia 28 października 2015 roku jest kolejnym (drugim) wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w tej samej sprawie, a co za tym idzie, jego rozpoznanie stało się zbędne i postępowanie z tego wniosku podlega umorzeniu na zasadzie
art. 249a p.p.s.a. (pkt 1 sentencji postanowienia).
Z całą mocą należy jednak podkreślić, że zgodnie z wnioskiem skarżącej jej pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie jest radca prawny A. G., wyznaczony przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Ł. pismem z dnia 7 stycznia 2016 roku, a ze zwolnienia od kosztów sądowych skarżąca korzysta aż do chwili definitywnego zakończenia postępowania w sprawie.
W dalszej kolejności odnosząc się do wniosku J. W. należy stwierdzić, że merytoryczne rozpoznanie tego wniosku na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe z uwagi na fakt, że skarżący nie posiada legitymacji do jego złożenia. Z akt sprawy wynika bowiem, że postanowieniem z dnia 20 stycznia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił jego skargę na wskazane na wstępie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej jako niedopuszczalną, wskazując w uzasadnieniu, że J. W. nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi w sprawie, rozumianego jako istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem. Sąd wskazał przy tym, że zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] określającej T. W. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok. Tym samym zaskarżone postanowienie nie oddziałuje w żaden sposób na sferę uprawnień czy obowiązków J. W.
Kierując się powyższymi ustaleniami Sądu w konsekwencji należy stwierdzić, że brak interesu prawnego do wniesienia skargi przesądza w istocie także o braku legitymacji J. W. do złożenia na obecnym etapie postępowania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie z tej skargi. W tym stanie rzeczy należało zatem uznać, że rozpoznanie wniosku J. W. w realiach niniejszej sprawy na obecnie etapie postępowania stało się zbędne i postępowanie z jego wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 28 października 2015 roku umorzyć na podstawie
art. 249a p.p.s.a. (pkt 2 sentencji postanowienia).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 1 i § 2
pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
m.m.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło