I SA/Łd 1377/08

Dnia 8 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Bogdan Lubiński Asesor WSA Joanna Grzegorczyk – Drozda Protokolant Tomasz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2009 roku na rozprawie sprawy ze skargi K. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r.. uchyla zaskarżone postanowienie. I SA/Łd 137708 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, że odwołanie z dnia [...] od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. M. z dnia [...], nr [...] określającej K. R. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w decyzji wymiarowej zostało zawarte prawidłowe pouczenie o trybie odwoławczym. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 22 sierpnia 2008 r. na adres Aresztu Śledczego w P., zaś jej odbiór K. R. potwierdził własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem z dniem 5 września 2008 r., zaś odwołanie z dnia 3 września 2008 r. zostało złożone w administracji Aresztu Śledczego w P. w dniu 8 września 2008 r. Organ powołał się na art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W myśl art. 12 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło; upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Stosownie do art. 12 § 6 pkt 5 Ordynacji podatkowej termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało złożone przez osobę aresztowaną w administracji aresztu śledczego. Wobec powyższego Dyrektor Izby Skarbowej ocenił, że odwołanie złożone w administracji Aresztu Śledczego w dniu 8 września 2008 r., zostało wniesione po upływie ustawowego terminu, określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Konsekwencją uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest zamknięcie drogi do dalszego rozpatrywania sprawy. Organ powołał się na wyrok z dnia 21 marca 1997 r., I SA/Łd 2990/95, w którym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. Tak więc w przypadku zaistnienia takich okoliczności organ odwoławczy, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. przez K. R., który wyjaśnił, że list zawierający odwołanie od decyzji wymiarowej został nadany w Areszcie Śledczym w dniu 3 września 2008 r.. W ocenie skarżącego nie doszło zatem do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a w sprawie wydano kuriozalne i bezpodstawne postanowienie. Jednocześnie skarżący zarzucił organowi odwoławczemu nieudolność i "fikcję w prawidłowym działaniu". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Pismem z dnia 23 marca 2009 r., skarżący wyjaśnił, że areszt, w którym przebywa prowadzi dwie ewidencje – na oddziale odbioru od skazanego oraz w sekretariacie Dyrektora, skąd wysyłane są pisma do odbiorcy. Załączył również zaświadczenie Zastępcy Dyrektora Aresztu Śledczego w P., stwierdzające, że w dniu 3 września 2008 r. K. R. złożył w Administracji Aresztu list zaadresowany do Urzędu Skarbowego w T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Czynność ta jest zastrzeżona wyłącznie dla organu odwoławczego, który obowiązany jest wnikliwie badać wszystkie okoliczności związane z tym związane. Stwierdzenie uchybienia terminowi zobowiązuje organ do wydania postanowienia uniemożliwiającego rozpatrzenie odwołania. Uchybienie terminowi jest bowiem okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. Uchybienie terminowi nie podlega żadnym ocenom ani stopniowaniu skali tego naruszenia. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie, chyba że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu, a wniosek ten zostanie uwzględniony. W niniejszej sprawie jednak wniosek taki nie został złożony. Mimo, że uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną, nie zwalnia to jednak organu podatkowego od przeprowadzenia postępowania z przestrzeganiem wszelkich obowiązujących zasad. Powinno być ono również poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego. Ponieważ na kopercie złożonej przez skarżącego w administracji Aresztu Śledczego w P. zamieszczono prezentę z dnia 8 września 2008 r. (k. 85 akt adm.), organ mógł uznać, że w tej właśnie dacie skarżący wniósł odwołanie od decyzji wymiarowej. Skoro decyzję wymiarową skarżący otrzymał w dniu 22 sierpnia 2008 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 84 akt adm.), zaś zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie - zatem na podstawie dowodów zgromadzonych w aktach sprawy można było uznać, że w rozpatrywanej sprawie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, który upłynął z dniem 5 września 2008 r. Ponieważ jednak skarżący przedłożył dowód, z którego mogą wynikać zupełnie inne ustalenia i dowód ten jest istotny w sprawie, organ zobowiązany będzie do jego oceny i wydania stosownego rozstrzygnięcia po przeprowadzeniu ponownego postępowania. Przedłożone pismo może bowiem oznaczać, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wymagał uzupełnienia, co oznacza uchybienie zasadom: prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) oraz zupełności postępowania podatkowego (art. 187 Ordynacji podatkowej. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji. TF