I SA/Łd 1383/12

Dnia 15 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn postanawia: oddalić wniosek. W S wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł z dnia [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Pismem z dnia 7 listopada 2012 r. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd zmusiłoby go do zaciągnięcia pożyczki, co na jego etapie życia (przejście na emeryturę) jest ze wszech miar niekorzystne. Wskazał nadto, że Dyrektor Izby Skarbowej w Ł postanowieniem z dnia [...]r. nie uwzględnił jego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego do Sądu aktu lub czynności administracji publicznej została uregulowana w art. 61 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tegoż przepisu wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do § 3 zdanie pierwsze powołanego przepisu, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Regulacja prawna wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, iż wniesienie skargi nie pociąga za sobą skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania przez Sąd zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest, bowiem stanem niepożądanym i prawo wnoszenia skargi do sądu nie może uniemożliwiać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa podatkowego. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkową okolicznością, a przesłanki uzasadniające wstrzymanie tego aktu nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę już we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r. FZ 496/2004, LexPolonica). W analizowanej sprawie skarżący, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie wskazał żadnych okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wykazała w szczególności, jakie w jego konkretnej sytuacji, szczególnie chronione przez system prawny wartości zostałyby zagrożone w przypadku uiszczenia zobowiązania podatkowego i na czym owo zagrożenie miałoby polegać. Mając na uwadze treść przytoczonych powyżej przepisów prawa, w ocenie Sądu skarżący, poza hasłowymi sformułowaniami wniosku, że wykonanie decyzji przed rozstrzygnięciem jest ze wszech miar niekorzystne, nie wykazał okoliczności, wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących pozytywne jego rozstrzygnięcie, tj. istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, iż wnioskodawca w żaden sposób nie konkretyzuje okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. i nie uprawdopodabnia nawet ich wystąpienia. Jak zaś podnosi doktryna i orzecznictwo sądowe, na stronie składającej wniosek o wstrzymanie wykonania aktu ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą okoliczności uzasadniające to wstrzymanie, uzasadnienie tego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności faktycznych, brak takiego uzasadnienia uniemożliwia merytoryczną ocenę wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2004r., OZ 22/04, z dnia 30 kwietnia 2004r., OZ 30/04, z dnia 22 grudnia 2004r., OZ 871/04, z dnia 1 czerwca 2004r., OZ 105/04, z dnia 20 lipca 2004r., OZ 214/04, B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005, s. 168). Badając z urzędu przesłanki wstrzymania wykonania sąd doszedł do przekonania, że okoliczności wskazane we wniosku strony w żaden sposób nie mogą stanowić uzasadnienia dla wstrzymania zaskarżonego aktu. Szkoda występuje bowiem wówczas, gdy nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który w skutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (zob. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 25 października 2005r., I OZ 1074/05, nie publ.). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, LEX nr 281811). Nieodwracalny skutek z kolei to takie następstwo, konsekwencja, efekt, rezultat jakichś działań, których nie będzie można cofnąć lub których nie da się usunąć (zob. Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Warszawa 2000, s. 365 i 644). Uprawdopodobnienie zaistnienia tych przesłanek oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo – graniczące z pewnością - zmaterializowania się trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody w następstwie wykonania zaskarżonego aktu. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż wykonanie zaskarżonej decyzji – związane bezpośrednio ze świadczeniem pieniężnym – ma charakter odwracalny. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wykonanie jakiejkolwiek decyzji związanej ze świadczeniem pieniężnym ma dla jej adresata niekorzystne konsekwencje. Jednakże przepis art. 61 § 3 wymaga wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody znacznej, a więc większej niż przeciętnie wywoływanych wykonaniem decyzji tego rodzaju oraz skutków trudnych do odwrócenia, to jest skutków takich, gdzie powrót do stanu poprzedniego będzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych środków. Konsekwencji takich nie wywołuje ewentualne wykonanie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn, rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego W sytuacji ewentualnego wzruszenia decyzji administracyjnej przez Sąd istnieje oczywista możliwość zwrotu wyegzekwowanych kwot. Na marginesie wskazać ponadto należy, że Sąd nie dopatrzył się przesłanek do zmiany lub uchylenia – w trybie art. 61 § 4 p.p.s.a. – postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł z dnia [...] r. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł, w rozpoznawanej sprawie nie doszło bowiem do zmiany okoliczności, która warunkuje pozytywne rozpatrzenie wniosku strony. Strona nie wskazała bowiem na jakiekolwiek nowe – w stosunku do będących przedmiotem analizy w ww. postanowieniu organu odwoławczego – fakty mogące wpłynąć na kierunek rozstrzygnięcia. Reasumując, wobec braku przesłanek z art. 61 § 3 i § 4 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (AKe)