I SA/Łd 1388/15

PostanowienieWSA w Łodzi2016-02-01

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie prowadzące działalność oświatową, które doświadcza problemów finansowych spowodowanych egzekucją z dotacji oświatowych, może zostać zwolnione od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie, które wykaże, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, w tym z powodu egzekucji z dotacji oświatowych prowadzącej do utraty płynności finansowej i trudności w regulowaniu bieżących zobowiązań, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na stronie ubiegającej się o zwolnienie.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie prowadzące działalność oświatową złożyło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi dotyczącą zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Jednocześnie stowarzyszenie wniosło o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stowarzyszenie wykazało, że jego sytuacja finansowa jest trudna z powodu egzekucji z dotacji oświatowych, co prowadzi do strat, braku płynności i zaległości w płatnościach.
Rozstrzygnięcie
Przyznano stowarzyszeniu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 1 lutego 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: określenia należności z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przypadającej do zwrotu wraz z odsetkami p o s t a n a w i a: przyznać [...] z siedzibą w Ł. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 4 listopada 2015 roku A. z siedzibą w Ł. wystąpiło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] roku określającą należność z tytułu dotacji wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem przypadającą do zwrotu do Budżetu Miasta Ł. wraz z odsetkami. W dniu 22 grudnia 2015 roku do sądu wpłynął formularz PPPr z wnioskiem skarżącego stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z zawartego w nim oświadczeniu o majątku i dochodach, oraz dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że Stowarzyszenie prowadzi działalność oświatową w postaci trzech szkół: Szkoły Podstawowej, Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego. Kapitał zakładowy stowarzyszenia przedstawia wartość ujemną -16.585, podmiot nie posiada żadnego majątku, żadnych środków trwałych. Z rachunku zysków i strat wariant porównawczy za okres 1 czerwca 2015 rok oraz bilansu stowarzyszenia za ten okres wynika, że rok 2014 zakończyło stratą w wysokości 34.628 zł, w nadesłanym zeznaniu podatkowym CIT-8 za 2014 rok, wykazało on jednak stratę w wysokości 37.353 zł. Do czerwca 2015 roku strata stowarzyszenia wynosiła 140.279 zł. Głównym źródłem finansowania działalności stowarzyszenia są comiesięczne dotacje oświatowe od Prezydenta Miasta Ł. w kwocie ok. 50.000 zł miesięcznie oraz niewielkie przychody z tytułu czesnego średnio w wysokości ok. 4.000 zł miesięcznie. W lipcu 2015 roku Prezydent Miasta Ł. dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej stowarzyszenia z tytułu dotacji oświatowej w związku z prowadzoną egzekucją administracyjną dotyczącą kwot nienależycie wykorzystanych dotacji określonych decyzjami z 23 lutego 2015 roku i na podstawie tego zajęcia stowarzyszenie zostało pozbawione całej kwoty dotacji za lipiec, podobna sytuacja miała miejsce w miesiącu październiku. Kwoty dotacji za pozostałe miesiące 2015 roku zostały przekazane w okrojonej wysokości. Powyższe doprowadziło do narastania zaległości stowarzyszenia z tytułu wypłaty wynagrodzeń dla zatrudnionych nauczycieli, zaległości czynszowych w opłatach z a wodę, energię, wobec ZUS. Comiesięczne zobowiązania stowarzyszenia poza należnościami z tytułu wynagrodzeń dla pracowników stanowią: kwota ok. 5.000 zł czynsz najmu budynku szkół, opłaty za energie średnio 1.500 zł , należności za wody i odprowadzanie ścieków ok. 1.100 zł, należności za ogrzewanie w okresie zimowym ok. 6.000 zł, ratalna spłata zaległości wobec ZUS rata w wysokości 6.000 zł. Prowadzenie egzekucji z dotacji oświatowej doprowadziło do sytuacji, w której stowarzyszenie nie ma możliwości rozliczenia się w prawidłowych sposób z dotacji za rok 2015, bowiem zajęta jej części nie została przeznaczona na cele wskazane w ustawie o systemie oświaty. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącego jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie stowarzyszenie wystąpiło o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może zostać przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy i dodatkowych informacji udzielonych przez stowarzyszenie wynika, że prowadzona egzekucja z dotacji oświatowej doprowadziła do sytuacji, w której stowarzyszenie utraciło płynność finansową i posiada istotne problemy z regulowaniem swoich bieżących zobowiązań wobec zatrudnionych pracowników, oraz opłat za media i najem budynku w którym zlokalizowane są prowadzone przez stowarzyszenie szkoły. Działalność skarżącego w roku 2015 i 2014 przynosiła straty. Uwzględniając powyższe, wysokość należnego wpisu od skargi (1.670zł) oraz treść art. 245 § 1 i 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżące stowarzyszenie wykazało, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie i dlatego w celu zachowania prawa do rozpatrzenia jego sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło