I SA/Łd 1390/08

PostanowienieWSA w Łodzi2009-06-23

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, korzystający z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z ubezpieczeń społecznych, może jednocześnie uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Strona skarżąca działająca lub bezczynna w sprawach z ubezpieczeń społecznych jest zwolniona od kosztów sądowych z mocy ustawy (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.). Jednocześnie, strona korzystająca z takiego zwolnienia może uzyskać prawo pomocy w zakresie zastępstwa procesowego (ustanowienia adwokata), jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wniosek w tym zakresie należy uznać za zasadny, jeśli przedstawione okoliczności majątkowe i rodzinne uzasadniają takie przyznanie.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a ich łączny dochód (renta i emerytura) oraz koszty utrzymania domu i leków są znaczące. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, uwzględniając częściowo jego treść.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata; oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 23 czerwca 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi [...] na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i FGŚP p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – [...] prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata; 2/ oddalić wniosek skarżącego w pozostałym zakresie. J.J. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i FGŚP. We wniosku tym skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną W.J. Uzyskuje dochód z tytułu renty pomniejszony do wysokości 674 zł (potrącenia należności z tytułu ubezpieczenia ZUS). Jego żona osiąga zaś dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.125 zł brutto. Poza domem, w którym skarżący zamieszkuje wraz z żoną, małżonkowie nie posiadają żadnego majątku. Koszty utrzymania domu oraz wydatki związane z zakupem leków wynoszą ok. 1.070 zł. Ponadto skarżący oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Problematyka zwolnienia od kosztów sądowych została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej "p.p.s.a.". W art. 239 tego aktu określony został krąg podmiotów podlegających zwolnieniu od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie z pkt 1 lit. e powołanego przepisu, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z kolei jak wynika z art. 246 § 1 pkt 2, art. 262 i art. 252 p.p.s.a., stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną W.J. Poza domem, w którym skarżący zamieszkuje wraz z żoną, małżonkowie nie posiadają żadnego majątku. Skarżący uzyskuje dochód z tytułu renty pomniejszony do kwoty 674 zł. Jego żona osiąga zaś dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.125 zł brutto. Obciążenie tak kształtującego się budżetu rodziny stanowią wydatki związane z utrzymaniem domu oraz zakupem leków, które wynoszą miesięcznie ok. 1.070 zł. Ponadto skarżący nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Biorąc po uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Wykazana we wniosku sytuacja majątkowa dowodzi bowiem, że skarżący nie mógłby ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pozostałym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należało odmówić uwzględnienia wniosku skarżącego. Z mocy bowiem art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od tychże kosztów sądowych. Tym samym oznacza to, że skarżący nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 oraz w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło