I SA/Łd 1394/15

PostanowienieWSA w Łodzi2016-02-24

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) jest uzasadnione, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy strona wykaże spełnienie tej przesłanki, uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący E. G. i A. G. złożyli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi dotyczącą uchylenia nakazu płatniczego i ustalenia zobowiązania podatkowego. Wraz ze skargą wnieśli o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Złożone oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach, mimo uzupełnień, okazały się niewystarczające do pełnej oceny sytuacji, jednakże referendarz sądowy uznał, że skarżący wykazali niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącym E. G. i A. G. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 lutego 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosków E. G. i A. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. G. i A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku Nr [...], [...] w przedmiocie uchylenia w całości w trybie wznowienia postępowania decyzji – nakazu płatniczego i ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2012 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącym – E. G. i A. G. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. E. G. i A. G. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie uchylenia w całości w trybie wznowienia postępowania decyzji – nakazu płatniczego i ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2012 rok. W skardze skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w osobie Z. N. (Kancelaria A. z siedzibą w Ł. przy ul. A. 4). W zawartych na urzędowych formularzach (PPF) oświadczeniach o stanie rodzinnym, majątku i dochodach E. G. i A. G. podali, że są małżeństwem i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Ich majątek stanowi nieruchomość w postaci domu o pow. 200 m2 położnego na działce rolnej. Skarżąca jest osobą bezrobotną i nie osiąga żadnych dochodów, z kolei skarżący osiąga dochód z tytułu działalności gospodarczej i wynajmu w kwocie 2.400 zł netto miesięcznie. Skarżący podkreślili przy tym, że największą część dochodu rodziny pochłaniają wydatki na utrzymanie domu i podatek od nieruchomości. Osiągany dochód nie wystarcza na pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem starej nieruchomości. W związku z tym bywa, że w wydatkach na zakup leków i żywności wspiera ich finansowo córka. Ponadto skarżący oświadczyli, że nie zatrudniają i nie pozostają w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższych wnioskach oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawców, zarządzeniem z dnia 19 stycznia 2016 roku wezwano skarżących do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych przez nich rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, określenie kwoty stałych miesięcznych wydatków ponoszonych na opłaty, zakup lekarstw i utrzymanie nieruchomości wraz z podaniem, w jakiej części tych wydatków partycypuje ich córka oraz nadesłanie decyzji potwierdzającej status skarżącej jako osoby bezrobotnej, bez prawa do zasiłku z tego tytułu, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 16 lutego 2016 roku przedstawili dodatkowe oświadczenia dotyczące ich sytuacji majątkowej. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonych wniosków o przyznanie prawa pomocy i przedstawionych dodatkowych oświadczeń wynika, że skarżący są małżeństwem i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Ich majątek stanowi nieruchomość w postaci domu o pow. 200 m2 położonego na działce rolnej. Skarżąca nie osiąga dochodu, jak podaje, jest osobą bezrobotną i pozostaje na utrzymaniu męża. Skarżący natomiast osiąga dochód z tytułu działalności gospodarczej i umowy najmu w łącznej kwocie 2.400 zł netto miesięcznie. Na utrzymanie nieruchomości, zakup lekarstw i leczenie skarżący wydatkują kwotę rzędu 850-1.450 zł. Niekiedy z braku środków zmuszeni są korzystać z pomocy córki, która udziela im wsparcia w kwocie rzędu 200-500 zł miesięcznie. Skarżący nie posiadają osobistych rachunków bankowych. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, a także łączną kwotę wpisu od trzech aktualnie wniesionych przez skarżących do Sądu skarg (600 zł), referendarz sądowy uznał, że wnioski skarżących zasługują na uwzględnienie i przyznał im prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący wykazali bowiem, iż nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Wykazanie zaś spełnienia tej przesłanki uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jednocześnie odnosząc się do zawartej we wniosku prośby skarżących o ustanowienie radcy prawnego z urzędu w osobie Z. N. referendarz sądowy uznał za niezbędne wyjaśnić skarżącym, że zgodnie z wprowadzonym ustawą z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010 r. art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę prawnego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. W świetle powyższego ocena możliwości wyznaczenia w przedmiotowej sprawie pełnomocnikiem z urzędu radcy prawnego – Z. N. należeć będzie zatem do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Ł.. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło