I SA/Łd 1397/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2012 na rozprawie sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego R. B. kwotę 500 zł (pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. w sprawie ustalenia R. B. zobowiązania w podatku od nieruchomości w wysokości 8.909 zł i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. z 2005 r. Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) powoływanej dalej w skrócie jako: "O.p." W dniu [...] r. pracownicy organu podatkowego pierwszej instancji przeprowadzili kontrolę podatkową w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 19/21. Ustalono, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest R. B, który prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą A w Ł. przy ul. B 80/82. Nieruchomość przy ul. A 19/21 składa się z działki gruntu o powierzchni 2.364 m2, na której znajduje się budynek wielokondygnacyjny o funkcji niemieszkalnej. Kontrolujący dokonali pomiaru tego budynku i ustalili, że jego powierzchnia użytkowa wynosi 994 m2. Kontrolujący ustalili, że przedmiotowy budynek jest w trakcie przebudowy, a ponadto jest do niego dobudowywany nowy budynek, który na dzień kontroli był w stanie surowym. Ustalono też, że prace budowlane zostały przerwane. Kontrolujący ocenili, że budynek poddany przebudowie nie jest i nie może być wykorzystywany do działalności gospodarczej i w związku z tym podlega opodatkowaniu stawką właściwą dla budynków pozostałych, natomiast grunt podlega opodatkowaniu stawką przewidzianą dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. W następstwie kontroli podatnik złożył w dniu 16 maja 2011 r. informację w sprawie podatku od nieruchomości za 2011 r. (IN-1 wraz z załącznikiem ZN-1/A), w której zadeklarował do opodatkowania jedynie grunt związany z działalnością gospodarczą o powierzchni 2.364 m2. Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za rok 2011 r. Następnie decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. ustalił podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości w wysokości 8.909 zł. Oran podatkowy przyjął, że opodatkowaniu podlega nie tylko grunt ale również istniejący budynek niemieszkalny o powierzchni 994 m2. Przy tym budynek ów podlega opodatkowaniu według stawki dla budynków pozostałych. Odnośnie budynku będącego w budowie organ podatkowy stwierdził, że obowiązek podatkowy powstanie w tym wypadku z początkiem roku następującego po roku w którym budowa zostanie zakończona. Podatnik wniósł odwołanie od przedmiotowej decyzji kwestionując naliczenie podatku od naniesień w kwocie 7.017,64 zł. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że w 2007 r. otrzymał pozwolenie na budowę i rozbudowę hotelu, w związku z czym sporny budynek przestał istnieć w obrocie prawnym oraz faktycznie. Cały wznoszony obiekt stanowi budowę i nie ma znaczenia czy jest wznoszony na bazie istniejącego w przeszłości budynku. W ocenie podatnika również fakt, że budynek był wpisany w ewidencji działalności gospodarczej nie ma znaczenia bowiem na skutek budowy uległ formalnej i rzeczywistej likwidacji, nie funkcjonuje jako odrębny obiekt. Wskazaną na wstępie decyzją organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono obszernie poglądy orzecznictwa i doktryny dotyczące pojęcia względów technicznych, z powodu których budynek nie może być wykorzystany do działalności gospodarczej. Uchylając decyzję pierwszoinstancyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że Prezydent Miasta Ł. nie wykonał wynikającego z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, na podstawie którego dokonałby prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie stanu obiektu budowlanego w odniesieniu do przesłanek określonych w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako: "u.p.o.l." Organ odwoławczy zalecił, by w ponownie prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji ustalił w pierwszej kolejności w oparciu o dokument w postaci książki obiektu budowlanego oraz dokumentacji architektoniczno budowlanej, czy sporny budynek niemieszkalny został wyburzony, czy też istnieje i jest poddany rozbudowie. Podatnik zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnosząc by sąd stwierdził, że sporny budynek nie jest budynkiem ani budowlą lecz stanowi element trwającej budowy, która nie podlega opodatkowaniu. Ponadto skarżący wniósł, by sąd zajął stanowisko odnośnie przesłanki dotyczącej względów technicznych, które uniemożliwiają prowadzenie działalności gospodarczej z uwagi na zły stan techniczny obiektu. W ocenie skarżącego z treści zaskarżonej decyzji wynika, że w każdym przypadku, nawet wówczas gdy w obiekcie nie ma okien, drzwi, mediów, to nadal jest on związany z działalnością gospodarczą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. W ocenie Sądu zaskarżoną decyzję należało uchylić, ponieważ została wydana z naruszeniem art. 233 § 2 O.p. Na wstępie należy przypomnieć, iż po pierwsze, celem postępowania odwoławczego, podobnie zresztą jak postępowania przed organem pierwszej instancji, jest załatwienie sprawy. Przy tym, stosownie do art. 125 § 1 O.p., organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Po drugie, zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego (art. 127 O.p.) oznacza, że jeśli podatnik wniesie odwołanie, to organ odwoławczy jest obowiązany rozpoznać i rozstrzygnąć uprzednio rozstrzygniętą sprawę przez organ pierwszej instancji. Podkreślić należy, że działanie organu drugiej instancji nie może sprowadzać się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, bowiem z art. 125 O.p. wynika, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Skoro cytowany przepis stanowi o organach podatkowych, to obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy odnosi się zarówno do organu podatkowego pierwszej jak i drugiej instancji. Zakres tego obowiązku nie jest jednak rozłożony równomiernie, co wynika z art. 233 § 2 oraz art. 229 O.p. Stosownie do pierwszego z tych przepisów organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Natomiast zgodnie z art. 229 O.p. organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Zestawienie przywołanych przepisów prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, o której mowa w art. 233 § 2 O.p. w sytuacji gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził w ogóle postępowania dowodowego lub nie przeprowadził go w znacznej części. W takiej sytuacji organ odwoławczy winien zastosować art. 233 § 2 O.p. ponieważ przeprowadzenie postępowania dowodowego wyłącznie lub w znacznej części, przez organ drugiej instancji stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności. Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie może być wydana w innych sytuacjach, niż te które zostały określone w art. 233 § 2 O.p. Wydanie decyzji kasacyjnej jest niedopuszczalne w sytuacji, gdy postępowanie dowodowe wymaga jedynie uzupełnienia. Wówczas organ odwoławczy może uzupełnić dowody i materiały we własnym zakresie lub zlecić ich uzupełnienie organowi pierwszej instancji bez kasacji decyzji tego organu. W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie zastosowanie art. 233 § 2 O.p. było nieuprawnione. Kasując decyzję pierwszoinstancyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że postępowanie dowodowe należy uzupełnić o książkę obiektu budowlanego oraz dokumentację architektoniczno budowlaną i na tej podstawie ustalić, czy sporny budynek został wyburzony, czy też istnieje i jest poddany rozbudowie. Zdaniem sądu zakres materiałów, o które należy w ocenie Kolegium uzupełnić akta sprawy, nie jest znaczny, a zatem organ odwoławczy może pozyskać wymienione materiały we własnym zakresie. W aktach sprawy brak wprawdzie książki obiektu budowlanego ale jest część dokumentów budowy, tj.: projekt budowlany "Hotel przebudowa i rozbudowa budynku istniejącego /zabudowa frontowej części działki/"), decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę obejmującą: hotel-przebudowa rozbudowa budynku istniejącego (zabudowa frontowej części działki), zajazd publiczny, decyzja Wojewody Ł. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy wcześniej wymienioną decyzję, decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dni [...] r. zmieniająca decyzję tego organu z dnia [...] r. W tej sytuacji organ odwoławczy powinien był sformułować zalecenie uzupełnienia akt sprawy w sposób precyzyjny. Zasadnicze wątpliwości sądu budzi jednak nie tyle, to jakie materiały powinny znaleźć się zdaniem Kolegium w aktach sprawy, ale to jaka okoliczność ma być ustalona na podstawie tych dokumentów. Organ odwoławczy ocenił, że należy ustalić, czy sporny budynek istnieje "...cały czas...", czy też został wyburzony. W ocenie sądu, ustalenie tej okoliczności nie wymagało uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W aktach sprawy znajduje się bowiem protokół z kontroli przeprowadzonej przed pracowników organu podatkowego pierwszej instancji z dnia 28 marca 2011 r., z którego wynika, że na nieruchomości podatnika znajduje się budynek murowany, wielokondygnacyjny składający z się z parteru, trzech pięter i poddasza, oznaczony w kartotece budynków MODGiK w Ł. pod nr [...] jako budynek o funkcji niemieszkalnej. Kontrolujący dokonali pomiaru powierzchni użytkowej tego budynku i ustalili, że wynosi ona 994 m2. Na marginesie należy zauważyć, że tak ustalona powierzchnia tego budynku jest zgodna z powierzchnią budynku wynikającą z informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2005 r. (IN-1) i danych o nieruchomości (ZN-1/A), pisemnym oświadczeniem z dnia 13 lipca 2005 r., złożonymi przez podatnika. Również z protokołu oględzin nieruchomości z dnia 12 lipca 2005 r. wynika, że na nieruchomości w Ł. przy ul. A 19/21 znajduje się stary murowany pofabryczny budynek składający się z parteru trzech pięter i strychu. W przedmiotowym budynku zostały odcięte media, nie posiada on drzwi i ścian działowych, jest w trakcie remontu i modernizacji w wyniku których ma pełnić funkcję obiektu hotelowego. Powyższe dokumenty świadczą, że sporny budynek, używając określenia zaskarżonej decyzji "...istnieje cały czas..." zarówno faktycznie jak również w sensie prawnym jako przedmiot opodatkowania podatkiem od towarów i usług o czym świadczą decyzje Prezydenta Miasta Ł.w sprawie ustalenia wysokości podatku za lata 2005-2010 świadczą, że sporny budynek o powierzchni 994 m2 istniał i był przedmiotem opodatkowania. W ocenie sądu nie można się zgodzić z podatnikiem, który w odwołaniu stwierdził, iż to, że budynek był wpisany do ewidencji gruntów i budynków nie ma żadnego znaczenia. Przeciwnie, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) podstawę m.in. wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że sporny budynek został ujęty w ewidencji gruntów i budynków. Reasumując, zdaniem sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do ustalenia, że sporny budynek jest istniejącym obiektem poddanym procesowi przebudowy i rozbudowy. Ustalenie okoliczności istnienia przedmiotowego budynku nie wymagało kasacji decyzji pierwszoinstancyjnej przez organ odwoławczy. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy winien dążyć do merytorycznego rozpoznania sprawy. Oceniając, czy sporny budynek nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.) organ odwoławczy winien mieć na uwadze, że Prezydent Miasta Ł. w decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za rok 2011 r. ocenił, że przedmiotowy budynek oznaczony w kartotece MODGiK pod nr 1007, nie nadaje się do prowadzenia działalności ze względów technicznych (str. 4 decyzji). Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, natomiast na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. postanowił o zasądzeniu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, na które składa się uiszczony przez stronę wpis od skargi. P.Z-C.