I SA/Łd 14/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: Specjalista Małgorzata Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za rok 2017. 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., postanowieniem z [...] r. odmówiło J. P. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] r., którą ustalono J. P. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017 rok. Z akt sprawy wynika, że wspomnianą decyzję z [...] r. doręczono stronie 23 lutego 2017 r. Od tej decyzji odwołanie strona wniosła 13 czerwca 2017 r. Następnie 14 lipca 2017 r. J. P. wniosła o przywrócenie jej terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej jej podatek od nieruchomości za 2017r. Wyjaśniła m.in., że zakreślony 14 dniowy termin na wniesienie odwołania nie mógł być dotrzymany "już w swoim założeniu". Do złożenia odwołania niezbędne bowiem były wyjaśnienia ze strony organu i spółdzielni mieszkaniowej. Dodała, że uiściła należny podatek, informując przy tym ustnie, iż złoży odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ powołał się na treść art. 162 § 1 i § 2, § 4 oraz art. 223 § 2 pkt 1 o.p., wyjaśniając, że strona spełniła jedynie jedną z czterech przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania tj. złożyła prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, ponieważ nie wiadomo kiedy strona dowiedziała się o ustaniu przyczyny uchybienia terminu tj. kiedy w zasadzie nastąpiło wyjaśnienie przez organ podatkowy (Prezydenta Miasta Ł.) i spółdzielnię mieszkaniową okoliczności dotyczących powierzchni wspólnych, mających podlegać podatkowi od nieruchomości oraz niezgodności tych powierzchni z jej aktem notarialnym. Z akt sprawy wynika, iż strona w imieniu własnym (i w imieniu lokatorów bloku 20 M w Ł. przy ul. A 106) składała do Prezydenta Miasta Ł. (będącego jednocześnie organem podatkowym), pismo z 18 kwietnia 2017 r., na które otrzymała odpowiedź w piśmie z 10 maja 2017 r.; pismo z 23 maja 2017 r.; pismo z 13 czerwca 2017 r. (będące jednocześnie odwołaniem od decyzji), na które otrzymała odpowiedź 26 czerwca 2017 r. (doręczoną 30 czerwca 2017 r.). Dodatkowo w piśmie z 27 lipca 2017 r. J. P. poinformowała Kolegium, że prowadzi z Urzędem Miasta Ł. korespondencję w tej sprawie, ale Urząd Miasta Ł. nie wyjaśnił jej sposobu naliczania stawek gruntowych, mieszkaniowych i powierzchni użytkowej ogółem. Powyższe, w ocenie organu świadczy o tym, że strona nie złożyła swojej prośby w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji. Strona nie dopełniła również trzeciej przesłanki złożenia prośby o przywrócenie terminu, ponieważ razem z tą prośbą nie złożyła odwołania od decyzji. Strona nie spełniła także ostatniej przesłanki złożenia prośby o przywrócenie terminu tj. nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Organ podkreślił, iż z dowodów znajdujących się w aktach sprawy, w tym z treści samego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wynika, iż strona uzasadnia swoją prośbę tym, że musiała wyjaśniać z organem podatkowym (Prezydentem Miasta Ł.) i spółdzielnią mieszkaniową okoliczności dotyczące powierzchni wspólnych mających podlegać podatkowi od nieruchomości oraz niezgodności tych powierzchni z jej aktem notarialnym, przez co nie mogła dotrzymać tego 14-dniowego terminu na wniesienie odwołania. Okoliczność zaś czy organ podatkowy w swojej decyzji z dnia [...] r. prawidłowo i zasadnie ustalił zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości w zakresie powierzchni wspólnych w nieruchomości wspólnej mogła być wyjaśniana ponownie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jedynie w razie złożenia w terminie 14 dni odwołania od tej decyzji (licząc od dnia jej doręczenia stronie). Tym samym wyjaśnianie samodzielne przez stronę tej okoliczności nie stanowiło niezawinionej przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W związku z tym, w ocenie Kolegium strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017 rok. W skardze skarżąca podtrzymała dotychczasowe zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. o odmowie przywrócenia J. P. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017 rok. W tym kontekście wskazać przede wszystkim należy, że kwestia przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej została uregulowana w art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201), dalej. Zgodnie z § 1 tego przepisu - w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie zaś do § 2 tego samego przepisu - podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Powołany przepis kreuje zatem cztery przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia terminu: uchybienie terminowi, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia (od dnia ustania przyczyny jego uchybienia), uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Ustanowiona w powołanym przepisie instytucja procesowa przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Jej celem jest ochrona jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę (strony) lub uczestników postępowania. Podstawowe znaczenie dla rozpoznania i rozstrzygnięcia złożonego przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu ma, zawarta w art. 162 § 1 o.p., sporna między stronami w tej sprawie przesłanka braku winy oraz zawarta w § 2 tego przepisu przesłanka zachowania terminu do złożenia wniosku. Przy ocenie pierwszej z ww. spornych przesłanek należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę lub jej pełnomocnika zalicza się przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (postanowienie NSA z 25 września 1998 r., SA/Łd 575/98, LEX nr 36221, wyrok NSA z dnia 13 października 1999r., III SA 1436/99, LEX nr 40057, wyrok NSA z dnia 25 maja 1998r., IV SA 2162/96, LEX nr 43285, wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1718/96, LEX nr 33415). Brak winy przy dokonywaniu czynności procesowej osoba zainteresowana winna uprawdopodobnić, tj. stosowną argumentacją powinna wykazać swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem). Uprawdopodobnienie braku winy jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód w ścisłym znaczeniu, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie w rzeczywistości miało miejsce. Ustawodawca dopuszcza ten mniej pewny środek, aby w ten sposób ułatwić zainteresowanym przedstawienie swoich racji. Przyjęcie zaprezentowanej konstrukcji prawnej oznacza, iż od uznania organu administracji publicznej zależy ocena w jakim stopniu dana informacja uprawdopodabnia fakt przytoczony przez stronę (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 1999r., IV SA 1153/96, Lex nr 45637). Organ orzekający nie jest natomiast upoważniony w świetle powołanych przepisów do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Z treści samego przepisu art. 162 § 1 o.p. wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2002r., V SA 2320/01, LEX nr 109300). Strona uzasadnia swój wniosek tym, że musiała wyjaśniać z organem podatkowym (Prezydentem Miasta Ł.) i spółdzielnią mieszkaniową okoliczności dotyczące powierzchni wspólnych mających podlegać podatkowi od nieruchomości oraz niezgodności tych powierzchni z jej aktem notarialnym, przez co nie mogła dotrzymać tego 14-dniowego terminu na wniesienie odwołania. Okoliczności te jednak, w ocenie sądu nie wypełniają dyspozycji art. 162 § 1 o.p., i nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Brak winy wymieniony w tym przepisie nie może być utożsamiany z zamiarem wyjaśnienia przez stronę okoliczności stanowiącej w istocie przedmiot decyzji od, której odwołanie miało być wniesione. Okoliczność, czy organ podatkowy w swojej decyzji z dnia [...] r. prawidłowo i zasadnie ustalił zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości w zakresie powierzchni wspólnych w nieruchomości wspólnej mogła być wyjaśniana ponownie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w razie złożenia w terminie 14 dni odwołania od tej decyzji (licząc od dnia jej doręczenia stronie). Tym samym wyjaśnianie samodzielne przez stronę tej okoliczności nie stanowiło niezawinionej przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W tej sytuacji badanie przez organ spełnienia przesłanki złożenia przez zainteresowaną wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia nie miało istotnego dla sprawy znaczenia. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżąca po odebraniu decyzji pierwszej instancji 23 lutego 2017 r. podejmowała szereg czynności celem ustalenia prawidłowej powierzchni nieruchomości wspólnej podlegającej opodatkowaniu. Czynności te miały charakter ciągły, a z zestawienia dat, w których były wykonywane wynika, że nie zaistniała przyczyna uchybienia terminowi bez winy strony, o której mowa w art. 162 o.p. Sama skarżąca też takiej przyczyny nie wskazała, zaś dążenie przez skarżącą do ustalenia prawidłowej powierzchni takową przyczyną nie jest. Skoro skarżąca była zdolna do kierowania korespondencji m.in. do Prezydenta Miasta Ł., to mogła także złożyć odwołanie, tym bardziej, iż w realiach rozpatrywanej sprawy organ ten jest organem podatkowym w sprawie podatku od nieruchomości. W tej sytuacji wzywanie przez organ skarżącej do wskazania daty ustania przyczyny, o której mowa w art. 162 § 2 o.p. było bezcelowe. Podkreślić tylko należy, że termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (termin 7-dniowy) jest terminem prekluzyjnym, a to znaczy, że czynność dokonana po jego upływie jest bezskuteczna, a termin nie może zostać przywrócony. Oznacza to zatem, że podatniczka nie dopełniła również tej przesłanki warunkującej przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organ pierwszej instancji i nie zachowała 7-dniowego terminu na złożenie wniosku. Z całą pewnością, najpóźniej 18 kwietnia 2017 r. strona mogła taki wniosek złożyć, a złożyła ów wniosek dopiero 14 lipca 2017 r. Tak więc również z powyżej wskazanej przyczyny, tj. niezachowania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarga J. P. jest nieuzasadniona i jako taka podlega oddaleniu. W ocenie sądu, postępowanie zakończone wydaniem kwestionowanego przez stronę postanowienia przeprowadzone zostało z zachowaniem zasad ogólnych kształtujących jego prawidłowy przebieg i nie narusza prawa, nie czyni tym samym zasadnym żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach należnych pełnomocnikowi z urzędu orzeczono na podstawie art.246 § 1 pkt.1 w związku z art.250 § 1 powołanej ustawy. A.J.