I SA/Łd 140/06

WyrokWSA w Łodzi2006-09-05

Skład orzekający: Anna Świderska, Paweł Janicki, Teresa Porczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może wszcząć ponownie kontrolę podatkową w zakresie spraw, które zostały już rozstrzygnięte ostateczną decyzją administracyjną lub prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może wszcząć ponownie kontroli podatkowej w zakresie spraw, które zostały już rozstrzygnięte ostateczną decyzją administracyjną lub prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego. Wynika to z zasady powagi rzeczy osądzonej, która wyklucza ponowne rozstrzyganie tej samej sprawy, oraz z przepisów Ordynacji podatkowej ograniczających możliwość ponownego wszczęcia kontroli w takich sytuacjach.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o ponowne przeprowadzenie kontroli podatkowej za rok 1997, argumentując, że poprzednia kontrola była nierzetelna i oparta na fałszywych dokumentach, a interpretacja przepisów przez organ podatkowy była błędna. Organ podatkowy I instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, wskazując, że sprawa została już rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty dotyczące nierzetelności poprzedniej kontroli i błędnego rozstrzygnięcia sprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Świderska, Sędziowie NSA Paweł Janicki (spr.), NSA Teresa Porczyńska, Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2006 r. sprawy ze skargi H. G. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie kontroli podatkowej za rok 1997. oddala skargę I SA/Łd 140/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie przeprowadzenia kontroli roku podatkowego 1997. W uzasadnieniu decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego podniósł, iż wnioskiem z dnia 4 kwietnia 2005 r. H. G. S. wniósł o przeprowadzenie kontroli roku podatkowego 1997. Z ustaleń dokonanych przez organ podatkowy wynika, iż kwestia zobowiązania w podatku dochodowym z ten rok została rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 listopada 2004, sygn. akt I SA/Łd 211/04. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. stwierdził, iż brak jest podstaw do ponownego przeprowadzenia postępowania kontrolnego i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Od powyższej decyzji H. G. S. wniósł odwołanie. W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, iż podstawą złożonego przez nią w dniu 4 kwietnia 2005 r. wniosku było postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...], w którym uznano za prawidłową dokonaną przez stronę interpretację przepisów prawa podatkowego. Zgodnie z dokonaną interpretacją baterie służące jako źródło zasilania przyrządów pomiarowych i latarki oraz przymiar i znaczniki stanowią koszty poniesione przez firmę i należy zaksięgować w księdze przychodów i rozchodów jako "pozostałe wydatki". G. H. S. wskazał, iż organ podatkowy prowadząc postępowanie kontrolne roku podatkowego 1997 (zakończone prawomocnym wyrokiem sądu z dnia [...]) uznał zakup baterii służących jako źródło zasilania przyrządów pomiarowych i latarki oraz przymiaru i znaczników jako napoje i stwierdził, że zakupy te winny być zaksięgowane w księdze przychodów i rozchodów jako koszty reprezentacji i reklamy firmy. Konsekwencją takiego uznania było nie uznanie kosztów zakupów i naliczenie odsetek. W związku z powyższym strona złożyła wniosek o ponowne przeprowadzenie kontroli roku podatkowego 1997. Zdaniem H. G. S., inspektor przeprowadzający czynności kontrolne roku podatkowego 1997 okłamywał przełożonych i przedłużał świadomie postępowanie kontrolne. Wykorzystał swoje stanowisko w celu osiągnięcia korzyści materialnej - uzyskania premii od sumy kwot stanowiących sumę kwoty zastrzeżonej i naliczonych odsetek. Powołane powyżej postanowienie z dnia [...] dowodzi, iż prowadzone postępowanie kontrolne należy uznać za przeprowadzone z premedytacją oszustwo, a wyrok sądu oparty na kłamliwych faktach nie może być prawdziwy, a zatem i prawomocny. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że kwestia zobowiązania podatkowego za rok 1997 była zarówno przedmiotem postępowania podatkowego, jak również postępowania sądowoadministracyjnego, które zakończone zostało prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 listopada 2003 r. Złożony przez stronę wniosek nie wskazywał na konkretne fakty, okoliczności, nie zawierał konkretnych żądań, które mogły by stanowić podstawę zastosowania art. 282 a § 2 ordynacji podatkowej. Zgodnie z treścią cytowanego przepisu kontrola podatkowa może być wszczęta ponownie w sytuacji gdy jest niezbędna dla przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, stwierdzenia wygaśnięcia, uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej lub wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną oraz w związku z uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności decyzji przez sąd administracyjny. Nadto organ odwoławczy wskazał, że dokonana interpretacja przepisów prawa podatkowego dotyczy stanu faktycznego przedstawionego we wniosku z dnia 15 lutego 2005 r. i nie może stanowić odniesienia do zakończonej ostatecznie sprawy dotyczącej zobowiązania podatkowego za rok 1997. Dokonana interpretacja może mieć ewentualny wpływ na decyzje, które organ podatkowy będzie musiał wydać w przyszłości. Natomiast w odniesieniu do zarzutów kierowanych pod adresem inspektora przeprowadzającego postępowanie kontrolne organ odwoławczy podniósł, iż nie zostały one poparte żadnymi środkami dowodowymi. Pozostają one również poza zakresem niniejszego postępowania podatkowego. Wobec powyższego organ podatkowy I instancji prawidłowo umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. H. G. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne wszczęcie kontroli roku podatkowego 1997. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 listopada 2004 r. zapadł w oparciu o nieprawdziwe dokumenty i kłamstwa Urzędu Skarbowego Ł. Izby Skarbowej w Ł.. Skarżący wskazał, iż dokonana przez organ podatkowy interpretacja przepisów prawnych dokładnie pokrywa się dokonaną przez niego interpretacją tych przepisów przedstawianą wielokrotnie w pismach do organów podatkowych i sądu administracyjnego w trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego zakończonego wyrokiem Sądu z dnia [...] W ocenie skarżącego przeprowadzona kontrola podatkowa za rok 1997 była przewlekła i nierzetelna. Osoba dokonująca kontroli celowo, sztucznie przedłużała czas prowadzonej kontroli (jak wynika z pisma Ministerstwa Finansów z dnia 7 czerwca 2004r. rzeczywista kontrola trwała 1 dzień) w celu osiągnięcia korzyści finansowych. Przez okres 4 lat trwania postępowania kontrolnego wysokość naliczonych odsetek od zastrzeżonych kwot przekroczyła trzykrotnie ich wartość. Od sumy tych kwot inspektor prowadzący kontrolę otrzymał premię. Zdaniem skarżącego Izba Skarbowa wprowadza chaos i gmatwa prostą sprawę kontroli jednego roku podatkowego. Nie odpowiada na postawione zarzuty, nie "dotyka problemu" co jest wynikiem porozumienia istniejącego porozumienia pomiędzy Izbą Skarbową, a Urzędem Skarbowym Ł.. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, bowiem nie narusza obowiązującego prawa. Zgodnie z treścią art. 282 a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz 60) w zakresie spraw rozstrzygniętych decyzją ostateczną organu podatkowego kontrola podatkowa nie może być ponownie wszczęta, z zastrzeżeniem § 2. Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli kontrola podatkowa jest niezbędna dla przeprowadzenia postępowania w: 1) sprawie stwierdzenia nieważności, stwierdzenia wygaśnięcia, uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej lub wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną; 2) związku z uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności decyzji przez sąd administracyjny. (art. 282a § 2 powołanej ustawy). Powołany przepis ogranicza możliwości prowadzenia kontroli podatkowej w zakresie spraw, które zostały rozstrzygnięte decyzją ostateczną organu podatkowego, a więc decyzją, od której nie przysługuje odwołanie w postępowaniu podatkowym. Z literalnej wykładni cytowanego przepisu wynika, iż w sprawach rozstrzygniętych decyzją organu podatkowego nie może być wszczęta ponownie kontrola podatkowa. Użycie wyrazu "ponownie" wskazuje, że przyjęte w tym artykule rozwiązanie ma zastosowanie do sytuacji, gdy postępowanie podatkowe w danej sprawie było poprzedzone kontrolą podatkową dotyczącą wywiązywania się z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego, będących przedmiotem tej sprawy. W takim przypadku niedopuszczalne byłoby powtórne prowadzenie kontroli podatkowej w zakresie, w którym władczo i ostatecznie wypowiedział się wydając decyzję organ podatkowy w postępowaniu jurysdykcyjnym. /por. S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2005 s. 896/ Natomiast w myśl art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, które je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Zgodnie art. 171 powołanej ustawy wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Powaga rzeczy osądzonej to moc prawna prawomocnego orzeczenia, wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, wykluczająca ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy. Konsekwencją procesową powagi rzeczy osądzonej jest to, że nie można skutecznie wszcząć postępowania w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami. /por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. , Zakamycze s. 392/. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o ponowne przeprowadzenie kontroli roku podatkowego 1997. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie kwestia zobowiązania H. G. S. w podatku dochodowym od osób fizycznych była przedmiotem zarówno postępowania podatkowego (zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej), jak również postępowania sądowoadministracyjnego, co potwierdza prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 listopada 2004 r., sygn. akt I SA/Łd 211/04. Zgodnie z treścią przepisu art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy organ podatkowy stwierdzi w sposób oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W sytuacji więc, gdy okaże się, że przedmiotem sprawy jest żądanie strony, które nie może być załatwione przez organ podatkowy z uwagi na brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego to postępowanie takie winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. W ocenie Sądu, organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepis art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Wszczęte przez skarżącego postępowanie podatkowe, w zakresie ponownej kontroli roku podatkowego 1997 nie mogło zostać zakończone wydaniem decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do jej istoty. Obowiązujące przepisy prawa podatkowego nie dopuszczają bowiem przeprowadzenia ponownego postępowania kontrolnego w zakresie, w którym władczo i ostatecznie wypowiedział się wydając decyzję organ podatkowy. Nadto jak już wspomniano wcześniej przedmiotowa sprawa została rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem sądu, co zgodnie z zasadą powagi rzeczy osądzonej wyklucza możliwość wszczęcia postępowania w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami. Nie można przeprowadzić ponownie kontroli roku podatkowego 1997 bez wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej w tym przedmiocie, a tym bardziej bez wzruszenia prawomocnego wyroku sądu administracyjnego, który potwierdza prawidłowość wydanej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło