I SA/Łd 140/22
WyrokWSA w Łodzi2022-06-02
Skład orzekający: Cezary Koziński, Joanna Grzegorczyk-Drozda, Agnieszka Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może prowadzić jedno postępowanie i wydać jedną decyzję w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych, gdy wniosek o umorzenie składają solidarnie odpowiedzialne podatniczki, a obowiązek podatkowy ciąży na nich solidarnie?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może prowadzić jednego postępowania i wydać jednej decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych, gdy wniosek składają solidarnie odpowiedzialne podatniczki. Postępowanie w przedmiocie ulgi podatkowej jest indywidualne dla każdego podatnika, nawet jeśli ciąży na nich solidarność długu. Właściwe jest prowadzenie odrębnych postępowań dla każdej z wnioskodawczyń.Stan faktyczny
Wnioskodawczynie I.P. i J.D., solidarnie odpowiedzialne za zaległości podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości, złożyły wspólny wniosek o umorzenie tych zaległości. Organy podatkowe obu instancji odmówiły umorzenia, uznając, że nie zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Wnioskodawczynie wniosły skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędną ocenę stanu faktycznego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając istotne naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczące prowadzenia jednego postępowania dla solidarnie odpowiedzialnych podatniczek.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 czerwca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Koziński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, , po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. P. i J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 8 grudnia 2021 r. nr KO.400.486.2021 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję.
Zaskarżoną decyzją z dnia 8 grudnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia 27 sierpnia 2021 r. dotyczącą:
1) umorzenia postępowania podatkowego w sprawie umorzenia zaległości I.P. z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2010, 2011, 2012, 2013 w łącznej kwocie 66.141,59 zł oraz I raty za 2014 rok w kwocie 180,55 zł,
2) umorzenia postępowania podatkowego w sprawie umorzenia zaległości J.D. z tytułu podatku od nieruchomości III raty za 2013 rok w kwocie 4.179,53 zł oraz I raty za 2014 rok w kwocie 180,55 zł,
3) odmowy umorzenia I.P. zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 oraz zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 rok w łącznej kwocie 153.406,03 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 44.806 zł,
4) odmowy umorzenia J.D. zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2010, 2011, 2012, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 oraz zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 rok w łącznej kwocie 215.368,09 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 96.141 zł.
Decyzją z dnia 15 października 2020 r. organ odmówił umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2010-2019 w łącznej kwocie 210.526,17 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 98.389 zł oraz zaległości I i II raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 rok w łącznej kwocie 9.202 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 250 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż wnioskiem z dnia 17 sierpnia 2020 r. I.P. i J.D. zwróciły się z prośbą o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu należnych podatków od nieruchomości, tj. gruntów i budowli (działka nr [...] o pow. 0,6346 ha) w B. przy ul. [...], oraz od gruntów i budowli (działka nr [...]) w B. W załączniku do wniosku (wpływ do organu 30 września 2020 r.) poprosiły o umorzenie podatku od nieruchomości w kwocie 219.728,17 zł wraz z odsetkami.
Od powyższej decyzji wnioskodawczynie złożyły odwołanie.
Decyzją z dnia 11 stycznia 2021 r. SKO uchyliło w całości wskazaną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy I instancji.
Organ I instancji, analizując ponownie sprawę, ustalił, iż I.P. i J.D. są współwłaścicielkami (w 1/2 części) działek nr [...], nr [...] i nr [...] położonych w B. i obowiązek podatkowy ciąży na nich solidarnie jako współwłaścicielkach. Ponadto organ wskazał, iż stosownie do art. 91 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm. - dalej jako: "o.p.") w związku z art. 372 Kodeksu cywilnego, przerwanie lub zawieszenie biegu przedawnienia w stosunku do jednego z dłużników solidarnych nie ma skutku względem współdłużników, z tego względu analizował stan zaległości osobno dla każdej ze współwłaścicielek. Wymiaru podatku dla I.P. i J.D. dokonano decyzjami:
• z dnia 17 grudnia 2010 r. na rok 2010 na kwotę 30.623 zł;
• z dnia 3 listopada 2011 r. na rok 2011 na kwotę 33.627 zł;
• z dnia 8 lutego 2012 r. na rok 2012 na kwotę 35.016 zł;
• z dnia 6 lutego 2013 r. na rok 2013 na kwotę 36.638 zł;
• z dnia 14 lutego 2014 r. na rok 2014 na kwotę 36.899 zł;
• z dnia 19 maja 2015 r. na rok 2015 na kwotę 27.483 zł;
• z dnia 9 lutego 2016 r. na rok 2016 na kwotę 21.659 zł;
• z dnia 9 lutego 2017 r. na rok 2017 na kwotę 21.603 zł;
• z dnia 9 lutego 2018 r. na rok 2018 na kwotę 22.359 zł;
• z dnia 5 lutego 2019 r. na rok 2019 na kwotę 19.478 zł;
• z dnia 28 stycznia 2020 r. na rok 2020 na kwotę 18.405 zł.
Po powołaniu przepisów art. 70 § 1 i § 4 o.p. dotyczących odpowiednio przedawnienia zobowiązań podatkowych i przerwania biegu terminu przedawnienia, wskazując na piśmiennictwo w tym zakresie, organ I instancji podał, iż na wniosek I.K. (obecnie P.) i J.D. została wydana decyzja znak z dnia 1 października 2013 r. o rozłożeniu na raty zaległości w podatku od nieruchomości wraz z odsetkami, jednak podatniczki wpłaciły tylko 1 ratę (płatną do dnia 15 grudnia 2013 r.). Na podstawie art. 259 § 1 pkt 2 i § 1a o.p. wygasła II rata płatna do dnia 31 marca 2014 r. oraz III rata płatna do dnia 30 maja 2014 r., natomiast w zakresie pozostałych niezapłaconych rat decyzja wygasła z dniem 30 września 2014 r. Biorąc pod uwagę regulację wynikającą z treści art. 70 § 2 pkt 1 o.p. organ przyjął, iż bieg terminu przedawnienia należności rozłożonych na raty uległ zawieszeniu od dnia 1 października 2013 r. do dnia 30 września 2014 r.
Z ustaleń organu I instancji wynika, iż zaległości podatkowe I.P. za lata 2010, 2011, 2012, 2013 w łącznej kwocie 66.141,59 zł uległy przedawnieniu (zgodnie z art. 70 o.p.). Zaległość podatkowa I raty podatku od nieruchomości za 2014 rok w kwocie 180,55 zł została wyegzekwowana i przekazana przez Komornika Sądowego na rzecz gminy w trybie egzekucji skierowanej przeciwko J.D. (wpływ na rachunek bankowy dnia 9 listopada 2020 r. kwoty 149,97 zł, dnia 6 sierpnia 2021 r. kwoty 30,58 zł), zatem zobowiązanie wygasło zgodnie z art. 59 § 1 o.p. Zaległości podatkowe J.D. z tytułu podatku od nieruchomości III raty za 2013 rok w kwocie 4.179,53 zł uległy przedawnieniu (zgodnie z art. 70 o.p.). Zaległość w podatku od nieruchomości z tytułu I raty za 2014 rok w kwocie 180,55 zł została wyegzekwowana i przekazana przez Komornika Sądowego na rzecz gminy w trybie egzekucji skierowanej przeciwko J.D. (wpływ na rachunek bankowy dnia 9 listopada 2020 r. kwoty 149,97 zł, dnia 6 sierpnia 2021 r. kwoty 30,58 zł), zatem zobowiązanie wygasło zgodnie z art. 59 § 1 o.p.
Po analizie zaległości podatkowych I.P. organ ustalił, iż zaległości z tytułu I i II raty za 2014 rok objęte są tytułem wykonawczym Nr [...] i nie uległy przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania przez Urząd Skarbowy w T. środka egzekucyjnego, o którym podatniczka została powiadomiona w dniu 17 października 2014 r. Nastąpił zbieg egzekucji sądowej z administracyjną i zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 16 czerwca 2015 r. postępowanie prowadzi Komornik Sądowy Nr Km [...], który w dniu 12 listopada 2015 r. dokonał zajęć wynagrodzeń oraz zajęcia wierzytelności. O wszystkich czynnościach dłużniczka została zawiadomiona w dniu 16 listopada 2015 r. Dnia 16 lutego 2017 r. Komornik Sądowy zajął wierzytelność z tytułu nadpłaty w podatkach (w tym VAT) w Urzędzie Skarbowym, o czym dłużniczka została poinformowana dnia 22 lutego 2017 r. Bieg terminu przedawnienia I i II raty za 2014 rok biegnie na nowo od dnia 23 lutego 2017 r. Na zaległości z tytułu podatku od nieruchomości III i IV raty za 2014 rok oraz za lata 2015, 2016, 2017 wystawiono tytuł wykonawczy nr [...], zaległości III i IV raty za 2014 rok oraz I, II, III i IV raty za 2015 rok nie uległy przedawnieniu z uwagi na zastosowanie przez Urząd Skarbowy w dniu 13 marca 2018 r. środka egzekucyjnego (zajęcie rachunku bankowego), o czym zobowiązana została powiadomiona w dniu 16 marca 2018 r. Bieg terminu przedawnienia III i IV raty za 2014 rok oraz l, II, III, IV raty za 2015 rok biegnie na nowo od dnia 17 marca 2018 r. Organ przyjął zatem, iż stan wymagalnych zaległości I.P. stanowi: I, II, III, IV rata podatku od nieruchomości za 2014 rok w łącznej kwocie 31.622,03 zł wraz z odsetkami za zwłokę, I, II, III, IV rata podatku od nieruchomości za 2015 rok w łącznej kwocie 27.483 zł wraz z odsetkami za zwłokę, I, II, III, IV rata podatku od nieruchomości za 2016 rok w łącznej kwocie 21.659 zł wraz z odsetkami za zwłokę, I, II, III i IV rata podatku od nieruchomości za 2017 rok w łącznej kwocie 21.603 zł wraz z odsetkami za zwłokę, I, II, III, IV rata podatku od nieruchomości za 2018 rok w łącznej kwocie 22.359 zł wraz z odsetkami za zwłokę, I, II, III, IV rata podatku od nieruchomości za 2019 rok w łącznej kwocie 19.478 zł wraz z odsetkami za zwłokę oraz I i II rata łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 rok w łącznej kwocie 9.202 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Wobec powyższego kwota zaległości I.P. na dzień złożenia wniosku o umorzenie wynosiła łącznie 153.406,03 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 44.806 zł.
Organ dokonał również analizy zaległości J.D. ustalając, że zaległość z tytułu I raty za 2010 rok objęto tytułem wykonawczym Nr [...], zaległość II, III, IV raty za 2010 rok objęto tytułem wykonawczym Nr [...], zaległość III, IV raty 2011 rok oraz I raty za 2012 rok objęto tytułem wykonawczym Nr [...], zaległość II, III, IV raty za 2012 rok objęto tytułem wykonawczym nr [...]. W postępowaniu egzekucyjnym, na podstawie ww. tytułów wykonawczych, Urząd Skarbowy w dniu 17 lipca 2013 r. zastosował środek egzekucyjny (zajęcie rachunku bankowego), o którym zobowiązana została powiadomiona w dniu 22 lipca 2013 r. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim sygn. akt I CO 372/14 zbieg egzekucji sądowej z administracyjną przejął Komornik Sądowy i w dniu 9 marca 2016 r. dokonał wszczęcia egzekucji z nieruchomości, o czym dłużniczka została zawiadomiona w dniu 14 marca 2016 r. Bieg terminu przedawnienia zaległości za lata 2010, 2011, 2012 został przerwany dnia 14 marca 2016 r., a zatem od dnia 15 marca 2016 r. do dnia 15 marca 2021 r. zaległości były nadal wymagalne. Decyzją z dnia 1 października 2013 r. zaległości za lata 2010, 2011 i 2012 zostały rozłożone na raty, dlatego bieg terminu przedawnienia należności rozłożonych na raty uległ zawieszeniu od dnia 1 października 2013 r. do dnia 30 września 2014 r. Z uwagi na zawieszenie terminu przedawnienia należności za lata 2010-2012 są wymagalne do dnia 14 marca 2022 r. Przedawnienie ww. zaległości nastąpi dnia 15 marca 2022 r. pod warunkiem, że nie zostanie zastosowany kolejny środek egzekucyjny. Zaległości I i II raty za 2014 rok, objęte tytułem wykonawczym nr [...], nie uległy przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania przez Urząd Skarbowy w T. środka egzekucyjnego, o którym podatniczka została zawiadomiona dnia 24 września 2014 r. Następnie w dniu 21 kwietnia 2017 r. zobowiązana została powiadomiona o zajęciu wynagrodzenia i zajęciu wierzytelności z tytułu najmu lokalu. Bieg terminu przedawnienia I i II raty za 2014 rok biegnie na nowo od dnia 22 kwietnia 2017 r. Na zaległości z tytułu podatku od nieruchomości III i IV raty za 2014 rok oraz za lata 2015, 2016, 2017 wystawiono tytuł wykonawczy nr [...]. Zaległości III, IV raty za 2014 rok oraz I, II, III, IV raty za 2015 rok nie uległy przedawnieniu z uwagi na zastosowanie przez Urząd Skarbowy w dniu 13 marca 2018 r. środka egzekucyjnego (zajęcie świadczeń ZUS - zasiłek chorobowy), o czym zobowiązana została powiadomiona w dniu 16 marca 2018 r. Bieg terminu przedawnienia III i IV raty za 2014 rok oraz I, II, III, IV raty za 2015 rok biegnie na nowo od dnia 17 marca 2018 r.
Stan wymagalnych zaległości J.D.: I, II, III, IV rata podatku od nieruchomości za 2010 rok w łącznej kwocie 24.674,85 zł wraz z odsetkami za zwłokę, III, IV rata podatku od nieruchomości za 2011 rok w łącznej kwocie 2.372,33 zł wraz z odsetkami za zwłokę, I, II, III, IV rata podatku od nieruchomości za 2012 rok w łącznej kwocie 34.914,88 zł wraz z odsetkami za zwłokę, I, II, III, IV rata podatku od nieruchomości za 2014 rok w łącznej kwocie 31.622,03 zł wraz z odsetkami za zwłokę, I, II, III, IV rata podatku od nieruchomości za 2015 rok w łącznej kwocie 27.483 zł wraz z odsetkami za zwłokę, I, II, III, IV rata podatku od nieruchomości za 2016 rok w łącznej kwocie 21.659 zł wraz z odsetkami za zwłokę, I, II, II, IV rata podatku od nieruchomości za 2017 rok w łącznej kwocie 21.603 zł wraz z odsetkami za zwłokę, I, II, III, IV rata podatku od nieruchomości za 2018 rok w łącznej kwocie 22.359 zł wraz z odsetkami za zwłokę, I, II, III, IV rata podatku od nieruchomości za 2019 rok w łącznej kwocie 19.478 zł wraz z odsetkami za zwłokę oraz I, II rata łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 rok w łącznej kwocie 9.202 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Zatem kwota zaległości J.D. wynosi 215.368,09 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 96.141 zł.
W odniesieniu do zarzutu niewłaściwego księgowania wpłat dokonywanych w latach 2011-2014 organ stwierdził, iż sposób zarachowania tych wpłat nie był do tej pory kwestionowany przez podatniczki. Był zgodny z ich wolą, co potwierdza korespondencja podatniczek z Urzędem Gminy. W podaniu o umorzenie z dnia 30 marca 2012 r. podatniczki wykazały wolę spłacania zobowiązań poprzednika prawnego nieruchomości (tj. ojca), wskazując wprost, że w 2010 r. przejęły zadłużenie z tytułu podatku od nieruchomości w wysokości 72.543,89 zł. Zatem wola spłaty zadłużenia ojca koresponduje, w ocenie organu, ze sposobem zarachowania ich wpłat.
Decyzją z dnia 8 grudnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia 27 sierpnia 2021 r.
Podatniczki nie zgodziły się z ustaleniami organu I instancji i wniosły odwołanie od decyzji tego organu a po utrzymaniu tego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, wniosły skargę na decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonej decyzji skarżące zarzuciły naruszenie przepisów postępowania które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 6, 7, 77, 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez:
• brak zapewnienia ochrony interesów prawnych strony - skarżących,
• brak zbadania całokształtu okoliczności sprawy,
• brak rzetelnej oceny stanu faktycznego sprawy;
2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w obrocie prawnym decyzji Wójta Gminy B. z dnia 27 sierpnia 2021 r. wydanej w wyniku błędnej oceny stanu faktycznego sprawy poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia zaległości podatkowych, o których mowa w art. 67a § 1 o.p. w postaci ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego.
Podniesiono również kwestię nieprawidłowego, ich zdaniem, zarachowania dokonywanych wpłat, w szczególności co do kwoty 47.663,28 zł.
Z uwagi na zakres i charakter wskazanych zarzutów, podatniczki wniosły o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy B. z dnia 27 sierpnia 2021 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje ustalenia w sprawie oraz dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Organ podniósł, iż w skardze błędnie wskazano na naruszenie przepisów k.p.a. Biorąc natomiast pod uwagę podnoszone zarzuty, stwierdzić należy, iż są one niezasadne, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów proceduralnych zawartych w Ordynacji podatkowej, w stopniu istotnym mającym wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn, niż w niej wskazane.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sąd kontroluje zaskarżone akty pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270, ze zm.- dalej jako "p.p.s.a.").
Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze.
Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy akt ten narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.).
Istota sporu koncentruje się na tym, czy w rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki, będące podstawą udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, tj. istnienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.
Organy obu instancji wskazały, że zgodnie z dyspozycją zawartą w treści art. 67a § 1 pkt 3 o.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa (art. 67a § 2 o.p ).
Organy wskazały, iż w przedmiotowej sprawie głównym argumentem motywującym prośbę o umorzenie zaległości podatkowych jest zaprzestanie od 2014 r. prowadzenia przez podatniczki działalności gospodarczej na działce nr [...] w B., ze względu na całkowity brak dojazdu do tej działki, co spowodowało trudną sytuację finansową skarżących. Skarżące wnioskują o umorzenie zaległości podatkowych za lata 2010 -2020, tj. również za lata, kiedy prowadziły działalność gospodarczą w zakresie handlu materiałami budowlanymi, paszami, węglem i osiągały dochody z tej działalności.
Organy uznały, że z akt sprawy wynika, iż w latach 2013 – 2014 wnioskodawczynie nie regulowały zobowiązań wobec kontrahentów oraz nie spłacały zaciągniętych kredytów i tym samym popadały w kłopoty finansowe i "spiralę zadłużenia". Ponadto zagrodzenie dojazdu do działki nr [...] nie stanowiło wyłącznej przeszkody w prowadzeniu działalności gospodarczej, ponieważ B. i M.B. kupili działkę nr [...] w październiku 2014 r. Spadek dochodów z prowadzonej przez podatniczki działalności gospodarczej oraz problemy z regulowaniem przez nie należności można było zaobserwować już wcześniej. W podaniu, które wpłynęło do Urzędu Gminy w B. dnia 16 marca 2015 r.), podatniczki proszą o nienaliczanie podatku od nieruchomości od dnia 1 listopada 2014 r. od magazynów przy ul. [...]. Prośbę swą motywowały tym, że od dnia 1 maja 2014 r. (wcześniej, niż pojawiły się problemy z dojazdem do nieruchomości) w magazynach tych nie jest prowadzona działalność gospodarcza, są puste i zamknięte, jeden z magazynów nie nadaje się do użytkowania, ponieważ konstrukcja dachowa jest stara i grozi zawaleniem, pozostałe magazyny mają uszkodzone dachy i do pomieszczeń leje się woda, co uniemożliwia przechowywanie tam towarów. Organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, że mimo wskazywanych trudności, budynek przy ul. [...] w B. był wynajmowany (pismo najemcy – S.W. kierowane do Komornika w Sądzie Rejonowym w Tomaszowie Mazowieckim).
Organ I instancji dokonał oceny przesłanek istnienia ważnego interesu podatnika i interesu publicznego a SKO zgodziło się ze stanowiskiem organu I instancji, iż w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 67a § 1 pkt 3 o.p do umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości oraz z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego.
Kolegium nie kwestionuje, że sytuacja skarżących jest trudna. Ich zdaniem jest to spowodowane działaniami ze strony innych osób, które bez właściwej reakcji ze strony Gminy B., doprowadziły do odcięcia dojazdu do działki, na której prowadzona była działalność gospodarcza, powodując jej nieopłacalność i spadek wartości nieruchomości. Niewątpliwie, zdaniem organu, strony mają interes w udzieleniu wnioskowanej ulgi, który przejawia się w wyzbyciu się zaległości. Jednak rozważając ważny interes podatnika należy mieć na uwadze także interes publiczny. Każdy podatnik powinien mieć świadomość obowiązku płacenia podatków, nawet gdy jego sytuacja jest trudna. Umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją prawną o charakterze wyjątkowym - zasadą jest powszechność opodatkowania, a nieuzasadnione przerzucanie odpowiedzialności na budżet państwa (gminy) jest niezgodne z konstytucyjną zasadą równości obywateli wobec prawa. Nie można usprawiedliwiać "interesem publicznym" uprzywilejowania jednego podatnika kosztem całej społeczności lokalnej. W interesie publicznym jest dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania w całości i terminowo, co przekłada się na zapewnienie stałych dochodów gminy, a tym samym możliwość realizacji zadań ogólnospołecznych oraz zaspokojenie potrzeb społeczności lokalnej. Organ odwoławczy podkreślił, że wpływy z podatków lokalnych stanowią ważne źródło finansowania rozległych zadań o charakterze publicznym, które ciążą m in. na gminach, jak wydatki na oświatę, pomoc społeczną, transport lokalny, ochronę środowiska. Zatem zmniejszenie dochodów gminy z racji umorzeń zaległości podatkowych, powoduje zmniejszenie środków przeznaczanych na realizację potrzeb zbiorowych społeczeństwa.
Nadto organ wskazał, iż podatniczki nie pozostały bez wsparcia organu podatkowego. Potwierdzają to: decyzja z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie umorzenia zaległości podatkowej I i II raty za 2011 rok w kwocie 16.802 zł wraz z odsetkami w kwocie 2.090 zł, decyzja z dnia 16 września 2013 r. dotycząca odroczenia terminu płatności III raty podatku od nieruchomości za 2013 rok, decyzja z dnia 1 października 2013 r. o rozłożeniu na 21 rat (termin płatności ostatniej raty przypadał na dzień 30 listopada 2018 r.) zapłaty zaległości podatkowej w kwocie 65.100,22 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 20.459 zł. Organ ustalił, że pomimo udzielenia skarżącym wskazanych ulg, one nie uregulowały jednak należności odroczonej, nie spłacały należności rozłożonych na raty, ani nie regulowały zobowiązań bieżących, na co wskazywały w złożonym w dniu 17 sierpnia 2020 r. wniosku o umorzenie zaległości podatkowych. Fakt, iż skarżące nie wywiązały się ze spłaty zaległości rozłożonych na raty, w sposób oczywisty wskazuje, że wcześniej udzielona podatniczkom pomoc, nie przyniosła żadnych efektów. Wobec tego, zastosowanie kolejnej ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych byłoby, zdaniem organu, nie do pogodzenia z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami równości i powszechności opodatkowania oraz stałoby w sprzeczności z interesem publicznym.
Organ uznał także, iż za umorzeniem zaległości podatkowych nie może przemawiać nadmierne zadłużenie się na skutek zaciągniętych kredytów bankowych. Umorzenie zaległości podatkowych z tego powodu oznaczałoby w istocie przerzucenie na społeczeństwo skutków podejmowania nietrafionych decyzji gospodarczych lub ryzyka ekonomicznego przez skarżących.
Analizując przedmiotowa sprawę, nie będąc związanym zarzutami wskazanymi i opisanymi w niej, sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem art. 133 § 1 o.p. w związku z art. 7 § 1 i art. 67a § 1 pkt 1 i 3 tej ustawy oraz art. 166 § 2 o.p.
Zakres ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie wyklucza przy tym uznanie, że prawa i obowiązki skarżących rozstrzygane na ich wniosek wynikać mogłyby z tego samego stanu faktycznego (art. 166 § 1 o.p.).
W ocenie sądu, fakt złożenia przez współwłaścicielki opisanej nieruchomości jednego wniosku, nie uprawniał organu podatkowego do prowadzenia jednego postępowania, a w konsekwencji do wydania jednej decyzji. Każda z podatniczek jest bowiem odrębnym podmiotem obowiązku podatkowego oraz, wynikającego z tego obowiązku, zobowiązania podatkowego także w sytuacji, gdy obowiązek ten ciąży na nich solidarnie (art. 7 § 1 o.p. i art. 9 ust. 2 u.p.o.l.).
Wniosek o ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, o których mowa w art. 67a o.p., złożyć może jedynie podatnik, czyli osoba zobowiązana do zapłaty podatku z tytułu ciążącego na niej ustawowego obowiązku podatkowego (art. 67a § 1 o.p.)
W przypadku złożenia takiego wniosku przez podatnika będącego osobą fizyczną, tylko ta osoba jest, zgodnie z art. 133 § 1 o.p., stroną postępowania w przedmiocie wnioskowanej ulgi podatkowej i tylko do tej osoby może być skierowana decyzja.
Sąd pragnie zauważyć, że gdy obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na kilku osobach, to zwolnienie z obowiązku zapłaty (umorzenie) zobowiązania podatkowego w stosunku do jednej z solidarnie odpowiedzialnych osób, nie zwalnia z obowiązku zapłaty tego zobowiązania pozostałych, solidarnie odpowiedzialnych osób (art. 373 k.c. w związku z art. 91 o.p.).
O konieczności uznania, że przedmiotowy wniosek podatniczek zawiera odrębne, bo pochodzące od odrębnych podmiotów wnioski, przesądza również treść wskazanego jako podstawa prawna decyzji art. 67a o.p., uprawniającego organ podatkowy do udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych na wniosek podatnika, czyli osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki niemającej osobowości prawnej. Przepis ten indywidualizuje przesłanki, które organ rozważyć powinien przed wydaniem decyzji, co wykluczało czynienie ustaleń w zakresie tych przesłanek wobec kilku osób.
W rozpatrywanej sprawie, organ wydał jedną decyzję wskazując jako stronę obie współwłaścicielki nieruchomości. O ile byłoby to działanie prawidłowe w przypadku wymiaru podatku od nieruchomości, to w przypadku wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych jest uchybieniem skutkującym uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Z uwagi na wskazane powyżej okoliczności, sąd uznał za przedwczesne odniesienie się do ustaleń poczynionych przez organ w prowadzonym postępowaniu oraz wniosków merytorycznych wywiedzionych na ich podstawie.
Ponownie rozpoznając wnioski organ, w odrębnych postępowaniach ustali w stosunku do każdej z wnioskodawczyń czy, zostały spełnione przesłanki do zastosowania ulgi z art. 67a o.p.
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
is
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło