I SA/Łd 1405/08

Dnia 1 września 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 1 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, kwiecień i czerwiec 2003 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu M. P. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę M.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, kwiecień i czerwiec 2003 roku. W dniu 25 lipca 2009 roku do sądu wpłynęła skarga kasacyjna od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w całości. W złożonym na formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątku i dochodach skarżący podał, iż wspólnie z żoną oraz pełnoletnim niepracujacym synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego dochody miesięczne zamykają się kwotą 9.800 zł. Skarżący wraz z rodziną zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym, nie posiada żadnego majątku ruchomego, nieruchomości ani oszczędności. Uzasadniając swój wniosek wskazał, iż będąc zatrudnionym w firmie A nie otrzymywał wynagrodzenia co wiązało się z zaciągnięciem prywatnych zobowiązań na zaspokajanie podstawowych potrzeb jego rodziny, które spłaca do dziś. Nadto wskazał, iż co miesiąc w związku z zajęciem jego wynagrodzenie za pracę na rzecz urzędu skarbowego przekazywana jest kwota 1.000 zł. Koszty utrzymania mieszkania skarżący oszacował na około 800 zł, podniósł także, iż z uwagi na swój stan zdrowia ponosi stałe wydatki na leki i leczenie. Łącznie stałe miesięczne obciążenia swojego gospodarstwa domowego, bez wydatków na utrzymanie określił na kwotę 2.300-2500 zł. Zarządzeniem z dnia 4 sierpnia 2009 roku skarżący został wezwany do nadesłania zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości swoich oraz żony dochodów za 2008 rok, wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; oraz udokumentowania wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych oraz innych wydatków obciążających jego gospodarstwo domowe, na które wskazuje w swoim wniosku o prawo pomocy. W wykonaniu zarządzenia skarżący nadesłał kopie deklaracji podatkowej PIT37 za 2008 rok, z której wynika, iż dochody netto w jego gospodarstwie domowym w ubiegłym roku zamykały się kwotą około 8.200 zł miesięcznie. Skarżący nadesłał także wyciągi z rachunku bankowego żony za okres od 27 kwietnia do 26 lipca 2009 roku, którego saldo na dzień 27 kwietnia br. wynosiło 1.628 zł zaś jego saldo na 26 lipca to kwota 2.873 zł, a także stan konta na dzień 19 sierpnia 2009 roku tj. dzień udzielenia dodatkowej informacji, który wynosił 2.731 zł. Za pośrednictwem powyższego rachunku skarżący uiszcza obciążające jego gospodarstwo domowe opłaty wobec powyższego w oparciu o dane w nim zawarte łączna wysokość opłat eksploatacyjnych za zajmowane mieszkanie wynosi około 820-850 zł (czynsz, gaz, energia elektryczna telefon , abonament RTV) ponadto skarżący uiszcza co miesiąc opłatę za telewizję kablową oraz Internet w wysokości 211 zł, oraz ponosi wysokie opłaty za telefon komórkowy rzędu 250-380 zł miesięcznie. Odnośnie ponoszonych kosztów leczenia skarżący przedstawił rachunek za leki na kwotę 97.85 zł Referendarz zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie jest zasadny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych informacji udzielonych przez skarżącego wynika, że M.P. wspólnie z żoną i synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego aktualny miesięczny dochód zamyka się kwotą około 6.800 zł netto, zaś średni miesięczny dochód za rok ubiegły wniósł 8.200 zł. Skarżący wraz z rodziną zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym, nie posiada żadnego majątku, ruchomego, nieruchomości ani oszczędności. Miesięczne stałe wydatki eksploatacyjne jego gospodarstwa domowego wynoszą około 820-850 zł (czynsz, gaz, energia elektryczna telefon, abonament RTV) kwotę około 100 zł miesięcznie wydaje on na leki, ponadto skarżący uiszcza co miesiąc opłatę za telewizję kablową oraz Internet w wysokości 211 zł i ponosi wysokie opłaty za telefon komórkowy rzędu 250-380 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ze złożonych na wezwanie sądu dokumentów wynika, iż dochody w gospodarstwie domowym skarżącego w ostatnim roku znajdowały się na poziomie znacznie przekraczającym średnią krajową i wynosiły około 8.200 zł. netto miesięcznie. Powyższe czyni niewiarygodnym oświadczenie skarżącego o złej kondycji finansowej jego gospodarstwa domowego uniemożliwiającej mu poniesienie kosztów toczonego postępowania sądowego w postaci wpisu od skargi kasacyjnej. Negatywnie ocenić należy próbę przeniesienia na Skarb Państwa kosztów postępowania sądowego w sytuacji, gdy skarżący i jego żona osiągają dochody blisko 10.000 zł miesięcznie, które w ocenie sądu pozwalają na wygospodarowanie środków na uiszczenie wymaganego w sprawie wpisu od skargi kasacyjnej. Z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego żony wynika, iż na dzień występowania z niniejszym wnioskiem, a także na dzień udzielenia dodatkowych wyjaśnień niezbędnych do jego oceny na koncie tym widniała kwota znacznie przekraczająca wysokość wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie niniejszej. Nadto z nadesłanego zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł-P wynika, iż skarżący dysponuje jeszcze jednym rachunkiem bankowym w A. Banku VI Oddział w Ł. częściowo zajętym w toku postępowania egzekucyjnego. Mimo wezwania sądu skarżący nie złożył wyciągów z powyższego rachunku czym uniemożliwił prawidłową ocenę swoich możliwości finansowych. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, w ocenie zaś sądu jego postawa służy zaprezentowaniu swojej sytuacji majątkowej w taki sposób by odpowiadała przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wysokość miesięcznego dochodu w rodzenie skarżącego w zestawieniu z wysokością wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie niniejszej nie pozwala na przyjęcie, iż skarżący obiektywnie nie posiada środków finansowych, z których mogłyby zostać pokryte należności sądowe. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K.