I SA/Łd 141/14

PostanowienieWSA w Łodzi2014-04-18

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, uzasadniając tym samym przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Posiadanie przez nią środków na książeczce oszczędnościowej w kwocie 2.000 zł, mimo zgłaszanych trudności z jej odnalezieniem, przesądza o możliwości poniesienia kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi.
Stan faktyczny
Skarżąca D. A. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości. Przedstawiła dane dotyczące swojej sytuacji majątkowej, w tym dochodów z emerytury, strat z działalności gospodarczej, posiadanych środków pieniężnych oraz majątku. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawiła dodatkowe dokumenty. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżąca nie wykazała wystarczająco swojej niezdolności do poniesienia kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącej – D. A. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 kwietnia 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – D. A. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. D. A. złożyła na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 rok. We wniosku tym skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie osiąga żadnego dochodu. Przychody z działalności gospodarczej za okres do stycznia do grudnia 2013 roku wyniosły 36.616,72 zł, a koszty ich uzyskania stanowiły kwotę 47.940,58 zł, co skutkowało stratą w wysokości -11.323,86 zł. Skarżąca podniosła przy tym, że dochód z tytułu emerytury za powyższy okres wynosi 214.374,22 zł. Dodała, że posiadane przez nią wolne środki pieniężne stanowiły kwotę 2.193,15 zł, co w przeliczeniu na miesiąc dawało kwotę 263,18 zł. Wskazała także, iż jej majątek stanowi działka o pow. 828 m2 wraz z budynkiem (w budowie) i zniszczonym budynkiem gospodarczym, w którym są przechowywane pozostałe po budowie materiały, a ponadto samochód Renault Scenic (1997 rocznik), służący wyłącznie do działalności gospodarczej (zastaw bankowy – zabezpieczenie kredytu na działalność gospodarczą). Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 14 marca 2014 roku wezwano wnioskodawczynię do udokumentowania podanej kwoty dochodu miesięcznego brutto, wskazania kwoty i źródła środków przeznaczanych na utrzymanie i podstawowe opłaty eksploatacyjne wraz z podaniem ich wysokości oraz nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące; w tym rachunku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w drodze pisma z dnia 11 kwietnia 2014 roku przedstawiła dodatkowe dokumenty i informacje dotyczące jej sytuacji majątkowej. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku i nadesłanych dokumentów oraz wyjaśnień wynika, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie osiąga żadnego dochodu. Przychody z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej za okres do stycznia do grudnia 2013 roku wyniosły 36.616,72 zł, a koszty ich uzyskania stanowiły kwotę 47.940,58 zł, co skutkowało stratą w wysokości -11.323,86 zł. Natomiast dochód skarżącej z tytułu emerytury za powyższy okres wyniósł 214.374,22 zł. Posiadane zaś przez skarżącą wolne środki pieniężne stanowiły kwotę 2.193,15 zł, co w przeliczeniu na miesiąc dawało kwotę 263,18 zł. Jednocześnie majątek skarżącej stanowi działka o pow. 828 m2 wraz z budynkiem (w budowie) i zniszczonym budynkiem gospodarczym, w którym są przechowywane pozostałe po budowie materiały, a ponadto samochód Renault Scenic (1997 rocznik), objęty zastawem bankowym. W 2013 roku skarżąca z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej poniosła stratę w kwocie - 4.771,12 zł, z pozostałych zaś tytułów (m.in. z tytułu emerytury) uzyskała łącznie dochód w kwocie 30.657,54 zł (według PIT-36). Ponadto uwagę zwraca fakt, że skarżąca posiada książeczkę oszczędnościową, na której zgromadziła wkład w wysokości 2.000 zł. Faktu tego nie zmienia powołana przez skarżącą okoliczność braku możliwości jej odszukania i załatwienia formalności ze zgłoszeniem zagubienia, "gdyż sprawy sądowe są w chwili obecnej najważniejsze". Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, a także kwotę wpisu od skargi w niniejszej sprawie (100 zł), Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Referendarza sądowego skarżąca nie wykazała bowiem dostatecznie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Podkreślić przy tym należy, że przeprowadzona analiza sytuacji majątkowej skarżącej dowodzi, że nie znajduje się ona na skraju ubóstwa, która to okoliczność wiązałaby się z ryzykiem wystąpienia zagrożenia dla jej utrzymania koniecznego. Co więcej, fakt zgromadzenia na książeczce oszczędności w kwocie 2.000 zł, bez względu na podnoszone przez skarżącą problemy z jej odszukaniem, przesądza jednoznacznie, iż sytuacja finansowa skarżącej pozwala jej na poniesienie kosztów postępowania, w tym kosztów związanych z wniesieniem skargi w niniejszej sprawie. W interesie skarżącej leżeć zatem powinno odnalezienie wskazanej przez nią książeczki oszczędnościowej i uruchomienie zgromadzonych na niej środków. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. dc.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło