I SA/Łd 141/14

Dnia 3 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Paweł Janicki po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 rok postanawia: odmówić przyznania skarżącej – D. A. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. D. A. złożyła wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. We wniosku podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie osiąga żadnego dochodu. Przychody z działalności gospodarczej za okres do stycznia do grudnia 2013 r. wyniosły 36.616,72 zł, a koszty ich uzyskania stanowiły kwotę 47.940,58 zł, co skutkowało stratą w wysokości -11.323,86 zł. Skarżąca podniosła przy tym, że dochód z tytułu emerytury za powyższy okres wynosi 21.120,80 zł. Dodała, że posiadane przez nią wolne środki pieniężne stanowiły kwotę 2.193,15 zł, co w przeliczeniu na miesiąc dawało kwotę 263,18 zł. Wskazała także, iż jej majątek stanowi działka o pow. 828 m2 wraz z budynkiem (w budowie) i zniszczonym budynkiem gospodarczym, w którym są przechowywane pozostałe po budowie materiały, a ponadto samochód Renault Scenic (1997 rocznik), służący wyłącznie do działalności gospodarczej (zastaw bankowy – zabezpieczenie kredytu na działalność gospodarczą). Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 14 marca 2014 r. wezwano wnioskodawczynię do udokumentowania podanej kwoty dochodu miesięcznego brutto, wskazania kwoty i źródła środków przeznaczanych na utrzymanie i podstawowe opłaty eksploatacyjne wraz z podaniem ich wysokości oraz nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące; w tym rachunku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w drodze pisma z dnia 11 kwietnia 2014 roku przedstawiła dodatkowe dokumenty i informacje dotyczące jej sytuacji majątkowej. Postanowieniem z 18 kwietnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W sprzeciwie skarżąca wskazała, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych. Podniosła, że kwota przychodu netto z zasiłków chorobowych za 2013 r. dotyczyła wypłaty zasiłku zaległego za rok 2008. Gdyby nie ta wypłata, niedobór środków pieniężnych byłby większy o 4.577,28 zł. Skarżąca zaznaczyła, że w postanowieniu błędnie przyjęto dochód z emerytury w kwocie 214.374,22 zł. O tym jak zła jest sytuacja wnioskodawczyni świadczy w jej ocenie fakt, iż całość nadpłaty zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, wynikającej z zeznania za 2013 r., została przekazana na podatek od nieruchomości za 2013 r. Skarżąca podkreśliła, że kwota 2.000 zł, którą w ocenie referendarza sądowego dysponuje strona, jest przeznaczona na ostatnią ratę programu LEX (1.245,36 zł), składkę na rzecz Krajowej Izby Doradców Podatkowych (380 zł) oraz raty z tytułu ubezpieczenia majątku. Łączna wysokość tych wydatków przekroczy 2.000 zł. Podniosła, że musi też uregulować składki na ubezpieczenie zdrowotne, których nie opłaca od listopada 2013 r., gdyż musiała w pierwszej kolejności wykupić leki. W kwestii likwidacji książeczki oszczędnościowej wskazała, że nie jest to proste, ponieważ wymaga jednoczesnej obecności siostry skarżącej, która w czasie gdy wnioskodawczyni jest poza domem, opiekuje się chorą matką. Odnośnie do posiadanego majątku nieruchomego skarżąca zaznaczyła, że nie przynosi od żadnych dochodów, a jedynie rodzi koszty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku i nadesłanych dokumentów oraz wyjaśnień wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie osiąga żadnego dochodu. Przychody z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej za okres od stycznia do grudnia 2013 r. wyniosły 36.616,72 zł, a koszty ich uzyskania stanowiły kwotę 47.940,58 zł, co skutkowało stratą w wysokości -11.323,86 zł. Natomiast dochód skarżącej z tytułu emerytury za powyższy okres wyniósł 21.120,80 zł. Posiadane zaś przez skarżącą wolne środki pieniężne stanowiły kwotę 2.193,15 zł, co w przeliczeniu na miesiąc dawało kwotę 263,18 zł. Jednocześnie majątek skarżącej stanowi działka o pow. 828 m2 wraz z budynkiem (w budowie) i zniszczonym budynkiem gospodarczym, w którym są przechowywane pozostałe po budowie materiały, a ponadto samochód Renault Scenic (1997 rocznik), objęty zastawem bankowym. W 2013 r. skarżąca z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej poniosła stratę w kwocie - 4.771,12 zł, z pozostałych zaś tytułów (m.in. z tytułu emerytury) uzyskała łącznie dochód w kwocie 30.657,54 zł (według PIT-36). Ponadto skarżąca posiada książeczkę oszczędnościową, na której zgromadziła wkład w wysokości 2.000 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, a także kwotę wpisu od skargi w niniejszej sprawie (100 zł), Sąd uznał, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Podkreślić przy tym należy, że przeprowadzona analiza sytuacji majątkowej skarżącej dowodzi, że nie znajduje się ona na skraju ubóstwa, która to okoliczność wiązałaby się z ryzykiem wystąpienia zagrożenia dla jej utrzymania koniecznego. Co więcej, fakt zgromadzenia na książeczce oszczędności w kwocie 2.000 zł, bez względu na podnoszone przez skarżącą problemy najpierw z jej odszukaniem, a następnie z jej likwidacją, dowodzą, że sytuacja finansowa skarżącej pozwala na poniesienie kosztów postępowania, w tym kosztów związanych z wniesieniem skargi w niniejszej sprawie. W interesie skarżącej leżeć zatem powinno doprowadzenie do wypłaty zgromadzonych na książeczce środków. W tej sytuacji na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. J.B.