I SA/Łd 142/07

Dnia 10 kwietnia 2008roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy: Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółki z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w C. koło S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. koło S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: solidarnej odpowiedzialności spółki za zaległości w podatku akcyzowym p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. koło S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał skarżącej A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. koło S. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 20.000 zł, w sprawie ze skargi A. Spółki z o. o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności spółki za zaległości w podatku akcyzowym za 2001 rok. Postanowieniem z dnia 31 lipca 2007 roku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie skarżącej na powyższe postanowienie. Wyrokiem z dnia 16 października 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w łodzi oddalił skargę A. Spółki z o. o. z siedzibą w C. w przedmiotowej sprawie. W dniu 16 stycznia 2008 roku do sądu wpłynął pochodzący od spółki wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniesiono, iż spółka nie prowadzi działalności produkcyjnej i nie uzyskuje przychodów ze sprzedaży wyrobów w związku z cofnięciem pozwolenia na prowadzenie składu podatkowego i dlatego nie jest wstanie uiścić wpisu od skargi kasacyjnej. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o majątku i dochodach spółki wynika, iż przedmiotem jej działalności jest produkcja i dystrybucja wyrobów alkoholowych. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 8.050.000 zł wartość środków trwałych na 30 listopada 2007 roku zamyka się kwotą 169.195, 54 zł. na dzień 30 listopada 2007 roku spółka uzyskała zysk w wysokości 2.797.523,30 zł Na posiadanych przez Spółkę rachunkach bankowych w Banku B. nr [...] stan konta wynosił 2.308,42 zł zaś na rachunku w Banku C. nr [...] stan konta wynosił 1.003,73 zł. Zarządzeniami 22 stycznia oraz 14 marca 2008 roku skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: ostatniego bilansu spółki za rok ubiegły, odpisów zeznań podatkowych dwa ostatnie lata kalendarzowe, wyciągów z posiadanych kont bankowych za ostatnie 3 miesiące oraz deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie pięć miesięcy, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie sądu skarżąca przedstawiła bilans spółki za rok 2007 oraz rachunek zysków i strat, z którego wynika, iż ubiegły rok obrotowy zakończyła stratą w wysokości 3 436 946,30 zł. wartość zaś jej środków trwałych spadła do kwoty 75.912,96 zł, jednak w 2007 roku spółka nabyła aktywa finansowe- udziały lub akcje za kwotę 1.239.255,85 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, iż w 2007 roku spółka miała następujące obroty w miesiącu wrześniu 2.629 zł, październiku 31.790 zł, listopadzie 47.278 zł, grudniu 15.903 zł zaś w styczniu 2008 roku jej obroty wyniosły 25.351 zł. Suma obrotów za 5 miesięcy wynosiła 122.051 zł. Z nadesłanego rachunku zysków i strat wynika, iż całkowity przychód ze sprzedaży za rok 2007 wyniósł 4.911 567,81 zł i spadł ponad dwukrotnie w porównaniu z rokiem 2006. Nadesłane wyciągi z konta spółki w Banku A oraz wyciągi z konta bankowego spółki w Banku C. nr [...] obrazują, iż spółka nie dysponowała środkami finansowymi umożliwiającymi uiszczenie jej wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 43.255 zł. Z nadesłanych odpisów zeznań podatkowych wynika, iż w roku 2007 osiągnęła przychód w kwocie 5.211006,43 zł ponosząc koszty w wysokości 8.443.230,92 zł co spowodowało stratę w prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 3.232.224,49 zł, zaś rok 2006 spółka zakończyła ze stratą w wysokości 1.849 380,84 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zaś stosownie do art. 245 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 powołanej ustawy - osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Do sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczeniem życiowym i dostępną wiedzą należy natomiast ocena, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe. Dodatkowo należy wskazać, iż przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., nie ma charakteru obowiązkowego. Sąd bowiem może, a nie musi przyznać taką pomoc, gdy w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca spółka ostatni rok obrotowy swojej działalności zakończyła stratą w wysokości 3.232.224,49 zł, na koncie bankowym spółki brak jest środków pieniężnych z których mogłaby ponieść koszty wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w pełnej wysokości, jednak mimo osiągnięcia ujemnego wyniku finansowego wynikającego z wysokich kosztów prowadzonej działalności gospodarczej przekraczających 8 mln. złotych skarżąca w ostatnim roku obrotowym nabyła udziały lub akcje w podmiocie powiązanym na kwotę 1.239.255,85 zł. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie i dlatego w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Sąd nie przychylił się do wniosku strony o całkowite zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej, gdyż nie dał wiary twierdzeniom skarżącej o braku jakichkolwiek środków pieniężnych z których mogłaby ponieść koszty sądowe. Z wyciągów z rachunków bankowych spółki wynika stały przepływ środków finansowych oraz fakt systematycznego regulowania przez skarżącą należności z innych tytułów, a z przedłożonych deklaracji w podatku VAT wynika, iż bez przeszkód prowadzi działalność gospodarczą. Należy podkreślić, że postępowanie sądowe dla przedsiębiorcy jakim jest skarżąca jest elementem prowadzonej działalności gospodarczej i także w tym zakresie musi się on liczyć z koniecznością ponoszenia kosztów tej działalności jakimi są koszty sądowe. Skoro dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem działalności gospodarczej. Oznacza to, że w procedurze planowania wydatków związanych z działalnością gospodarczą podmioty prowadzące tę działalność, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinny uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 9 lipca 1992 roku sygn. akt I Acz 393/92, opubl. w Wokandzie 1993/2/32). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. MK