I SA/Łd 142/16

PostanowienieWSA w Łodzi2018-08-07

Skład orzekający: Tomasz Naraziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli skarżący już korzysta z takiego prawa na mocy prawomocnego postanowienia sądu?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy podlega umorzeniu, jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne. W sytuacji, gdy skarżący już korzysta z prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na mocy prawomocnego postanowienia sądu, ponowny wniosek w tym samym zakresie jest zbędny i podlega umorzeniu na podstawie art. 249a P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Wcześniej, postanowieniem z 9 września 2016 r., skarżący został zwolniony z kosztów sądowych, a postanowienie to stało się prawomocne. Skarżący szczegółowo opisał swoje problemy zdrowotne, koszty leczenia, rehabilitacji oraz długotrwały spór podatkowy generujący znaczne wydatki.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 20 czerwca 2018 r. skarżący A. M. złożył do akt sprawy pismo w którym poinformował, że w dniach od 27 czerwca 2018 r. do 12 sierpnia 2018 r. wraz z żoną, będzie przebywał w Norwegii oraz, że status materialny małżonków uniemożliwia im ustanowienie pełnomocnika do doręczeń. Do pisma załączono wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPF, w którym skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący przedstawił następujący opis stanu majątkowego: Oświadczył, że małżonkowie M. nie posiadają nieruchomości, działek gruntu, samochodu, oszczędności, ani wartościowych przedmiotów, które moglibyśmy spieniężyć i uregulować koszty kolejnego postępowania. Wyposażenie kuchni, łazienki, meble według stanu po ostatnim remoncie w 1999 r.: Lodówka z 1998 r. była już dwukrotnie naprawiana z powodu nieszczelności układu chłodzącego. Pralka 18 - letnia, została podarowana małżonkom przez córkę. Wobec zużycia, wymiany wymagają urządzenia sanitarne: zlewozmywak, umywalka wanna i muszla, wraz z ich oprzyrządowaniem. Krańcowo zużyte, nieszczelne są baterie w kuchni i łazience. Meble w pokojach i sypialni do wymiany - spękania i przebarwienia. Podobnie zużyte są szafy ubraniowe. Koniecznym była wymiana materaca. W grudniu 2016 r. małżonkowie kupili nowy materac za 337,00 zł. Od ostatniego remontu mieszkanie nie było malowane, nie wspominając o niezbędnym remoncie i wymianie urządzeń sanitarnych. W kuchni i na balkonie farba odpada od ściany. Na parkietach łuszczy się lakier. Wypaczone drzwi wskazują na postępującą degradację substancji mieszkaniowej. Od lat małżonkowie ubierają się na przecenach. Sprzedaż zdekapitalizowanego wyposażenia 53 m2, spółdzielczego mieszkania odbyłaby się ze znaczną szkodą i stanowiłoby skutek trudny do odwrócenia. Z ostatniego miejsca pracy, tj. Banku A. w W. SA Oddział w Ł. wnioskodawca został zwolniony w 2002 r. Następnie skarżący pobierał zasiłek emerytalny w kwocie 853,49 zł netto, z którego w 2005 r., organ podatkowy potrącał 254,42 zł, pozbawiając skarżącego środków do życia. Obecnie skarżący pobiera emeryturę. Dodatkowo od 2007 r. otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. Żona skarżącego została zwolniona z pracy z końcem 2002 r. Pobierała zasiłek przedemerytalny, a następnie przeszła na emeryturę. Od 2012 r. sytuacja materialna rodziny skarżącego ulega degradacji, wobec dalszego pogorszenia się stanu zdrowia wnioskodawcy. Małżonkowie ponieśli znaczne koszty leczenia i rehabilitacji po dwóch wypadkach komunikacyjnych z września 2011 r. i z 2012 r. w wyniku których doznali złamania ręki oraz złamania nadgarstka i stopy. Ze względu na wiek, ograniczenia biologiczne i stan zdrowia małżonkowie nie są wstanie podjąć zatrudnienia, aby móc spłacać powstałe zadłużenie jak też w dalszym ciągu ponosić koszty obrony prawnej swoich słusznych racji. Decyzją MZSON w Ł. z 4 stycznia 2010 r. wobec wnioskodawcy orzeczono od dnia 19 października 2006 r., na stałe niepełnosprawność w stopniu znacznym, co oznacza, że skarżący wymaga stałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wynikło to ze zdiagnozowania w 2006 r., po dwuletnim okresie występowania pokrzywki idiopatycznej i obrzęku Quinckego, zaawansowanego stadium złośliwego nowotworu jelita grubego. Po usunięciu w październiku 2006 r. nowotworu oraz przeprowadzonej półrocznej chemioterapii skarżący jest pod stałą kontrolą lekarską. Istotne wydatki przeznaczane są na opiekę, rehabilitację i umożliwienie egzystencji. Po zabiegu kolektomii, skarżący jest zmuszony stosować bardzo drogą dietę pochłaniającą większość dochodów. Główne wydatki stanowią zakupy świeżej, wysokiej jakości, nie zawierającej konserwantów czy ulepszaczy żywności, wymaganej przy tej specjalistycznej diecie. Wszelkie odchylenia skutkują blokadą pasażu pokarmu w jelicie w wyniku czego skarżący był trzykrotnie hospitalizowany. Corocznie zdarzają się podobne ataki. Zaburzenia zwrotnego wychwytu żelaza powodują konieczność intensywnego uzupełniania m.in. przez konsumpcję drogiej wołowiny, a także zażywania drogich preparatów typu ESSOX One, VSL3. Wobec kolejnego, trzeciego po zabiegu nawrotu na początku czerwca ub.r. pokrzywki idiopatycznej i obrzęku naczyniowego skarżący był zmuszony stosować kosztowne preparaty antyhistaminowe. Podejrzenie wznowienia nowotworu wymagało serii badań i konsultacji alergologa, proktologa, onkologa, gastrologa, neurologa, urologa i okulisty (podejrzenie zmian o charakterze nowotworowym w oku). Badania (PET CT, CT i U5G brzucha i miednicy, gastroskopia, kolonoskopia oraz badania laboratoryjne zlecane przez ww. specjalistów to kolejne dodatkowe wydatki. Żylaki nóg to wydatki na zakup leków i zaleconych na stałe środków ortopedycznych. Skarżący oświadczył, że nie stać go na ortopedyczne podkolanówki wobec czego zmuszony jest stosować półśrodki zastępcze. Nieoperacyjna rotoskolioza kręgosłupa wymaga stałej kontroli i corocznej serii zabiegów rehabilitacyjnych. W sierpniu br. planowane jest badanie USG i kolonoskopia jako przygotowanie do zalecanej operacji usunięcia zrostów. Skarżący oświadczył, że głębokie obawy budzą sprawy urologiczne, ponieważ nie realizuje zaleconej przez gastrologa, nierefundowanej przez NFZ konsultacji u dietetyka, której koszt wynosi 100 zł. Skarżący oświadczył, że w dniach od 29 stycznia 2018 r. do 26 kwietnia 2018 r. był hospitalizowany wobec zaawansowanych stanów depresyjnych wynikających wprost z przedłużającego się postępowania podatkowego. Na leczenie według rejestru usług medycznych NFZ przeznaczył 33.160,49 zł, koszt refundowanych leków wyniósł 1.182,69 zł, refundacja wydatków na okulary 70 zł. Na wykupienie leków i badania małżonkowie wydali w czasie choroby 3.000 zł. Usługi stomatologiczne w ostatnim okresie wydali co najmniej 4.000 zł. Opłaty za usługi optyczne wyniosły 510,15 zł. Niebagatelne kwoty wydawane są na trwające już 12 lat działania podejmowane wobec żądania zapłaty podatku od przychodu uzyskanego ze sprzedaży nabytych w latach 1997 i 1998 na GPW zwykłych akcji Banku A.. Tytuł wykonawczy z 30 grudnia 2005 r. opiewa na należność główną 115.252,20 zł, a z kosztami egzekucji i odsetkami na III kw. 2017 r. zobowiązanie wynosi 408.165,72 zł. Postępowania przed NUS Ł.-P., DIS w Ł., WSA w Łodzi i Warszawie, NSA, SR w Ł. i W. generują znaczne wydatki, zwłaszcza na obsługę prawną. Łącznie w 38-ciu sprawach przed WSA, 10-ciu przed NSA, 9-ciu przed SR wydano już 40.370 zł. Tylko postępowanie wymiarowe zakończone wyrokiem sygn. akt II FSK 1302/12, to koszt 7.086 zł (bez zastępstwa prawnego). Z tych względów małżonkowie nie dysponują żadnymi środkami na spłatę zadłużenia. Oświadczyli, że są zadłużeni na kwotę 18.100, zł. W marcu br. byli zmuszeni spłacić łącznie 1.000 zł komornego (niedopłata) co spowodowało brak środków na podstawową egzystencję i leczenie. Wobec powyższego małżonkowie wnieśli o zwolnienie od kosztów tak aby mogli skorzystać z prawa do sądu. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Małżonkowie utrzymują się z emerytur i zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej wysokości 4.835, 29 zł. Wśród zobowiązań i wydatków stałych wnioskodawca wymienił: komorne 445 zł; gaz, energia elektryczna, telefony, internet, tv, ubezpieczenia, migawka - 360,37 zł. Zobowiązania wobec osób trzecich 18.100 zł. Pozostałe środki małżonkowie przeznaczają na prowadzenie gospodarstwa domowego, ochronę zdrowia oraz obronę rodziny przed agresją NUS Ł.-P.. Istotne wydatki przeznaczane są na opiekę, rehabilitację i umożliwienie egzystencji. Od 2006 r. po zabiegu kolektomii, skarżący stosuje bardzo kosztowną dietę pochłaniającą znaczną część dochodów na zakupy wysokiej jakości żywności. Wobec nawrotu w II kwartale ub.r. pokrzywki idiopatycznej i obrzęku naczyniowego stosuje również kosztowne preparaty antyhistaminowe. Podejrzenie wznowienia nowotworu wymaga serii badań i konsultacji alergologa, proktologa, onkologa, gastrologa, neurologa, urologa i okulisty (zmiany w oku) kosztów. Brak środków powoduje, że skarżący nie wykupuje recept a także nie realizuje zleconej przez gastrologa nierefundowanej konsultacji u dietetyka. Żylaki nóg to wydatki na leki i środki ortopedyczne. Nieoperacyjna rotoskolioza kręgosłupa wymaga stałej rehabilitacji. Pomocny do tego rower został okradziony i zdewastowany. Nie wykryto sprawców, a PZU nie wypłaciło odszkodowania. Koszt odbudowy wyniósł 1150 zł. Znaczne kwoty wydawane są na obronę prawną przed konfiskatą mienia, przez organy podatkowe. Kilkadziesiąt postępowań przed organami podatkowymi i sądami administracyjnymi generuje wydatki, zwłaszcza na zastępstwo procesowe. W trakcie 12 lat sporu wydatki te wyniosły 40.370 zł. Przeciwko skarżącemu prowadzona jest egzekucja komornicza na wniosek DIS w Ł., w celu wyegzekwowania kosztów postępowania w wysokości 3.600 zł zasądzonych w wyroku NSA sygn. akt II FSK 1306/12. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Przedstawione szczegółowo we wniosku z 20 czerwca 2018 r. okoliczności dotyczące sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego nie wymagają merytorycznej oceny. Z akt sprawy wynika, że skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zażaleniu z dnia 29 czerwca 2016 r. (karta 62, tom I akt) na postanowienie WSA w Ł. z 15 czerwca 2016 r. oddalające wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego. W dniu 4 sierpnia 2016 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPF (karty 70-73 tom I akt). Zarówno we wniosku z 4 sierpnia 2016 r. jak w aktualnie złożonym, skarżący wnosił o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 9 września 2016 r. starszy referendarz sądowy uznał wniosek za uzasadniony i przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (karty 85-88, tom I akt). Postanowienie to nie zostało zaskarżone, a zatem ma skutki prawomocnego orzeczenia sądu (art. 259 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). W tym stanie rzeczy rozpoznanie ponownego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, a postępowanie o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie z dnia 20 czerwca 2018 r. podlega umorzeniu na podstawie art. 249a P.p.s.a. Zgodnie z przywołanym przepisem jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Na podstawie postanowienia starszego referendarza sądowego z 9 września 2016 r. skarżący korzysta nadal z prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości aż do definitywnego zakończenia postępowania w niniejszej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło