I SA/Łd 142/16

Dnia 24 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędzia WSA Joanna Tarno po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o wyłączenie sędziego NSA Pawła Janickiego od orzekania w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 142/16 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] 2015 roku nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok postanawia: oddalić wniosek. A.Rz A. M zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł z [...]r., którą organ utrzymał w mocy decyzję własną z [...]r. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej tegoż organu z 24 maja 2006 r. w przedmiocie określenia A. M. zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok. Pismem złożonym na rozprawie w dniu 11 stycznia 2017 r. skarżący, w trybie art. 20 § 1, w zw. z art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł o wyłączenie sędziego NSA Pawła Janickiego w sprawie sygn. akt SA/Łd 142/16 wskazując na fakt wydawania niesprawiedliwych, krzywdzących dla podatników z transzy pracowniczej Banku A w W. SA wyroków, z naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącego powyższe dowodzi złej woli i stronniczości w orzekaniu, przez co zdaniem wnioskodawcy zaistniała okoliczność wywołująca uzasadnioną wątpliwość co do możliwości orzekania przez Sędziego w tej sprawie bezstronnie, zgodnie z obowiązującym prawem zwłaszcza art. 45 § 1 Konstytucji Rzeczypospolitej. Zdaniem wnioskodawcy, meritum skargi jaka ma być rozpatrzona jest w istotnej części tożsame z przedmiotem skargi rozpatrzonej w dniu 24 października 2006 r. przez sędziego NSA Pawła Janickiego sygn. akt l SA/Łd 911/06 oraz orzeczeń wydanych z Jego udziałem dla innych podatników akcjonariuszy z transzy pracowniczej Banku A wyroki sygn. akt l SA/Łd 796/06, l SA/Łd 886/08 i I SA/Łd 1396/11. W dniu 12 stycznia 2017 r. sędzia NSA Paweł Janicki złożył oświadczenie, iż nie są mu znane żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie. Oświadczył również, że nie zachodzą podstawy do wyłączenia go z mocy ustawy określone w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. W rozumieniu art. 18 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (§ 1). Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 2). Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Stosownie zaś do brzmienia art. 19 p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Skład orzekający w tej sprawie analizując wniosek skarżącego w kontekście przywołanych wyżej przesłanek z art. 18 i 19 p.p.s.a. nie dopatrzył się żadnych okoliczności, które uzasadniałyby jego uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Mając na uwadze podstawowy zarzut rozpatrywanego wniosku, a mianowicie fakt, iż wskazany sędzia orzekał we wcześniejszych sprawach zainicjowanych przez skarżącego należy podkreślić, że okoliczność orzekania wcześniej w sprawach, w których skarżący jest stroną, nie jest wystarczającą przesłanką wyłączenia. Wskazany przez skarżącego sędzia orzekał w innych sprawach, których przedmiotem kontroli były inne decyzje, ponadto skarżący nie przedstawił okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonego przez Sędziego oświadczenia co do okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Zdaniem sądu rozstrzygnięcia wskazywane przez skarżącego nie mogą rzutować na ocenę bezstronności sędziego, bowiem prawidłowość ich podjęcia może być kwestionowana jedynie w drodze właściwych środków zaskarżenia, przysługujących stronie w toku postępowania, z których zresztą skarżący korzystał. Zarzuty w tym zakresie należy uznać za bezzasadne. Odnosząc się do zarzutu złej woli i stronniczości wskazanego sędziego podkreślić należy, iż zgłaszając wniosek o wyłączenie sędziego należy wskazać na motywy ewentualnego stronniczego działania sędziego. Nie jest wystarczająca sama utrata wiary w bezstronność sędziego wynikająca z jednostronnych odczuć wnioskującej, konieczne jest wskazanie obiektywnych, poważnych powodów wnoszenia żądania. Dodatkowo należy zauważyć, że rozpatrzenie wniosku o wyłączenie sędziego powinno odbywać się każdorazowo w odniesieniu do okoliczności konkretnej sprawy. Niedopuszczalne jest bowiem formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności jednostkowej sprawy. Przesłanki będące podstawą wyłączenia sędziego powinny pozostawać w związku przyczynowym między ich wystąpieniem a powstaniem oceny sądu w taki sposób, że prawdopodobne jest, iż w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 94). W literaturze podkreśla się, że bezstronność sędziego jest ściśle związana z obiektywizmem w rozstrzyganiu danej sprawy, a więc wolnego od emocji stosunku do sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia bądź też emocjonalnego stosunku do strony wynikającego m.in. z więzi rodzinnej, przyjaźni lub koleżeństwa (por. Z. Tabor, T. Pietrzykowski, Bezstronność jako pojęcie prawne [w:] Prawo a wartość, s. 273). Dodać wreszcie trzeba, że sędzia Paweł Janicki złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania sprawy skarżącego i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi – w przekonaniu składu orzekającego - żadnych wątpliwości. Podsumowując sąd stwierdził, że podniesione przez skarżącego okoliczności nie świadczą o spełnieniu którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny, w ocenie skarżącego dla niego niekorzystny, oraz że wydaje odmienne od jego oczekiwań rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego. W tym stanie rzeczy wniosek o wyłączenie sędziego NSA Pawła Janickiego podlegał oddaleniu, o czym sąd orzekł na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 19 i art. 18 § 1 p.p.s.a. P.C.