I SA/Łd 1421/08

WyrokWSA w Łodzi2009-03-10

Skład orzekający: Paweł Kowalski, Bogdan Lubiński, Ewa Cisowska – Sakrajda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu kontroli skarbowej odmawiające rejestracji dźwięku i obrazu podczas konfrontacji, a następnie postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na to postanowienie, mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa uwzględnienia żądania strony dotyczącego rejestracji dźwięku i obrazu podczas konfrontacji nie mogła nastąpić w formie postanowienia, a w konsekwencji na taką odmowę nie mogło przysługiwać zażalenie. Jedyną formą obrony przed naruszeniem prawa w ocenie strony w trakcie postępowania podatkowego przez organy podatkowe są zarzuty złożone w odwołaniu na decyzję wymiarową lub w skardze do sądu. W związku z tym, postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia było prawidłowe.
Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o rejestrację dźwięku i obrazu podczas konfrontacji w postępowaniu podatkowym. Inspektor Kontroli Skarbowej odmówił tej rejestracji, powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące kontroli. Strona złożyła zażalenie na to postanowienie, które Dyrektor Izby Skarbowej uznał za niedopuszczalne. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o kontroli skarbowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.) Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda Protokolant: ref. – staż. Ewa Jodełka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2009 roku sprawy ze skargi A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] numer [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w sprawie odmowy rejestracji dźwięku i obrazu oddala skargę I SA/Łd 1421/08 UZASADNIENIE Decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] uchylono w całości decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] zmienioną decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...], którymi określono - Sp. z o.o. "A" w Ł. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1999 w wysokości 262.449,00 zł. Sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji, bowiem rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. W jednym z punktów powyższej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zalecił organowi l instancji przeprowadzenie dowodu w postaci konfrontacji J. K. z T. F. Organ l instancji zastosował się do powyższego i wyznaczył termin konfrontacji na dzień 19 sierpnia 2008r. W wyznaczonym dniu do organu stawili się J. K., T. F. wraz z pełnomocnikami A. K., W. M. i P. Z.. Przed przystąpieniem do konfrontacji strona skarżąca pismem z dnia 19 sierpnia 2008r. wniosła o "przeprowadzenie wszystkich czynności z jednoczesną rejestracją dźwięku i obrazu, oraz umożliwienie dokonywania tych czynności pełnomocnikom A Sp. z o.o. i obecnym podczas konfrontacji". Inspektor Kontroli Skarbowej odmówił rejestracji dźwięku i obrazu w trakcie konfrontacji pomiędzy p. F. i p. K. powołując się na przepis art. 287 §1 i 290 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 147 Kpk - czemu dała wyraz na w/w piśmie strony poprzez dokonanie notatki. Inspektor Kontroli Skarbowej ponadto opisała całą sytuację w protokole konfrontacji z dnia 19 sierpnia 2008r. Pismem z dnia 19 sierpnia 2008 r. adresowanym do Izby Skarbowej w Ł., strona skarżąca złożyła "zażalenie na postanowienie Inspektora Kontroli Skarbowej wydane dnia 19 sierpnia 2008r. i odmawiające stronie rejestracji dźwięku i obrazu podczas konfrontacji w tym dniu. Postanowieniu temu zarzuciła naruszenie art. art. 217, 287 § 1, 290a oraz 180, 181 w związku z art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz ponowne przeprowadzenie dowodu w sposób zgodny z żądaniem strony. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia z dnia 19 sierpnia 2008r. na postanowienie Inspektora kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...], którym odmówiono stronie skarzacej rejestracji dźwięku i obrazu podczas konfrontacji pomiędzy T. F. i J. K. Na powyższą decyzję skarżąca spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia: - art. 216 § 1, w związku z art. art. 120, 121 § 1 i § 2, 210 §4, 217 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), oraz - art. 8 ust 1 pkt 3 w związku z art. 11 ust 2 pkt 3a, art. 31 ust 1 i ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2004 r. Nr 8 poz. 65 ze zm.), poprzez błędną interpretację, w wyniku której Inspektor Kontroli Skarbowej wydał w sposób rażąco sprzeczny z prawem postanowienie, a Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. (organ odwoławczy) błędnie uznał, że wydane przez Inspektora Kontroli Skarbowej postanowienie zasługuje na rozpatrzenie, - art. 217 § 1 pkt 4 w związku z art. art. 219, 287 § 1, 290 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 147 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997r. Nr 89 poz. 555 ze zm.), poprzez błędną interpretację, w wyniku której powołano jako uzasadnienie prawne postanowień przepisy nie mające żadnego związku ze sprawą. Mając na uwadze powyższe wniesiono o stwierdzenie nieważności obu zaskarżonych postanowień. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację, o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Oceniając stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz strony skarżącej zawarte w skardze i w złożonym na rozprawie piśmie można dojść do wniosku, że Dyrektor zasadność swojego stanowiska opiera na bezpodstawnym żądaniu podatnika wydania postanowienia i niedopuszczalności złożenia zażalenia, o czym mowa w art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Natomiast strona skarżąca zasadność swoich twierdzeń opiera na naruszeniu przez organy podatkowe tego przepisu wraz z naruszeniem zasad postępowania dowodowego . Przechodząc zatem do rozstrzygnięcia sporu między stronami, w punkcie wyjścia należało stwierdzić, że nie zwróciły one uwagi, iż wniosek strony z dnia 19 sierpnia 2008 roku, który stał się przyczyną sporu będącego przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia, został złożony w trakcie trwania postępowania podatkowego po wydaniu decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej i uchylającej decyzję do ponownego rozpoznania w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] Sygn.akt [...]. Inspektor Kontroli Skarbowej odmówiła uwzględnienia żądania strony o przeprowadzenie czynności z jednoczesną rejestracją dźwięku i obrazu także pełnomocnikom podatnika wskazując na przepisy art. 287 §1 i art. 290 Ordynacji podatkowej. Godzi się w tym miejscu podnieść, że wskazane wyżej przepisy dotyczą postępowania unormowanego w Dziale VI Ordynacji podatkowej tj. kontroli podatkowej. Dokumentowanie przebiegu kontroli przez kontrolującego następuje w formie protokołu, zaś stan faktyczny może być utrwalany za pomocą nośników dźwięku i obrazu (art. 290 § l O.p.). Z kolei stosownie art.291 § 4 Ordynacji podatkowej kontrola zostaje zakończona w dniu doręczenia protokołu kontroli. Powyższe oznacza, że skoro postępowanie kontrolne prowadzone w ramach przepisów Działu VI Ordynacji podatkowej zostało zakończone, które to jest postępowaniem odrębnym w stosunku do postępowania podatkowego unormowanego w Dziale IV Ordynacji podatkowej, to odmowa uwzględnienia żądania podatnika nie mogła nastąpić w oparciu o te przepisy. Z chwilą wszczęcia postępowania podatkowego (Dział IV O.p.) kończy się możliwość stosowania przepisów regulujących kontrolę podatkową (Dział VI O.p.), bowiem trybów tych nie można mieszać. Oceniając zasadność żądania podatnika zawartego w jego wniosku z dnia 19 sierpnia 2008 roku należy wskazać, że czym innym jest wniosek dowodowy a czym innym przeprowadzenie dowodu w określonej formie. Art 180 § l Ordynacji podatkowej przyjął zasadę otwartego systemu dowodów w postępowaniu podatkowym. Konsekwentnie do tej zasady w art. 181 Ordynacji podatkowej przyjęto, że katalog dowodów nie jest zamknięty. Z kolei, to na organie podatkowym spoczywa obowiązek zebrania oraz wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § l O. p.) i dokonania swobodnej jego oceny (art. .191 O.p.). Sporządzanie protokółów należy do czynności postępowania podatkowego o charakterze materialno - technicznym, co wynika z art. 172 Ordynacji podatkowej. Natomiast protokół utrwalający przebieg konfrontacji, jak miało to miejsce przy rozpatrywaniu tej sprawy, jest dowodem w postępowaniu wówczas, gdy zostanie sporządzony w sposób określony w przepisach rozdziału 9 Działu IV Ordynacji podatkowej. Zatem jeżeli podatnik miał zastrzeżenia co do formy przeprowadzenia dowodu, a co nie znalazłoby odbicia w treści protokółu , to wadliwość taką powinien podnieść w zarzutach odwołania czy też w skardze do sądu. Natomiast żądanie przeprowadzenia dowodu za pomocą dźwięku i obrazu w sytuacji gdy te czynności są utrwalane w protokóle podlegają ocenie organu. Reasumując należało stwierdzić, iż wszystkie zarzuty dotyczące naruszenia postępowania podatkowego nie mogły odnieść zamierzonego skutku w sprawie będącej przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia. Przechodząc zatem do meritum sprawy, należy przyznać rację Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł. Przepisy Ordynacji podatkowej wskazują na przypadki, w których wydawane są postanowienia. Zwykle są to te, od których służy zażalenie. Zatem stronie prawo złożenia zażalenia od postanowienia służy tylko gdy tak stanowi ustawa, co w sposób jednoznaczny wynika z treści art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej. Przypomnieć trzeba, że co do zasady postanowienia nie służą załatwieniu istoty sprawy, bo są wydawane w odniesieniu do kwestii procesowych, wyłaniających się przy rozpatrywaniu sprawy, chyba że przepisy Ordynacji stanowią inaczej, co wynika z art. 216 § 2. W tej sprawie odmowa uwzględnienia żądania strony zawartego w piśmie z dnia 19 sierpnia 2008 nie mogła nastąpić w formie postanowienia i w konsekwencji na taką odmowę nie mogło przysługiwać zażalenie, a jedyną formą obrony przed naruszeniem w ocenie strony prawa w trakcie toczącego się postępowania podatkowego przez organy podatkowe będą zarzuty na takie postępowanie złożone w odwołaniu na decyzję wymiarową lub w skardze do sądu. Z tych względów na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153 , poz 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. TF

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło