I SA/Łd 1422/10

Dnia 21 stycznia 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zmiany w części decyzji w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 rok i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – B. K. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. B.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zmiany w części decyzji w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 rok i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł podatnik złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Uzyskuje dochód z tytułu działalności gospodarczej i umowy o pracę w kwocie około 10.000 zł miesięcznie. Jego majątek stanowi nieruchomość przemysłowa o powierzchni około 3400 m2 oraz nieruchomość mieszkalna o powierzchni około 1100 m2. Ponadto posiada zasoby pieniężne w wysokości ok. 100.000 zł. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Tytułem wstępu wyjaśnić przede wszystkim należy, że prawo pomocy jest szczególną instytucją procesową, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ono realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz.U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284 ze zm.). Podkreślić przy tym jednak należy, że prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. W przypadku, gdy dostęp jednostki do sądu jest ograniczony, czy to przez działanie prawa, czy faktycznie, ograniczenie tego prawa nie będzie sprzeczne ze wskazanymi wyżej przepisami Konstytucji i Konwencji, gdy ograniczenie dostępu do sądu nie narusza samej istoty tego prawa i gdy zmierza do realizacji uzasadnionego prawnie celu oraz gdy zachowana została rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami a celem, do realizacji którego stosowane środki zmierzały. Stąd ograniczona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, a sposób, w jaki ta procedura funkcjonuje w poszczególnych sprawach, winien być pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności i nie powinien rzutować na istotę prawa dostępu do sądu (por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 16 lipca 2002 roku w sprawie P., C. i S. vs. Wielka Brytania nr 56547/00, opubl. Lex nr 75481). Instytucję prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym regulują przepisy zawarte w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. Jednocześnie podkreślić należy, że wykładnia zawartego w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zwrotu "gdy osoba ta wykaże", sprowadza się do przyjęcia, iż to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w powołanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wykazanie tych przesłanek powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, wynika, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Uzyskuje dochód z tytułu działalności gospodarczej i umowy o pracę w kwocie ok. 10.000 zł miesięcznie. Jego majątek stanowi nieruchomość przemysłowa o powierzchni około 3400 m2 oraz nieruchomość mieszkalna o powierzchni około 1100 m2. Ponadto posiada zasoby pieniężne w wysokości ok. 100.000 zł. Biorąc zatem pod uwagę zawarte we wniosku oświadczenia skarżącego dotyczące jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych oraz kwotę wpisu od skargi w niniejszej sprawie Referendarz sądowy uznał, iż skarżący nie wykazał, że znajduje się w wyjątkowej sytuacji majątkowej warunkującej przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie, a tym samym uzasadniającej przerzucenie kosztów postępowania ze skargi wnioskodawcy na ogół społeczeństwa. Dokonując powyższej oceny Referendarz sądowy wziął w szczególności pod uwagę wysokość miesięcznego dochodu skarżącego oraz fakt, iż posiada on majątek o znacznej wartości w postaci nieruchomości przemysłowej o powierzchni około 3400 m2, nieruchomości mieszkalnej o powierzchni około 1100 m2 oraz zasobów pieniężnych w kwocie ok. 100.000 zł. Wobec powyższego, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Co więcej, fakt zgromadzenia przez skarżącego zasobów pieniężnych w kwocie ok. 100.000 zł, nawet przy uwzględnieniu niewątpliwej konieczności ponoszenia kosztów utrzymania własnego, dowodzi niezbicie, że sytuacja majątkowa skarżącego pozwala mu na poniesie kosztów związanych ze skargą inicjującą postępowanie w niniejszej sprawie. Podkreślenia wymaga przy tym fakt, że sam skarżący nie przedstawił we wniosku żadnych okoliczności potwierdzających zasadność przyznania mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)