I SA/Łd 1422/13
PostanowienieWSA w Łodzi2014-07-22
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej, jeśli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, ale istnieją perspektywy poprawy jej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, polegającym na zwolnieniu od wpisu od skargi kasacyjnej, jeśli wykaże ona brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Nawet jeśli istnieją perspektywy poprawy sytuacji finansowej, np. poprzez sprzedaż nieruchomości, nie wyklucza to przyznania częściowego prawa pomocy, zwłaszcza gdy skarżąca już skorzystała ze zwolnienia od wpisu od skargi.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi oddalającego jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka wykazała stratę w ostatnim roku obrotowym, zerowe stany kont bankowych, ale posiadała środki w kasie i na rachunkach bankowych oraz doraźne potrzeby pokrywał wspólnik. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, spółka przedstawiła dodatkowe dokumenty dotyczące swojej sytuacji majątkowej i finansowej, w tym informacje o umowie przedwstępnej sprzedaży nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 lipca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2008 roku p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącej – A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2008 roku.
Wobec treści wyroku skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniosła skargę kasacyjną, a następnie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W oświadczeniu o majątku i dochodach, zawartym na urzędowym formularzu (PPPr), skarżąca podała, że przedmiotem działalności Spółki jest najem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi (PKD 68 20 Z) oraz najem nieruchomości na własny rachunek (PKD 70 20 Z). Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 1.000.000 zł. Wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 971.000 zł. W ostatnim roku obrotowym Spółka poniosła stratę szacunkową w wysokości -510.478 zł. Stan obu posiadanych kont bankowych Spółka określiła jako "zerowy".
Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku skarżąca dodatkowo podniosła, że doraźne potrzeby Spółki pokrywa wspólnik R. R. ze środków własnych. Możliwości tego źródła wyczerpały się. Drugi wspólnik od 2008 roku jest poszukiwany i niedostępny. Spółka nie posiada żadnych innych możliwości finansowych.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 25 czerwca 2014 roku wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, złożenie odpisu aktualnego (wskazanego we wniosku) bilansu oraz rachunku zysków i strat, wskazania źródła i kwoty środków wydatkowanych miesięcznie na finansowanie bieżącej działalności Spółki, nadesłanie deklaracji podatkowych (VAT-7) z okresu ostatnich 3 miesięcy, złożenie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego Spółki za 2013 rok oraz wyjaśnienie kwestii ewentualnego znalezienia inwestorów w branży, mających dofinansować skarżącą Spółkę (poprzez przystąpienie do niej lub nabycie majątku), na które to działania powoływała się Spółka na wcześniejszym etapie postępowania - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w drodze pisma z dnia 15 lipca 2014 roku nadesłała wymagane dokumenty dotyczące jej sytuacji majątkowej.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 2 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może być przyznane na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że przedmiotem działalności skarżącej Spółki są najem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi oraz najem nieruchomości na własny rachunek. Wysokość kapitału zakładowego Spółki zamyka się kwotą 1.000.000 zł. Wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok obrotowy wynosi 971.000 zł. W ostatnim roku obrotowym Spółka poniosła stratę w wysokości
-510.479,70 zł. Konta bankowe Spółki wykazują stan zerowy. Jednocześnie z nadesłanego bilansu Spółki za 2013 rok wynika, że na dzień 31.12.2013 rok posiadała ona środki w kasie i na rachunkach bankowych w kwocie 2.957,48 zł. Aktualnie doraźne potrzeby Spółki pokrywa wspólnik R. R. ze środków własnych. Są to koszty usług telekomunikacyjnych i pocztowych, energii elektrycznej, abonament za ochronę i monitoring obiektu, wynagrodzenie pracownika oraz koszty sporadyczne, tj. koszty drobnych napraw i koszty obsługi prawnej. Średnie miesięczne koszty za ostanie trzy miesiące wyniosły 3.216,60 zł. Możliwości tego źródła, jak wskazała skarżąca, wyczerpały się. Drugi wspólnik od 2008 roku jest poszukiwany i niedostępny, w związku z tym Spółka nie posiada aktualnie żadnych innych możliwości finansowych. Ponadto z nadesłanych dokumentów wynika, że skarżąca zawarła umowę przedwstępną z kolejnym potencjalnym nabywcą nieruchomości, który obecnie stara się o pozyskanie środków na sfinansowanie tego zakupu.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej zasługuje na częściowe uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Skarżąca wykazała bowiem, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wpisu od tejże skargi.
Jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych Referendarz sądowy na tym etapie postępowania uznał za niezasadny. W ocenie Referendarza sądowego przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja finansowa skarżącej świadczy wprawdzie o występującym obecnie braku zdolności płatniczych, niemniej jednak z nadesłanego pisma z dnia 15 lipca 2014 roku wynika, że skarżąca podjęła działania zmierzające do znalezienia inwestorów w branży, którzy dofinansowaliby Spółkę poprzez przystąpienie do niej lub nabycie majątku. Obecnie, jak podała skarżąca, została podpisana umowa przedwstępna z kolejnym potencjalnym nabywcą nieruchomości, który stara się o pozyskanie środków na sfinansowanie tego zakupu. Okoliczność ta nie pozwala zatem na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez skarżącą. Nie ulega przy tym wątpliwości, że uzyskana przez skarżącą kwota wynikająca ze zbycia nieruchomości realnie wpłynie na poprawę jej sytuacji finansowej, umożliwiając poniesienie pozostałych kosztów sądowych. Ponadto zauważyć należy, że skarżąca skorzystała już ze zwolnienia od wpisu od skargi w niniejszej sprawie, a zatem została już zwolniona z obowiązku uiszczenia znaczącej kwoty kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
E.B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło