I SA/Łd 1426/10
WyrokWSA w Łodzi2011-03-16
Skład orzekający: Tomasz Adamczyk, Joanna Tarno, Paweł Janicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie SKO stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej o ustaleniu podatku od nieruchomości jest zasadne w sytuacji doręczenia decyzji w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja podatkowa została skutecznie doręczona stronie w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, co skutkowało rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania. Wobec uchybienia temu terminowi odwołanie było bezskuteczne, a postanowienie SKO stwierdzające uchybienie terminu jest prawidłowe i zasługuje na utrzymanie w mocy.Stan faktyczny
Burmistrz S. wydał decyzję ustalającą podatek od nieruchomości za 2009 rok na kwotę 94 zł na rzecz M. M. Decyzja została doręczona listem poleconym w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej po dwukrotnym awizowaniu. M. Z. M. złożył odwołanie po upływie 14-dniowego terminu, które SKO uznało za niedopuszczalne z powodu uchybienia terminowi. Skarżący kwestionował skuteczność doręczenia decyzji, wskazując na błędne oznaczenie adresata i brak cech identyfikacyjnych decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 marca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędzia NSA Paweł Janicki Protokolant: Asystent sędziego Joanna Skrzypczak-Zajger po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2011 roku sprawy ze skargi M. Z. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na 2009 rok oddala skargę.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. na podatek od nieruchomości za rok 2009 Burmistrz S. ustalił Panu M. M. wysokość podatku od nieruchomości na kwotę 94 zł, obliczoną w sposób wskazany w osnowie aktu. W uzasadnieniu przywołano ,że wysokość daniny ustalono na podstawie złożonej przez podatnika informacji podatkowej oraz danych wynikających z ewidencji gruntów , stosując stawki określone w uchwale Rady Miejskiej S.. Przedmiotem opodatkowania były grunty pozostałe o pow. 429 m kw. . Decyzję próbowano doręczyć podatnikowi w dniu [...] r. jednakże jak wynika z treści sporządzonej na tą okoliczność notatki przez pracownicę Urzędu Miejskiego w S., pod adresem P. ul. A 182 m 41 nikogo nie zastano.
W tej sytuacji decyzję wysłano listem poleconym i wobec jej nie podjęcia przez adresata pomimo dwukrotnego awizowania uznano za doręczoną w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej .
W dniu [...] roku ten sam organ I instancji decyzją o numerze [...] ponownie orzekł o podatku od nieruchomości w odniesieniu do tego samego przedmiotu, wskazując jako podatnika M. Z. M. . Przedmiotową decyzję strona odebrała [...] r.
W związku ze złożonym odwołaniem od tej decyzji, w której strona zarzuciła , iż decyzja dotyczy bliżej nieokreślonej gruntowej nieruchomości w S. o pow. 429 m kw. podatnik przypuszcza ,że decyzja dotyczy jego własności ale wobec faktu ,iż nie określa przedmiotu opodatkowania jest ona fikcyjna a także ustalona z rocznym opóźnieniem, co winno skutkować jej uchyleniem jako sprzecznej z prawem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. uchyliło w całości wskazaną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w sprawie.
W ocenie organu odwoławczego w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja z [...] r. w sprawie ustalenia skarżącemu zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. , która weszła do tego obrotu [...] r. i jest decyzją ostateczną. Organ zauważył przy tym ,że w odwołaniu strona wskazała ten sam adres do korespondencji , który widniał na przesyłce zawierającej decyzję organu podatkowego I instancji z [...] r.
Wobec wydania decyzji z [...] r. o nr [...] organ odwoławczy stwierdził ,że zaistniała sytuacja , w której rozstrzygnięto dwa razy tę samą sprawę – określono zobowiązanie podatkowe za ten sam okres podatkowy tj. 2009 r.
Okoliczność ta stanowi w ocenie organu II instancji przesłankę upoważniającą do stwierdzenia nieważności decyzji , o której mowa w art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Mając to na uwadze organ odwoławczy w związku ze złożonym odwołaniem od decyzji z [...] r. uchylił w całości tą decyzję i umorzył postępowanie w sprawie podnosząc , iż w postępowaniu odwoławczym brak jest możliwości stwierdzenia nieważności decyzji.
W dniu [...]r. Pan M. Z. M. złożył odwołanie od decyzji podatkowej z dnia [...] r. nr [...]r. , wskazując ,że doręczono Mu ją [...]r.
W uzasadnieniu podniósł ,że opisana decyzja posiada wpisanego niewłaściwego właściciela pomimo zgłoszonych zmian na stosownych formularzach informacji podatkowej, nadto jest ona pozbawiona cech identyfikacyjnych przedmiotu opodatkowania , co pozostaje w sprzeczności z regulacjami Ordynacji podatkowej oraz z wydanymi już decyzjami SKO z [... r. i [...]r.
Mając na uwadze wskazane zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zalecenie organowi I instancji wydania właściwej prawnie decyzji za 2009 r. Wskazano także na konieczność zmiany decyzji SKO z [...]r. , która utrzymała w obiegu prawnym decyzję zaskarżoną, błędnie argumentując ,że została ona w sposób zgodny z prawem doręczona.
Postanowieniem z [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło uchybienie terminowi do wniesiona odwołania od powyższej decyzji.
W uzasadnieniu wskazano ,że zaskarżona decyzją weszła do obrotu prawnego [...] r. wobec doręczenia jej stronie w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej ( po uprzednim dwukrotnym awizowaniu). Mając to na uwadze organ powołał się na regulację art. 220 § 1 OP i art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 OP zauważając ,że odwołanie winno być wniesione w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W okolicznościach sprawy w ocenie SKO termin ten rozpoczął swój bieg od dnia [...] r. i upływał w dniu [...]r. Skoro strona złożyła odwołanie [...] r. oznacza to ,że uchybiła terminowi przewidzianemu w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej .
Organ zauważył ,że na przedmiotowe rozstrzygniecie nie miała wpływu okoliczność otrzymania przez stronę kopii wskazanej decyzji z [...] r. , którą organ I instancji przesłał skarżącemu ( na jego żądanie ) przy piśmie z dnia [...]r., doręczonym stronie [...] r. .
W konkluzji postanowienia organ stwierdził ,że w przedmiotowej sprawie nastąpiło uchybienie ustawowego terminu do wniesienia odwołania , co powoduje jego bezskuteczność. Ta sytuacja nakazywała stosownie do art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej orzec o powyższym stosownym postanowieniem.
W skardze na powyższe postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. podatnik nie zgadzając się z argumentacją przedstawioną przez SKO wniósł o uchylenie orzeczenia administracyjnego w całości i zobligowanie SKO do dokonania ponownej analizy materiału zgromadzonego w sprawie .
Wskazano , iż SKO winno wydać decyzję uchylającą decyzje z [...] r. Burmistrza S. nr [...] r. i zlecić wydanie nowej właściwej decyzji za rzeczony rok dla M. Z. M. jako prawnego właściciela działki gruntu określonej w [...] i zbiorze danych dokumentacyjnych Starostwa Powiatowego [...] . Skarżący wskazał na naruszenie art. 247 § 1 OP poprzez to , iż błędem było przyjęcie ,że decyzję doręczono w dniu [...] r. albowiem niejaki "M. M." w żadnym czasie nie był i nie jest zameldowany na pobyt stały ( art. 25 i 28 KC) w miejscowości P. i nie przebywał pod adresem wskazanym w decyzji tj. ul. A182/41 .
Pod wskazanym adresem jak twierdzi skarżący był i jest zameldowany M. Z. M. prawny właściciel opisanej w skardze nieruchomości, a usiłowanie doręczenia dla M. M. opisanej decyzji było sprzeczne z prawem po stronie Burmistrza.
W odpowiedzi na skargę organ pozostał przy dotychczasowym stanowisku wnosząc o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył , co następuje :
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie . Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola zgodności z prawem dotyczy właściwości organu administracyjnego w sprawie, jego kompetencji do załatwienia spraw decyzjami administracyjnymi, poprawnego zastosowania przepisów postępowania administracyjnego oraz załatwienia sprawy na podstawie prawidłowo stosowanych, pod względem zakresu obowiązywania i treści, przepisów prawa materialnego.
Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.
Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę wskazane powyżej przepisy, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Przedmiotem sporu jest kwestia skuteczności doręczenia stronie decyzji Burmistrza S. z [...]r. ustalającej podatek od nieruchomości za 2009 r. .
Strona twierdzi ,że jej nie doręczono albowiem jej adresat M. M. nie jest M. Z. M. – podatnikiem w sprawie. Przy czym nie ma sporu co do tego ,że adres dla obydwu tak określonych adresatów jest ten sam, P., ul A 182 m.41 . Organ wskazał i wynika to z akt administracyjnych , iż nie doszło do doręczenia decyzji w miejscu zamieszkania strony przez upoważnionego pracownika urzędu skutkiem czego decyzję wysłano listem poleconym i wobec dwukrotnego awizowania i nie podjęcia przesyłki pocztowej uznano ją za doręczoną trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. tj. z 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zm. ) , dalej w skrócie "Op." .
Strona natomiast na przestrzeni całego toczącego się postępowania administracyjnego lansuje tezę ,że pod wskazanym adresem nie zamieszkuje M/ M. , a zatem nie mogło dojść do doręczenie przesyłki w ogólności ( in fine uzasadnienia skargi określonej odwołaniem zażaleniowym ).
W sporze tym rację przyznać należy organowi.
Z załączonego do akt zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów z 25 stycznia 2007 r. Starostwa Powiatowego w P.. ( k.3 i 3 odw. akt adm.) wynika, że M. M. jest wpisany jako jedyny właściciel nieruchomości o pow. 429 m ² w jednostce ewidencyjnej S. – Miasto , który zamieszkuje w P. przy ul. A 182 m. 41. W oparciu o te dane określono skarżącego jako podatnika podatku od nieruchomości za 2009 r. i także w oparciu o nie zaadresowano przesyłkę pocztową . Stosowną informację na ten temat organ I instancji zawarł w uzasadnieniu decyzji. W tej sytuacji nie sposób odmówić racji organowi ,że decyzja została wydana na rzecz właściwej osoby i prawidłowo wskazano miejsce jej zamieszkania.
Ponadto na stronie 5 akt administracyjnych znajduje się notatka służbowa z 30 listopada 2009 r. sporządzona na okoliczność podjętej próby doręczenia wskazanej decyzji wprost stronie przez pracownika urzędu jednakże wobec nie zastania adresata ( lokal zamknięty) nie doszło do doręczenia w ten sposób.
W tej sytuacji organ postąpił słusznie wysyłając decyzję pod wskazany adres listem poleconym dla M. M. i wobec dwukrotnego awizowania ( 3.12.2009 r. i 10.12.2009 r. ) miał prawo uznać , że została ona doręczona w trybie art. 150 § 2 Op.
Stosownie do brzmienia art. 148 § 1 OP. pisma doręcza się osobom fizycznym w miejscu zamieszkania lub miejscu pracy. Natomiast zgodnie z art. 149 Op. tak jak w okolicznościach sprawy w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się pełnoletniemu domownikowi , sąsiadowi lub dozorcy domu , gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o tym umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach zamieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
W sytuacji niemożności doręczenia przesyłki pocztowej w opisany wyżej sposób ustawodawca w art. 150 Op. przewidział tzw. zastępczy sposób doręczenia , o czym wcześniej . Ten właśnie sposób doręczenia organ zastosował prawidłowo. Artykuł 150 § 2 o.p. wprowadza fikcję prawną doręczenia. Oznacza to ,w konsekwencji, że nie ma możliwości obalenia skutku doręczenia płynącego z treści tego przepisu. Adresat może zatem nie tyle podważyć skutek doręczenia, co ma możliwość wykazania, że przepis ten w ogóle nie mógł być zastosowany albo też został zastosowany wadliwie. W szczególności adresat pisma może wykazać, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością.
Jak wynika z twierdzeń skargi strona podnosi , że adresatem przesyłki pocztowej zawierającej decyzję z [...] r. nie była ona lecz M. M. .
W ocenie sądu stanowisko to nie zasługuje na podzielenie. Organ prawidłowo określił podatnika dysponując danymi urzędowymi ( informacja z ewidencji gruntów ) i trudno przyjąć ,że zaadresowanie pisma dla M. M. zamiast M. Z. M. stanowiło przeszkodę dla odebrania decyzji . Ponadto , jak wynika z informacji w sprawie podatku od nieruchomości na 2005 i 2006 r. ( K.2 akt adm. ) strona zwyczajowo podpisuje się także M. M. a zatem w ocenie sądu brak na kopercie zawierającej zaskarżoną decyzję drugiego imienia strony przy jednoczesnym prawidłowym wskazaniu jego adresu nie stanowiło o takiej wadliwości , która skutkowałaby tym ,że dane adresata umieszczone na dowodzie doręczenia ( koperta K. 7 odw. akt adm. ) uniemożliwiały odebranie przesyłki pocztowej z zawartą w niej decyzją na podatek od nieruchomości za 2009 rok. Przy czym znamiennym jest ,że strona zamiennie podpisuje się jako M. M. oraz M, Z. M. (np. skarga do WSA, wniosek o udzielnie pomocy prawnej ).
W tych okolicznościach w ocenie sądu z całą stanowczością stwierdzić należy ,że organ podatkowy skutecznie w oparciu o wskazane wyżej przepisy doręczył skarżącemu rzeczoną decyzję w dniu [...] r. . Dla uznania, że decyzja została skutecznie doręczona w trybie art. 150 o.p. konieczne jest wykazanie przez organ administracji, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata w sposób niebudzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać (wyrok NSA z dnia 31 czerwca 2006 r., I FSK 565/05, niepubl.). Organ obowiązkowi temu sprostał.
Wobec tego słusznie wskazał organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu , iż doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji skoro przepis art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 Op. wprowadza dla tej czynności termin 14 dniowy od dnia doręczenia decyzji , który upływał dla strony w dniu 31 grudnia 209 roku. Na stan ten nie ma żadnego wpływu to, że organ I instancji doręczył stronie na jej prośbę kserokopię decyzji podatkowej z 30 listopada 2009 r. wraz z kserokopią dowodu doręczenia ( koperta listu poleconego ), co strona potraktowała jako skuteczne doręczenie jej przedmiotowej decyzji przyjmując za podstawę do złożenia odwołania w dniu [...] r. . Odwołanie to skutku zakładanego przez stronę odnieść jednak nie mogło albowiem w obrocie prawnym funkcjonowała już rzeczona decyzja jako ostateczna wobec nie zaskarżenia jej we właściwym terminie tj. do dnia [...] r. . Zauważyć przy tym należy ,że strona wraz z odwołaniem nie skorzystała z możliwości wnioskowania o przywrócenie terminu do wniesienie odwołania o czym traktuje przepis art. 162 § 1 i § 2 Op. Zwrócenie się z taką prośbą nakazywałoby organowi dokonanie jego oceny i wydania stosownego rozstrzygnięcia.
Konsekwencją ustalonego prawidłowo przez organ stanu faktycznego było zastosowanie art. 228 §1 pkt 2 oraz § 2 Op. poprzez wydanie odpowiedniego postanowienia .
Końcowo dodać należy ,że poza kognicją sądu pozostaje kwestia właściwego określenia przedmiotu opodatkowania albowiem nie to jest przedmiotem sądowej kontroli . Zarzuty stawiane w tym zakresie przez podatnika mogłyby być formułowane przeciwko wydanej decyzji w stosownym odwołaniu złożonym we właściwym terminie, przewidzianym dla ten czynności.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło