I SA/Łd 143/18

Dnia 26 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr UNP: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2008 roku p o s t a n a w i a : odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. J. S. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2008 roku. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że jej wykonanie rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w szczególności dokonywania potrąceń z uzyskiwanego przez skarżącego wynagrodzenia za pracę, a w konsekwencji trudności w zaspokojeniu najbardziej podstawowych potrzeb. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: W myśl przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody" oznacza szkodę, której nie można zrekompensować wskutek zwrotu spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, czy też przywrócenia rzeczy do pierwotnego stanu (por.: B. Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205 oraz powołane tam postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004r., sygn. akt GZ 138/04 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei "trudne do odwrócenia skutki", to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por.: postanowienia NSA: z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FZ 718/13; z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. - wystąpienia niebezpieczeństwa nastąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Oznacza to, iż to na stronie występującej o wstrzymanie wykonania aktu spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która jest wyjątkiem od zasady wynikającej z przepisu art. 61 § 1 p.p.s.a. Przy czym sam obowiązek uiszczenia podatku nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Konieczność zapłaty podatku i związane z tym uszczuplenie majątku podatnika są zwykłym następstwem decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II GZ 455/12 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązkiem wnioskodawcy jest zatem uprawdopodobnienie, że na skutek uiszczenia podatku grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Odnosząc powyższe do realiów rozpoznawanej sprawy, w ocenie sądu skarżący nie wywiązał się z obowiązku uprawdopodobnienia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, tym samym brak jest podstaw do zastosowania instytucji ochrony tymczasowej określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Lakoniczne wskazanie na ewentualne skutki w sferze majątkowej strony uniemożliwiają sądowi przeprowadzenie obiektywnej oceny, czy w rozpoznawanej sprawie faktycznie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie można nadto pominąć, iż nawet jeżeli dojdzie do wszczęcia wobec strony skarżącej postępowania egzekucyjnego, nie jest ona pozbawiona możliwości normalnej, codziennej egzystencji. W art. 8–10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.) ustawodawca wyłączył bowiem spod egzekucji składniki majątkowe, w tym środki na utrzymanie, gwarantując tym samym zobowiązanym i członkom ich rodzin minimum egzystencji, obejmującej tzw. koszyk produktów i usług zapewniających człowiekowi jego normalne potrzeby biologiczne i społeczne. Podatnik może również ubiegać się o ulgę w spłacie zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) organ podatkowy na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć termin płatności podatku, rozłożyć zapłatę podatku lub zaległości podatkowej na raty, a nawet umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe. Wobec powyższego nie budzi wątpliwości okoliczność, iż wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został poparty stosowną argumentacją, którą sąd mógłby poddać analizie. W tym stanie rzeczy, sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu. Na marginesie dodać należy, iż rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Końcowo należy podkreślić, że fakt przyznania skarżącemu postanowieniem z 20 marca 2018 r. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie ma istotnego znaczenia dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie. Nie sposób nie zauważyć, że przesłanki przyznania prawa pomocy nie są tożsame z przesłankami uzasadniającymi wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego. Wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega ocenie w kontekście spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., zaś wstrzymanie wykonania decyzji lub aktu uzasadniać mogą konkretne okoliczności będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., a nie sama aktualna sytuacja majątkowa, w której znajduje się strona. W tym stanie sprawy sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Ake.