I SA/Łd 1430/15

Dnia 11 lutego 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP:[...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu Z. B. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł (dwieście złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 26 listopada 2015 roku Z. B. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą mu wysokość zobowiązania w podatku dochodowym os osób fizycznych za 2008 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sadowego od skargi w wysokości 3.420 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych w całości. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania są dochody z ich emerytur, które po potraceniach komorniczych wynoszą łącznie 2.018 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że wraz z żoną jest właścicielem domu o powierzchni 180 m2, w którym zamieszkuje, o wartości ok. 500.000 zł zajętego przez komornika. Skarżący był także właścicielem nieruchomości w S., która została zlicytowana przez komornika w grudniu 2015 roku za kwotę 2.646.533 zł, jednak kwota ta nie wystarczy na zaspokojenia wszystkich wierzycieli wnioskodawcy bowiem jego długi zamykają się kwotą 4.000.000 zł Miesięczne udokumentowane koszty utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy wynoszą ok. 500 zł (opłaty za wodę, energię, gaz, podatek od nieruchomości, śmieci). W sezonie zimowy do wydatków tych dochodzą koszty zakupu opału ok. 320 zł miesięcznie. Rodzina ponosi także wydatki na leki w kwocie ok. 170 zł miesięcznie, oraz na ubezpieczenie skarżącego i jego żony w wysokości 80 zł miesięcznie Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. ) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. B. wskazał, że wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania są dochody z ich emerytur, które po potraceniach komorniczych wynoszą łącznie 2.018 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca jest właścicielem domu o powierzchni 180 m2, w którym zamieszkuje, o wartości ok. 500.000 zł zajętego przez komornika. Miesięczne udokumentowane koszty utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy wynoszą ok. 500 zł (opłaty za wodę, energię, gaz, podatek od nieruchomości, śmieci). W sezonie zimowy do wydatków tych dochodzą koszty zakupu opału ok. 320 zł miesięcznie. Rodzina ponosi także wydatki na leki w kwocie ok. 170 zł miesięcznie, oraz na ubezpieczenie skarżącego i jego żony w wysokości 80 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (3.420 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny. Należy podkreślić, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od obowiązku ich ponoszenia stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego uiszczania, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wnioskodawca dysponuje miesięcznym dochodem, który w zestawieniu z wysokością niezbędnych udokumentowanych wydatków, pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty 200 zł tytułem kosztów przedmiotowego postępowania stanowiącej ułamek należnego wpisu od wniesionej skargi, zwłaszcza że kwota ta stanowić będzie jedyną opłatę sądową w jego toku. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AKE.