I SA/Łd 1433/11

PostanowienieWSA w Łodzi2012-02-03

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy skarżący zatrudniony jest w niepełnym wymiarze etatu z niskim wynagrodzeniem, korzysta z pomocy rodziny w zakresie podstawowego utrzymania, nie posiada majątku i nie dysponuje tytułem prawnym do lokalu, należy uznać, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący M. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki. W uzasadnieniu wskazał na zły stan zdrowia, utratę zasiłku rehabilitacyjnego i odmowę przyznania renty, co uniemożliwia mu podjęcie pracy zarobkowej. Po wezwaniu do uzupełnienia informacji, skarżący przedstawił m.in. umowę o pracę w wymiarze 1/8 etatu z wynagrodzeniem 150,15 zł netto oraz zeznanie podatkowe za 2010 rok. Referendarz sądowy uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu M. L. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 lutego 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. L. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w całości decyzji ostatecznej w sprawie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki z o.o. w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń-marzec i październik-listopad 2006 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – M. L. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. M. L. złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy uchylenia w całości decyzji ostatecznej w sprawie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki z o.o. w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń-marzec i październik-listopad 2006 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. We wniosku tym skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 19-letnim synem D.. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że w chwili obecnej nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w sprawie, co podyktowane jest głównie stanem jego zdrowia, który nie pozwala mu na podjęcie odpowiedniego zajęcia. Jednocześnie skarżący podkreślił, że na stan jego możliwości finansowych bardzo istotny wpływ ma fakt odebrania mu prawa do zasiłku rehabilitacyjnego, a także odmowa przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Dodał, że nie posiada żadnego majątku. Ponadto skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych rachunków bankowych, otrzymuje pomoc rodzinną w formie niepieniężnej w łącznej kwocie 300-400 zł. Obowiązek utrzymania syna realizuje całkowicie przez osobiste starania. Lokal mieszkalny, w którym przebywa, zajmuje bez tytułu prawnego. Natomiast stan jego zdrowia na przestrzeni ostatnich lat nie uległ poprawie. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 13 grudnia 2011 roku wezwano wnioskodawcę do wyjaśnienia kwestii partycypowania w kosztach utrzymania syna D. - jego matki, nadesłania odpisu (kserokopii) własnego zeznania podatkowego za 2010 rok, udzielenia informacji w kwestii podejmowania działań zmierzających do przyznania mu statusu osoby bezrobotnej, nadesłania wskazanej we wniosku dokumentacji lekarskiej, której skarżący nie załączył do tegoż wniosku - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w drodze pisma procesowego z dnia 4 stycznia 2012 r. wyjaśnił, że partycypuje w kosztach utrzymania syna w głównej mierze poprzez własne starania przejawiające się w bieżącej opiece i wychowaniu. Jednocześnie przez cały okres choroby próbuje podjąć zajęcia zarobkowe, uwzględniające stan jego zdrowia, które pozwolą mu zdobyć środki na utrzymanie siebie i syna. W chwili obecnej jest zatrudniony w A Sp. z o.o. w P. w wymiarze 1/8 etatu z wynagrodzeniem w wysokości 150,15 zł netto. Do pisma skarżący załączył akt notarialny dotyczący ustanowienia rozdzielności majątkowej oraz zeznanie podatkowe PIT-37 za 2010 rok. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 19-letnim, uczącym się synem D.. W chwili obecnej skarżący jest zatrudniony w A Sp. z o.o. w P. w wymiarze 1/8 etatu z wynagrodzeniem w wysokości 150,15 zł netto. Z uwagi na powyższą kwotę wynagrodzenia skarżący korzysta z pomocy najbliższej rodziny, która pokrywa koszty jego podstawowego utrzymania. Koszty te skarżący szacuje na kwotę 300-400 zł, co jednocześnie stanowi całość wydatków na jego własne utrzymanie. Skarżący nie posiada przy tym żadnego majątku ruchomego i nieruchomego. Nie dysponuje także tytułem prawnym do zajmowanego lokalu. Obowiązek utrzymania syna skarżący realizuje całkowicie poprzez osobiste starania. W 2010 roku osiągnął dochód w kwocie 827,25 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza sytuację zdrowotną skarżącego i jej wpływ na możliwości zarobkowe wnioskodawcy, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Dokonując powyższej oceny sytuacji materialnej skarżącego Referendarz sądowy - z uwagi na brak stosownych wyjaśnień skarżącego w żądanym zakresie – przyjął, że całość kosztów utrzymania syna D. pokrywa żona skarżącego. Kierując się tymi ustaleniami Referendarz sądowy uznał, że powyższa sytuacja majątkowa skarżącego, dowodzi, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło