I SA/Łd 1443/11

Dnia 11 stycznia 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu M. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnieni od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 100 zł (sto złotych)oraz ustanowienie adwokata; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 14 października 2011 roku M. W. wstąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] odmawiającą skarżącemu umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok z tytułu sprzedaży nieruchomości. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie w wysokości 500 zł, reprezentująca podatnika matka zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wobec tego, że skarżący pozostaje z reprezentującą go matką we wspólnym gospodarstwie domowym, którego sytuacja została opisana w złożonym formularzu PPF wniosek tan należało potraktować jako wniosek skarżącego. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący wspólnie z matką i ojcem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są świadczenia z tytułu rent chorobowych pobieranych przez jego rodziców w wysokości 1.466 zł oraz wynagrodzenia za pracę skarżącego w kwocie 1.660 zł netto i wynagrodzenia z tytułu mowy o dzieło w wysokości około 400 zł miesięcznie. Skarżący zamieszkuje w mieszkaniu swoich rodziców o powierzchni ok. 38 m2, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania wynoszą 540 zł (czynsz, światło, gaz), ponadto skarżący ponosi wydatki na dojazd do pracy w wysokości 280 zł miesięcznie, rodzina ponosi także koszty kontynuacji grupowego ubezpieczenia pracowniczego w wysokości 135 zł oraz wysokie wydatki na leki i leczenie matki skarżącego około 300 zł miesięcznie. Z akt administracyjnych sprawy wynika także że skarżący obciążony jest obowiązkiem spłaty trzech kredytów konsumpcyjnych, których łącznie raty wynoszą około 720 zł miesięcznie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akta administracyjnych sprawy wynika, że wnioskodawca wspólnie z matka i ojcem prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód zamyka się kwotą około 3.500 zł netto. Skarżący zamieszkuje w mieszkaniu swoich rodziców o powierzchni ok. 38 m2, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania wynoszą 540 zł (czynsz, światło, gaz), ponadto skarżący ponosi wydatki na dojazd do pracy w wysokości 280 zł miesięcznie, rodzina ponosi także koszty kontynuacji grupowego ubezpieczenia pracowniczego w wysokości 135 zł oraz wysokie wydatki na leki i leczenie matki skarżącego około 300 zł miesięcznie. Dodatkowo skarżący obciążony jest obowiązkiem spłaty trzech kredytów konsumpcyjnych których łącznie raty wynoszą około 720 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie, który wynosi 500 zł, stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego, w celu zachowania prawa do sądu zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł oraz ustanowienie adwokata. Odmowa całkowitego zwolnienie od kosztów sądowych podyktowana jest obowiązkiem strony partycypacji w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Odnosząc się do wskazywanych przez stronę wydatków, stwierdzić należy w pierwszej kolejności, iż dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest istotna wysokość deklarowanych przez wnioskodawcę wydatków, ale kwota wydatków uznawanych za niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny i zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania. Tymczasem analiza struktury wydatków skarżącego nie uzasadnia twierdzenia, iż wszystkie przedstawione we wniosku wydatki należą do wydatków koniecznych, których ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Z akt sprawy wynika, iż co miesiąc skarżący ponosi wysokie wydatki ponad 700 zł na zaspokojenie swoich zobowiązań prywatnoprawnych z tytułu umów kredytowych. Przyznanie pierwszeństwa zobowiązaniom prywatnoprawnym wnioskodawcy prowadziłoby do ich nieuzasadnionego uprzywilejowania i przerzucenia całości kosztów toczonego postępowania na Skarb Państwa czyli współobywateli. Skarżący posiada stałe miesięczne dochody, umożliwiające częściową partycypację w kosztach wpisu od skargi, a czynione co miesiąc drobne oszczędności umożliwią mu poniesienie ewentualnych dalszych wydatków związanych z niniejszym postępowaniem, których wysokość będzie już niższa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.