I SA/Łd 1447/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2009 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Prezesa KRUS z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników uchyla zaskarżoną decyzję. I SA/Łd 1447/08 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 29 marca 2008 r. Pan J.B. zwrócił się do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej w Z. z prośbą o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od roku 1998 do 2004 roku lub udzielenie ulgi w spłacie tych należności. Wnioskodawca wskazał, iż jego zadłużenie powstało dlatego, że nie jest w stanie spłacić tych składek, gdyż nie uzyskuje dochodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,55 ha, a wygospodarowane środki pieniężne nie wystarczają na zaspokojenie potrzeb dnia codziennego. Z powodu długotrwałej choroby nie może podjąć również pracy zarobkowej. Rodzina jego zwróciła się także o pomoc do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Nadmienił również, iż w związku z zadłużeniem bankowym komornik zlicytował sprzęt rolniczy. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, powołując się na przepisy art. 36 ust. 1 pkt 10 oraz art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.), odmówił umorzenia powyższych należności w kwocie 16.726,10 zł, informując jednocześnie, że rozłożenie należności na raty zostało załatwione odrębną decyzją. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, iż przeprowadzona w dniu 2 kwietnia 2008 r. wizytacja gospodarstwa rolnego płatnika oraz zebrane w sprawie informacje, nie potwierdziły wyjątkowo trudnych warunków życiowych. Dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego i z prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej w latach 1996 – 2007 powinny zapewnić terminowe opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Podkreślono jednocześnie, że umorzenie składek z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników ma niekorzystny wpływ na wysokość świadczeń emerytalnych i rentowych. Pismem z dnia 17 maja 2008 r. J. B. zwrócił się do Prezesa KRUS o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników oraz zastosowanie ulgi w spłacie tych należności. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ponownie odmówił wnioskodawcy umorzenia zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od drugiego kwartału 1998 r. do trzeciego kwartału 2004 r. - w kwocie 16.555,10 zł. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 16 lipca 2008 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, po przytoczeniu treści przepisu art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, że ponowna analiza sprawy oraz informacje, które wpłynęły z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G., Burmistrza G., Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. oraz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, nie potwierdziły wyjątkowo trudnych warunków życiowych i nie miały wpływu na zmianę decyzji z dnia [...]. Ośmiopokojowy budynek mieszkalny o wysokim standardzie mieszkaniowym nie wskazuje na wyjątkowo trudną sytuację bytową rodziny obecnie, jak i w okresie jego budowy. Załączone do wniosku dokumenty dotyczą strat poniesionych w uprawach rolnych w roku 2007 oraz aktualnych problemów zdrowotnych płatnika; nie miały natomiast wpływu na zaległości z lat 1998 - 2004. Skargę do Sądu Administracyjnego Pan J. B. nadał w placówce pocztowej listem poleconym w dniu 18 sierpnia 2008 roku. Poprosił w niej o zweryfikowanie kwoty zadłużenia oraz uwzględnianie okresu, w którym przebywał na zwolnieniu lekarskim. Nie zgodził się również z uzasadnieniem decyzji drugoinstancyjnej, a mianowicie z istnieniem opinii Burmistrza Miasta G., Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. oraz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Nadmienił, iż budowa budynku mieszkalnego została sfinansowana z zaciągniętego kredytu, który musi spłacać. Z kolei roczna dochodowość z prowadzonego gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,55 ha wynosi 4.251,- zł. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniosła o odrzucenie skargi ze względu na uchybienie terminowi do jej wniesienia. Wskazała, iż termin do wniesienia skargi upływał skarżącemu w dniu 15 sierpnia 2008 r. Z uwagi na fakt, iż był to dzień ustawowo wolny od pracy, stosownie do treści art. 57 § 4 K.p.a. za ostatni dzień terminu należy uznać najbliższy następny dzień powszechny, a więc 16 sierpnia 2008 r. Skarga nadana w dniu 18 sierpnia 2008 r., została zatem złożona po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn niż w niej wskazano. Na wstępie należy wskazać, iż niezasadne jest twierdzenie pełnomocnika Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenie Społecznego, iż powyższa skarga została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a.. Zgodnie z tym przepisem skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych organu rentowego zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż kwestionowana decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 16 lipca 2008 r., a zatem trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi upływał dla niej z dniem 15 sierpnia 2008 r. w piątek. Skarga została nadana przez stronę skarżącą w placówce pocztowej w G. w poniedziałek 18 sierpnia 2008 r. Należy jednak zwrócić uwagę, iż 15 sierpnia jest dniem ustawowo wolnym od pracy (art. 1 pkt 1 lit. i/ ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy - Dz.U. Nr 4 poz. 28 ze zm.). Następnym dniem była sobota – 16 sierpnia 2008 roku. Art. 83 § 2 p.p.s.a. stanowi, iż jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Zatem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi sobota jest traktowana obecnie na równi z dniami ustawowo wolnymi od pracy. Skarżący mógł więc skutecznie nadać skargę w placówce pocztowej w poniedziałek 18 sierpnia 2008 r., co w niniejszej sprawie uczynił. Wprawdzie skarżący w swojej skardze nie podniósł zarzutów naruszenia zaskarżoną decyzją konkretnych przepisów prawa, jednakże Sąd rozpoznając skargę - nie będąc na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną - skontrolował zaskarżoną decyzję zgodnie z kompetencją wyrażoną w art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), pod kątem jej zgodności z prawem. Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja narusza art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Przepis ten wymienia elementy decyzji administracyjnej, do których należy także jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Z kolei § 3 cytowanego przepisu stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Oceniając zaskarżoną decyzję Prezesa KRUS we wskazanym wyżej zakresie, należy stwierdzić, iż rozstrzygnięcie to ich nie spełnia. Organ, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ogólnie stwierdził, iż "analiza sprawy oraz informacje, które wpłynęły z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G., Burmistrza G., Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. oraz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, nie potwierdziły wyjątkowo trudnych warunków życiowych i nie miały wpływu na zmianę decyzji z dnia 28 kwietnia 2008 r. Ośmiopokojowy budynek mieszkalny o wysokim standardzie mieszkaniowym nie wskazuje na wyjątkowo trudną sytuację bytową rodziny obecnie, jak i w okresie jego budowy". Takie uzasadnienie nie może być uznane przez Sąd za prawidłowe. Z akt sprawy wynika, że było prowadzone postępowanie dowodowe w zakresie dotyczącym ustalenia stanu majątkowego skarżącej, polegające, m.in. na przeprowadzeniu wizytacji w jej gospodarstwie, sporządzona została także analiza przebiegu ubezpieczenia oraz sytuacji materialno-bytowej z uwzględnieniem prowadzonej działalności gospodarczej przez skarżącego, ale nie znalazło to żadnego odzwierciedlenia w wydanych decyzjach. Nie wiadomo jakie są miesięczne dochody i wydatki w rodzinie skarżącego. Prezes KRUS wszystkie te argumenty (dowody) powinien uczynić przedmiotem swoich rozważań i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Wszystkie zebrane w sprawie dowody powinny być rozpoznane w kontekście możliwości zastosowania instytucji umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Stosownie bowiem do przepisu art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części. Brak takich ustaleń i rozważań oceniających przesłanki, istotne dla decyzji o umorzeniu zaległości, narusza przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Z przepisów tych wynika, że organy administracji publicznej są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną decyzję. A.K.