I SA/Łd 145/18

PostanowienieWSA w Łodzi2018-09-06

Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Świderska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania i czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności uzasadniająca przyznanie prawa pomocy, mimo wcześniejszego odmówienia go?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza odmawiające przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Ponadto, nie przedstawił nowych okoliczności uzasadniających zmianę wcześniejszego rozstrzygnięcia w tym zakresie, a jego twierdzenia o braku możliwości prowadzenia produkcji rolnej były sprzeczne z danymi z wniosków o dopłaty.
Stan faktyczny
Skarżący J. R. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. odmawiające wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie wyłączenia gruntu rolnego z podatku rolnego. W toku postępowania skarżący kilkukrotnie wnosił o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika). Referendarz sądowy dwukrotnie odmówił przyznania prawa pomocy, a sąd utrzymał te postanowienia w mocy. Skarżący argumentował, że jego grunty rolne są skażone i nie nadają się do produkcji rolnej, co uniemożliwia mu osiąganie dochodów i ponoszenie kosztów sądowych. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy, a jego twierdzenia były sprzeczne z przedłożoną dokumentacją.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Anna Świderska po rozpoznaniu w dniu 6 września 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. R. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z dnia 9 sierpnia 2018 roku sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie wyłączenia gruntu rolnego z podatku rolnego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. J. R. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie wyłączenia gruntu rolnego z podatku rolnego. We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest rolnikiem. W 2017 r. poniósł klęskę żywiołową. Nie ma źródła dochodu. Mieszka samotnie. Skarżący stoi na stanowisku, że decyzja w sprawie podatku rolnego jest niewłaściwa ponieważ jego ziemia jest skażona i nie może prowadzić produkcji rolnej. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Posiada dom o powierzchni 100 m2 o wartości około 40 000 zł oraz gospodarstwo rolne o powierzchni 21 ha. Twierdzi, że grunt o powierzchni 20 ha jest skażony i niewykorzystywany do produkcji rolnej od ponad 20 lat. Skarżący oświadczył, że posiada zobowiązania z tytułu pożyczek w wysokości 14.000 zł, których nie spłaca. Miesięczne koszty utrzymania wynoszą 170 zł, w tym: prąd - 90 zł, telefon - 30 zł, gaz – 50 zł. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Łodzi z 20 lutego 2018 r. wpis sądowy od skargi został określony w wysokości 100 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy (pismo z 9 kwietnia 2018 r. – karta 16 akt), której skarżący oświadczył, że nie pobiera renty ani emerytury. Nie posiada rachunku bankowego. Ciąży na nim dług w wysokości 14.000 zł z tytułu pożyczek zaciągniętych na obsianie pola, których nie spłaca. Oświadczył też, że występował do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskami o dopłaty. W 2016 i 2017 skarżący zgłosił, że na 6 ha prowadzi uprawy, a 1 ha zajmują łąki. Wyjaśnił też, że "Dopłaty to zabierali za dług, w 2017 otrzymał to, co komornikowi nie wolno zająć." Skarżący załączył zaświadczenie Wójta Gminy O. z 5 kwietnia 2018 r. o wielkości i dochodowości posiadanego gospodarstwa rolnego, z którego wynika, że gospodarstwo skarżącego ma powierzchnię 21,14 ha, w tym użytki rolne zajmują 20,99 ha co stanowi na 27,1015 ha przeliczeniowych. Z zaświadczenia wynika, że przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosił w roku 2016 – 2.577 zł. Postanowieniem z 11 kwietnia 2018 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Po rozpoznaniu sprzeciwu, postanowieniem z 15 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie referendarza. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Łodzi z 18 maja 2018 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Postanowieniem z 25 czerwca 2018 r. sąd odrzucił skargę wobec nieuiszczenia powyższej opłaty sądowej. W dniu 24 lipca 2018 r. skarżący ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że urząd gminy obciążył go podatkiem od nieruchomości od wszystkich gruntów, z czym skarżący się nie zgadza, ponieważ w 1997 r. 17 ha gruntów zostało skażonych i nie nadaje się do użytkowania. W 2017 r. zniszczone zostały pozostałe 4 ha gruntów skarżącego. Grunty te również nie nadają się do użytkowania. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący jest osobą samotną, posiada dom o powierzchni 100 m2 oraz gospodarstwo rolne, o powierzchni 21 ha, które nie nadaje się do użytkowania. Według oświadczenia skarżący nie posiada innego majątku ani oszczędności. Nie osiąga żadnych dochodów. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem skarżący ponosi wydatki na zakup energii elektrycznej w wysokości 60 zł i gazu w wysokości 50 zł. Na życie bierze kredyty. Zobowiązania z tego tytułu wynoszą 15.000 zł. Wysokość rat kredytowych wynosiła 300-400 zł. Skarżący oświadczył, że nie spłaca rat, ponieważ nie ma z czego żyć. Postanowieniem z 9 sierpnia 2018 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu postanowienia referendarz wskazał, że biorąc pod uwagę fakt, że w rozpoznawanej sprawie skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy zgodnie z treścią art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało w pierwszej kolejności ustalić, czy wnioskodawca wskazał na nowe okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Dokonując analizy argumentów strony znajdujących się obu złożonych dotychczas wnioskach referendarz doszedł do wniosku, że skarżący nie przedstawił żadnych nowych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na dotychczasową ocenę zasadności przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W szczególności zaś podkreślił, że z akt sprawy nie wynika w żaden sposób, że gospodarstwo skarżącego nie nadaje się do użytkowania i w związku z tym skarżący nie osiąga z tego tytułu żadnych dochodów. Pismem z 25 sierpnia 2018 r. skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza. W uzasadnieniu skarżący podniósł wyłącznie argumenty dotyczące skażenia ziemi, co uniemożliwia mu prowadzenie produkcji rolnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie. Nie przedstawiono w nim bowiem jakiejkolwiek argumentacji, która podważyłaby trafność podjętego przez referendarza sądowego rozstrzygnięcia. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy, zgłaszając kolejny wniosek w toku niniejszej sprawy. Zgodnie z zakresem wniosku oraz treścią art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinien zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania oraz mając na uwadze dyspozycję art. 165 p.p.s.a., wskazać argumenty, że od ostatnio ocenianego przez sąd stanu materialno-bytowego strony nastąpiła istotna zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca odmienną ocenę przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy, niż dotychczas. Sąd podziela argumentację referendarza zawartą w objętym sprzeciwem postanowieniu, że skarżący nie zdołał wykazać spełnienia ustawowych przesłanek, skutkujących uwzględnieniem jego wniosku w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania pełnomocnika z urzędu. W ocenie sądu, referendarz sądowy wyciągnął prawidłowe wnioski z przeprowadzonej analizy dokumentacji przedłożonej przez stronę, a argumentacja zawarta w sprzeciwie w żaden sposób nie wpływa na podjęte rozstrzygnięcie. W kwestionowanym postanowieniu referendarz słusznie więc wskazał, że ze znajdującej się w aktach dokumentacji wynika, że w 2017 r. pole należące do skarżącego obsiane było gorczycą i prosem, rok wcześniej skarżący uprawiał owies, zaś z wniosków o przyznanie dopłat, o które skarżący występował do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w latach 2016-2017 wynika, iż deklarował uprawę 6 ha, zaś 1 ha zajmuje łąka, co pozostaje w sprzeczności z treścią wniosków o prawo pomocy, z których wynika, że posiadane przez stronę skarżącą gospodarstwo nie nadaje się do produkcji rolnej ze względu na zatrucie gleby i w związku z tym podatnik nie osiąga jakichkolwiek dochodów z tego tytułu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 1, w związku z art. 165 i art. 260 § 1 oraz § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło