I SA/Łd 1451/08

PostanowienieWSA w Łodzi2009-01-07

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, korzystający z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, może jednocześnie otrzymać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Skarżący w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, który korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, może otrzymać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że jego sytuacja majątkowa uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek w tej części powinien zostać uwzględniony, natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, w przypadku ustawowego zwolnienia, podlega oddaleniu jako bezprzedmiotowy.
Stan faktyczny
Skarżący A.D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Wskazał, że jego łączny dochód z żoną wynosi 2.070 zł brutto, a jedynym majątkiem jest działka rekreacyjna zajęta przez komornika. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ale oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając go za bezprzedmiotowy z uwagi na ustawowe zwolnienie.
Rozstrzygnięcie
1/ przyznano skarżącemu A.D. prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata; 2/ oddalono wniosek skarżącego w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 stycznia 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (I Oddział ZUS w Ł.) z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – A. D. prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata; 2/ oddalić wniosek skarżącego w pozostałym zakresie. A.D. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (I Oddział ZUS w Ł.) z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. We wniosku tym skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną B.D. Oboje z żoną uzyskują dochód w łącznej kwocie 2.070 zł brutto. Majątek rodziny stanowi zaś działka rekreacyjna, zajęta przez komornika. Jednocześnie skarżący oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Uzasadniając powyższy wniosek, skarżący podkreślił, że sytuacja majątkowa rodziny uniemożliwia mu podniesienie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata z wyboru. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Problematyka zwolnienia od kosztów sądowych została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej "p.p.s.a.". W art. 239 tego aktu określony został krąg podmiotów podlegających zwolnieniu od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie z pkt 1 lit. e powołanego przepisu, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z kolei jak wynika z art. 246 § 1 pkt 2, art. 262 i art. 252 p.p.s.a., stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną B.D. Łączny dochód rodziny zamyka się w kwocie 2.070 zł brutto. Jedyny majątek rodziny stanowi przy tym działka rekreacyjnej, zajęta obecnie przez komornika. Jednocześnie skarżący nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Biorąc po uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Wykazana we wniosku sytuacja majątkowa dowodzi bowiem, że skarżący nie mógłby ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pozostałym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należało odmówić uwzględnienia wniosku skarżącego. Z mocy bowiem art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od tychże kosztów sądowych. Tym samym oznacza to, że skarżący nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 oraz w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło