I SA/Łd 1453/13
PostanowienieWSA w Łodzi2014-03-18
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym może zostać uwzględniony na podstawie wykazania częściowej niemożności poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być przyznane w zakresie częściowym, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca, przedstawiając odpowiednie oświadczenia i dokumenty potwierdzające trudną sytuację materialną, zasłużył na przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
M. C. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącej ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i dwójką dzieci, nie osiąga dochodów, poszukuje pracy, a rodzina utrzymuje się z renty i wynagrodzenia męża. W toku postępowania sąd wezwał ją do uzupełnienia dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej, które zostały dostarczone. Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.Rozstrzygnięcie
Przyznać skarżącej M. C. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 marca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – M. C. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
M. C. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem M., 14-letnią córką S. i 10-letnim synem W. Wskazała przy tym, że majątek rodziny stanowią dwa domy o pow. 120 m2 i 100 m2. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że nie osiąga żadnych dochodów, od 20 sierpnia 2013 roku poszukuje pracy. W związku z tym rodzina utrzymuje się z renty i wynagrodzenia za pracę jej męża, w łącznej kwocie 3.200 zł brutto.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 11 lutego 2014 roku wezwano skarżącą do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków i lokat bankowych - za ostatnie 3 miesiące, złożenia odpisu (kserokopii) aktualnego zeznania podatkowego skarżącej i jej męża (za 2013 r. – w przypadku złożenia w urzędzie skarbowym, a jeśli nie zostało jeszcze przez nich złożone – zeznania podatkowego za 2012 r.), sprecyzowania kwoty wydatków przeznaczanych miesięcznie na utrzymanie rodziny i podstawowe opłaty eksploatacyjne oraz wyjaśnienia kwestii spożytkowania kwoty środków uzyskanych przez skarżącą w ramach darowizn otrzymanych od jej brata – M. C. w 2009 roku na łączną kwotę 243.600 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w drodze pisma z dnia 28 lutego 2014 roku przedstawiła dodatkowe dokumenty i informacje dotyczące jej sytuacji majątkowej.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. , poz. 270) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem M., 14-letnią córką S. i 10-letnim synem W. Majątek rodziny stanowią dwa domy o pow. 120 m2 i 100 m2. Skarżąca nie osiąga żadnych dochodów, od 20 sierpnia 2013 roku poszukuje pracy. W związku z tym rodzina utrzymuje się z renty i wynagrodzenia za pracę męża skarżącej, w łącznej kwocie 3.200 zł brutto. Wydatki rodziny zamykają się kwotą 1.570 zł. Ponadto obciążenie budżetu rodziny stanowią także wydatki z tytułu spłaty kredytu gotówkowego i hipotecznego w odpowiednich kwotach: 1000 zł i 2.200-2.600 zł (w zależności od kursu waluty). Otrzymane w 2009 roku darowizny na kwotę 243.600 zł skarżąca przeznaczyła na rozpoczęcie działalności w postaci restauracji, w tym na wydatki związane z remontem lokalu, zakupem wyposażenia, towarów, kosztami licencji itp. Analiza wyciągów z posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków bankowych dowodzi przy tym, że małżonkowie nie posiadają środków, które mogłyby zostać przeznaczone na uiszczenie przez skarżącą wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Ponadto w 2012 roku skarżąca osiągnęła dochód w kwocie 22.331.28 zł (według PIT-37), a tytułu prowadzonej działalności gospodarczej odnotowała stratę w wysokości -77.415,26 zł.
W tej sytuacji, biorąc zwłaszcza pod uwagę wysokość wpisu od skargi, a także wykazaną kwotę dochodu trzyosobowej rodziny, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wykazała bowiem dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
AK.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło