I SA/Łd 1455/12

PostanowienieWSA w Łodzi2013-02-14

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji majątkowej i rodzinnej, pomimo wielokrotnych wezwań do uzupełnienia wniosku?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie wykazała w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji majątkowej i rodzinnej, pomimo wielokrotnych wezwań do uzupełnienia wniosku. Brak wykazania tych przesłanek uniemożliwia ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych strony i ustalenie, czy nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący M.W. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący przedstawił dane dotyczące swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, które okazały się niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji. Pomimo wielokrotnych wezwań do uzupełnienia wniosku i przedłożenia dodatkowych dokumentów, skarżący nie dostarczył wszystkich wymaganych informacji, co uniemożliwiło ocenę jego możliwości płatniczych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu – M. W. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 lutego 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do listopada 2006 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – M. W. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. M.W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do listopada 2006 roku. W skardze skarżący zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W załączonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną A. i 20-letnią córką K., która pozostaje na utrzymaniu rodziców. Wskazał przy tym, że oboje z żoną uzyskują miesięczny dochód z rolnictwa w wysokości 821 zł brutto. Obciążenie ich budżetu stanowią wydatki na zakup leków, opału i wyżywienie, w łącznej kwocie 2.950 zł. W skład majątku rodziny wchodzą nieruchomości w postaci domu o powierzchni 90 m2 i nieruchomości rolnej o powierzchni 6,30 ha, a ponadto samochód osobowy marki Mitsubishi. Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wyjaśnił, że z uwagi na stan zdrowia spowodowany, w jego ocenie, kontrolami US i wiek z dniem 31 grudnia 2011 roku zlikwidował działalność gospodarczą. Obecnie utrzymuje się z żoną z produkcji rolnej. Ich rzeczywisty dochód roczny stanowią pieniądze ze sprzedaży zboża w kwocie 8.000 zł oraz pieniądze z ARIMR w wysokości 1.860 zł, z której to kwoty łącznej muszą utrzymać się przez cały rok. Z uwagi na fakt, że powyższe oświadczenia skarżącego okazały się niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej, zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2012 roku pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie przez skarżącego dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do wyjaśnienia kwestii posiadania innych nieruchomości niż wskazane we wniosku (z uwagi na braki w zakresie wypełnienia rubryki oznaczonej nr 7.1. - "Nieruchomości" urzędowego formularza PPF) i przyczyny braku zatrudnienia oraz osiągania dochodu przez pełnoletnią córkę K., nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych - za ostatnie 3 miesiące oraz określenia kwoty wydatków ponoszonych miesięcznie na podstawowe opłaty eksploatacyjne (gaz, energia elektryczna, woda, itp.) - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 5 grudnia 2012 roku przedłożył oświadczenie skarżącego dotyczące nieruchomości, braku dochodów córki K. oraz ponoszonych wydatków eksploatacyjnych i wyciąg z konta bankowego należącego do żony skarżącego z okresu ostatnich trzech miesięcy. Z uwagi na fakt, że zawarte w nadesłanych wraz z powyższym pismem dokumentach oświadczenia i informacje budziły wątpliwości, Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 13 grudnia 2012 roku ponownie wezwał pełnomocnika skarżącego do nadesłania wskazanego we wniosku wyciągu z konta bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy (wraz z informacją dla skarżącego, że do pisma załączono jedynie wyciąg z rachunku bankowego jego żony), wskazania wszystkich lokat należących do skarżącego i jego małżonki, w tym zwłaszcza lokaty, od której odsetki wpływają na rachunek żony skarżącego, przedstawienia zaświadczenia w kwestii dochodowości prowadzonego gospodarstwa rolnego i udokumentowania aktualnie uzyskanej kwoty z tytułu dopłat UE do rolnictwa - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie w powyższej kwestii zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 4 stycznia 2013 roku. Do dnia rozpoznawania niniejszego wniosku skarżący nie nadesłał wymaganych dodatkowych wyjaśnień i informacji objętych wyżej wskazanym zarządzeniem Referendarza sądowego. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Odnosząc powyższe uwagi do złożonego wniosku stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi brak przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jego udzielenie. Tymczasem oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy w kwestii całościowego przedstawienia jego sytuacji majątkowej i rodzinnej uznać należało za niewystarczające, gdyż zawierało jedynie wskazanie, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną A. i 20-letnią córką K., która pozostaje na utrzymaniu rodziców. Małżonkowie uzyskują miesięczny dochód z rolnictwa w wysokości 821 zł brutto. Przy czym ich rzeczywisty dochód roczny stanowią środki pieniężne ze sprzedaży zboża w kwocie 8.000 zł oraz środki z ARIMR w wysokości 1.860 zł, z której to kwoty łącznej muszą utrzymać się przez cały rok. Ponoszą przy tym wydatki na zakup leków, opału i wyżywienie, w łącznej kwocie 2.950 zł. Ich majątek stanowią natomiast nieruchomości w postaci domu o powierzchni 90 m2 i nieruchomości rolnej o powierzchni 6,30 ha, a ponadto samochód osobowy marki Mitsubishi. Z uwagi na powyższe, zasadne było zatem wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jej realnej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, w tym zwłaszcza do wyjaśnienia kwestii posiadania innych nieruchomości niż wskazane we wniosku (z uwagi na braki w zakresie wypełnienia rubryki oznaczonej nr 7.1. - "Nieruchomości" formularza PPF), wskazania przyczyny braku zatrudnienia i osiągania dochodu przez pełnoletnią córkę K., nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych - za ostatnie trzy miesiące oraz określenia kwoty wydatków ponoszonych miesięcznie na podstawowe opłaty eksploatacyjne - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. A następnie z uwagi na powstałe, w wyniku analizy nadesłanych wraz z pismem z dnia 5 grudnia 2012 roku dokumentów i oświadczeń skarżącego, wątpliwości zasadnym było także ponowne wezwanie pełnomocnika do uzupełnienia powyższych informacji poprzez nadesłanie wskazanego we wniosku wyciągu z konta bankowego skarżącego z okresu ostatnich trzech miesięcy, wskazania wszystkich lokat należących do skarżącego i jego małżonki, w tym zwłaszcza lokaty, od której odsetki wpływają na rachunek żony skarżącego, przedstawienia zaświadczenia w kwestii dochodowości prowadzonego gospodarstwa rolnego i udokumentowania aktualnie uzyskanej kwoty z tytułu dopłat UE do rolnictwa. W ramach realizacji powyższych obowiązków pełnomocnik skarżącego nadesłał jedynie oświadczenie skarżącego dotyczące nieruchomości, braku dochodów córki K. oraz ponoszonych wydatków eksploatacyjnych i wyciąg z konta bankowego należącego do żony skarżącego z okresu ostatnich trzech miesięcy. Z dokumentów tych wynika jedynie, że skarżący wraz z małżonką są właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni 6.30 ha, położonego w T. i K., zabudowanego budynkiem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi. Ich córka K. jest studentką drugiego roku studiów dziennych na Politechnice Częstochowskiej. Nie pracuje, nie otrzymuje stypendium i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Ponoszone przez rodzinę opłaty eksploatacyjne łącznie stanowią kwotę rzędu 1.131 zł. Pozostałe zaś okoliczności mające istotne znaczenie dla rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego, w tym zwłaszcza kwestia posiadania lokaty bankowej (NR00002), kwestia dochodowości prowadzonego gospodarstwa rolnego, a także kwestia wysokości aktualnie uzyskanej kwoty z tytułu dopłat UE do rolnictwa, nie zostały należycie wyjaśnione przez skarżącego. Uwagę przy tym zwraca fakt, że w okresie występowania z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (17-19 października 2012 roku) na rachunku bankowym żony skarżącego widniała kwota 7.164,90 zł, istotnie przewyższająca wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Natomiast sam skarżący nie nadesłał wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, obejmujących oceniany okres. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagane dokumenty i informacje, wskazane w zarządzeniach Referendarza sądowego pozwoliłyby zweryfikować twierdzenia skarżącego w kwestii niezbędności przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak zaś realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem Referendarza sądowego uniemożliwia faktyczną ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego i ustalenia, czy rzeczywiście nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym samym uznać należało, iż wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jedynie zaś spełnienie tej przesłanki obligowało Referendarza sądowego do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło